Ten digest nie daje jednego nowego tematu — lepiej nie publikować artykułu

Zestawienie zawiera materiały z wielu dziedzin, lecz nie układa się w spójną, aktualną i niepowielającą się historię prawną. Są w nim duplikaty, rozstrzygnięcia dotyczące bardzo indywidualnych stanów faktycznych oraz akty, których praktyczne znaczenie zostało wyczerpane przez upływ czasu. Najrozsądniejszą decyzją redakcyjną jest więc wstrzymanie publikacji do czasu pojawienia się kolejnych, odrębnych pozycji w źródłach oficjalnych.

Kontekst: dlaczego z tego zestawu nie powstaje jeden artykuł

Dobry artykuł prawny powinien odpowiadać na konkretne pytanie: co się zmieniło, kogo dotyczy regulacja albo jaki problem rozstrzygnął sąd lub organ. W tym przypadku zestaw obejmuje jednocześnie ochronę danych osobowych, VAT, CIT, bankowość, prawo jazdy, nieruchomości, postępowanie administracyjne, mediację przy KNF oraz historyczne zagadnienia reprywatyzacyjne.

To nie jest wspólny temat, lecz zbiór pojedynczych dokumentów z lat 1933–2024. Część pozycji występuje przy tym więcej niż raz: identycznie powtórzono m.in. klauzulę niedozwoloną nr 6165 (sygn. XVII AmC 40630/13), klauzulę nr 1883 (XVII AmC 335/09), uchwałę Sądu Najwyższego III CZP 50/15 oraz wyrok NSA II GSK 1909/22. Powielenie rekordu nie tworzy nowego punktu wyjścia do publikacji.

Widać to dobrze na przykładzie wpisu dotyczącego zgody na przekazywanie danych osobowych do państwa trzeciego. Rejestr UOKiK wskazuje tę samą klauzulę w dwóch pozycjach zestawienia:

Wyrażam zgodę na przekazywanie przez FM GROUP World do państwa trzeciego dotyczących mnie danych osobowych zgodnie z ustawą z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (tekst jednolity: Dz.U. z 2002 r. nr 101 poz 926, ze zm.).

— Klauzula niedozwolona nr 6165, XVII AmC 40630/13

To historyczne postanowienie umowne, uznane za niedozwolone (czyli takie, które nie wiąże konsumenta, mimo że znalazło się we wzorcu umowy). Sam fakt jego podwójnego ujęcia nie dostarcza nowej tezy, nowego rozstrzygnięcia ani świeżej zmiany prawa.

Co dokładnie wynika z poszczególnych pozycji

W zestawieniu są materiały, które teoretycznie mogłyby stać się tematami osobnych tekstów. Problem polega na tym, że każdy z nich wymagałby własnego, pogłębionego researchu i aktualizacji, a nie mechanicznego połączenia z pozostałymi.

Przykładowo wyrok NSA II GSK 1909/22 dotyczy zwrotu prawa jazdy po orzeczeniu zakazu prowadzenia pojazdów. Sąd przywołuje art. 12 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami. Przepis ten wiąże zakaz dotyczący jednej kategorii prawa jazdy z możliwością uzyskania albo odzyskania innych kategorii.

Z fragmentu wynika, że art. 12 ust. 2 rozszerza skutki zakazu. W szczególności zakaz prowadzenia pojazdów obejmujący kategorię B ma wpływać także na zwrot uprawnień kategorii AM, A1, A2, A, C1, C, D1 i D. To istotna kwestia dla kierowców, lecz materiał urywa się przed przedstawieniem pełnego uzasadnienia NSA. Wiadomo, że NSA uchylił wyrok i decyzję organu drugiej instancji, ale dostępny fragment nie pozwala rzetelnie przedstawić decydującej argumentacji sądu.

Inny wątek dotyczy Rekomendacji U KNF, czyli dokumentu opisującego dobre praktyki w bancassurance — sprzedaży lub obsłudze ubezpieczeń przez banki i SKOK-i. Uchwała nr 243/2023 wyznaczyła terminy dostosowania działalności przez banki i spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe.

Banki dostosują swoją działalność do rekomendacji, o której mowa w § 1, nie później niż w terminie do dnia 1 lipca 2024 r.

— § 2 ust. 1 uchwały KNF nr 243/2023

Przepis jest konkretny, ale termin wskazany w uchwale już minął. Sam fragment nie mówi też, które dokładnie praktyki bankowe zostały objęte rekomendacją ani jak wygląda ich wdrożenie. Artykuł o bancassurance byłby możliwy dopiero po oparciu go na pełnej treści rekomendacji i aktualnych źródłach nadzorczych.

Również materiały podatkowe są silnie zależne od okoliczności konkretnej sprawy. Interpretacja 0111-KDIB1-2.4010.449.2017.1.BG rozróżnia odsetki od finansowania dłużnego (np. od pożyczki) od odsetek za opóźnienie w zapłacie faktury. Organ uznał, że te drugie nie mieszczą się w pojęciu kosztów finansowania dłużnego z art. 15c ust. 12 ustawy o CIT.

odsetki z tytułu nieuregulowanych zobowiązań handlowych nie są kosztem finansowania dłużnego w rozumieniu art. 15c ust. 12 updop.

— Interpretacja indywidualna 0111-KDIB1-2.4010.449.2017.1.BG

To przydatny kierunek interpretacyjny, ale sama interpretacja indywidualna (rozstrzygnięcie wydane dla konkretnego wnioskodawcy i opisanego przez niego stanu faktycznego) nie stanowi uniwersalnej odpowiedzi dla wszystkich przedsiębiorców. Fragment wprost zaznacza, że interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego oraz stanu prawnego z dnia wydania. Nie powinna więc być podstawą do szerokiej publikacji bez sprawdzenia obecnego brzmienia przepisów.

Praktyczne konsekwencje: problem nie leży w braku tematów, lecz w ich nieporównywalności

Nie oznacza to, że każda pozycja jest bezwartościowa. Przeciwnie: kilka z nich może stanowić zalążek osobnego tekstu. Nie można jednak uczciwie przedstawiać ich jako jednego nowego zagadnienia prawnego.

Przykład „jak to działa w praktyce”: przedsiębiorca może być zainteresowany konsekwencjami odsetek handlowych w CIT, bank — Rekomendacją U, a kierowca — zakresem zakazu prowadzenia pojazdów. Czytelnik jednej z tych grup nie uzyska wartości z artykułu, który obok jego problemu omawia jeszcze dawne przepisy o nieruchomościach ziemskich, regulamin Sądu Polubownego KNF i historyczne decyzje UODO.

W dodatku część pozycji ma wyłącznie historyczny lub archiwalny charakter. Komunikat KNF nr 248/2019 wyznaczał pierwszy etap egzaminu na doradcę inwestycyjnego na 29 marca 2020 r. Następnie komunikat nr 256/2020 zmienił ten termin na 28 czerwca 2020 r. To nie jest materiał, który dziś może stanowić samodzielną publikację poradniczą.

pierwszy etap najbliższego egzaminu na doradcę inwestycyjnego odbędzie się w dniu 28 czerwca 2020 r.

— Komunikat KNF nr 256/2020, pkt 2

Informacja była ważna dla kandydatów w 2020 r., lecz obecnie jej wartość jest wyłącznie dokumentacyjna. Nie należy budować na niej aktualnego tekstu o egzaminie lub zawodzie doradcy inwestycyjnego.

Na co uważać przed wyborem następnego tematu

Po pierwsze, nie należy traktować powtarzających się linków jako niezależnych newsów. Duplikaty trzeba odfiltrować przed oceną, czy w zestawieniu pojawiła się nowa sprawa.

Po drugie, trzeba rozdzielać trzy rodzaje materiałów: akty normatywne (przepisy), orzeczenia (rozstrzygnięcia sądów) i interpretacje indywidualne. Każdy z nich ma inną wagę i inne zastosowanie. Interpretacja podatkowa nie jest przepisem, a pojedynczy wyrok nie zawsze przesądza o utrwalonej linii orzeczniczej.

Po trzecie, szczególnej ostrożności wymagają materiały odwołujące się do uchylonych ustaw lub dawnych stanów prawnych. Dotyczy to zwłaszcza spraw z zakresu ochrony danych osobowych sprzed rozpoczęcia stosowania RODO oraz archiwalnych klauzul konsumenckich.

Po czwarte, nie należy wyciągać daleko idących wniosków z urwanych fragmentów uzasadnień. W przypadku wyroku NSA II GSK 1909/22 materiał podaje sentencję i część opisu sprawy, lecz nie zawiera pełnego wywodu, który wyjaśniałby przyczyny uchylenia decyzji.

Co to oznacza w praktyce

1. Nie warto publikować nowego artykułu na podstawie tego zestawienia jako całości. Brakuje jednego zagadnienia prawnego łączącego pozycje.

2. Duplikaty trzeba wyeliminować przed planowaniem publikacji. Powtórzenie klauzuli UOKiK, uchwały SN lub wyroku NSA nie oznacza pojawienia się nowego materiału.

3. Archiwalne komunikaty i historyczne rozstrzygnięcia wymagają ostrożności. Mogą być tłem dla analizy, ale nie powinny być przedstawiane jako bieżąca informacja dla czytelników.

4. Interpretacje podatkowe należy opisywać wyłącznie w granicach ich stanu faktycznego. Przedsiębiorca nie powinien automatycznie przenosić ich wniosków na własne rozliczenia.

5. Przed wyborem kolejnego tematu należy poczekać na nowe, niepokrywające się pozycje z oficjalnych źródeł. Najlepszym materiałem będzie świeży akt, pełne orzeczenie albo decyzja dotycząca problemu aktualnego dla wyraźnie określonej grupy odbiorców.

Źródła

• Klauzula niedozwolona nr 6165, XVII AmC 40630/13 — rejestr UOKiK
• Wyrok NSA z 17 października 2023 r., II GSK 1909/22
• Interpretacja indywidualna 0111-KDIB1-2.4010.449.2017.1.BG
• Uchwała KNF nr 243/2023 w sprawie Rekomendacji U
• Komunikat KNF nr 256/2020 w sprawie zmiany terminu egzaminu na doradcę inwestycyjnego