0111-KDIB3-1.4012.388.2026.4.KO

Interpretacja indywidualna - stanowisko w części prawidłowe, w części nieprawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług (pytania od nr 8 do nr 20) jest:

- prawidłowe -w zakresie pytania nr 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 16, 19, 20, oraz

- nieprawidłowe - w zakresie pytania nr 15, 17, 18.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

11 maja 2026 r. wpłynął Państwa wniosek wspólny o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej m.in. podatku od towarów i usług, który dotyczy opodatkowania i dokumentowania czynności wykonywanych na podstawie Umowy Konsorcjum przez Lidera oraz pozostałych Członków Konsorcjum.

Uzupełnili go Państwo - w odpowiedzi na wezwanie - pismem z 19 czerwca 2026 r.

Treść wniosku jest następująca:

Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem

- Zainteresowany będący stroną postępowania:

- A Spółka Akcyjna

- Zainteresowani niebędący stroną postępowania:

- B Spółka Akcyjna

- C

Opis stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego

A Spółka Akcyjna (dalej jako: „Wnioskodawca” lub „Spółka”) jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług zarejestrowanym na potrzeby tego podatku na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Spółka jest także objęta w Polsce nieograniczonym obowiązkiem podatkowym na gruncie podatku dochodowego od osób prawnych.

Podstawowym przedmiotem działalności Wnioskodawcy jest (…).

W dniu 11 października 2024 r. Spółka wraz z dwoma innymi podmiotami (…), tj. z B (dalej jako: „B”) oraz z C z siedzibą w N. (dalej jako: „C”), (Spółka, B i C w dalszej części wniosku zwane będą indywidualnie: „Stroną”, „Uczestnikiem Konsorcjum” lub „Konsorcjantem” oraz wspólnie: „Stronami”, „Uczestnikami Konsorcjum”, „Konsorcjantami”) zawarła Umowę Konsorcjum w celu przygotowania i złożenia oferty przetargowej w postępowaniu przetargowym (…) (dalej jako: „Projekt”) prowadzonym przez D Sp. z o.o. (dalej jako: „Zamawiający”). Zgodnie z pkt 2.1 Umowy Konsorcjum, Strony utworzyły Konsorcjum w celu: (…)

W dniu 9 maja 2025 r. Konsorcjum reprezentowane przez Lidera Konsorcjum, tj. Wnioskodawcę, zawarło Kontrakt z Zamawiającym. Na podstawie Kontraktu, Zamawiający wypłacił na rzecz Konsorcjum zaliczkę na poczet Robót (przez „Roboty” rozumieć należy wszystkie świadczenia, w tym usługi, roboty, dostawy i materiały, które mają być wykonane lub dostarczone przez Konsorcjum zgodnie z Kontraktem).

Kontrakt z Zamawiającym przewiduje:

- zapłatę Zaliczki w wysokości 11 % wartości Kontraktu, po podpisaniu Kontraktu, pod warunkiem dostarczenia Zamawiającemu przez Uczestników Konsorcjum odpowiednich zabezpieczeń/poręczeń,

- miesięczne rozliczenia z tytułu realizacji Projektu w oparciu o wykonane prace, tj. w oparciu o tzw. kamienie milowe zaakceptowane przez Zamawiającego na protokołach odbioru (w ten sposób zostanie rozliczone 95% wartości Kontraktu, przy czym Zaliczka wypłacona po podpisaniu Kontraktu zostanie rozliczona proporcjonalnie, na podstawie miesięcznych rozliczeń za osiągnięte kamienie milowe),

- ostateczne rozliczenie Kontraktu (pozostałe 5% wartości Kontraktu).

Cel Konsorcjum obejmuje także realizację nieprzewidzianych lub dodatkowych robót związanych czasowo i lokalizacyjnie z Projektem i nieobjętych Kontraktem, które wykonywanebędą za zgodą Konsorcjum i na warunkach zgodnych z Kontraktem lub stosownym aneksem do Kontraktu (pkt 2.2. Umowy Konsorcjum).

Omawiane Konsorcjum ma charakter tzw. konsorcjum finansowego. Jak bowiem wynika z pkt 4.1. Umowy Konsorcjum, Strony uczestniczą we wszystkich prawach i obowiązkach wynikających z Umowy Konsorcjum i Kontraktu, zwłaszcza w zyskach i stratach, zabezpieczeniu, odpowiedzialności, gwarancjach i ubezpieczeniach w następującej Proporcji Udziałów:

- Wnioskodawca (Lider Konsorcjum) 40%,

- C 40%,

- B 20%.

Jednocześnie Strony Umowy Konsorcjum ponoszą solidarną odpowiedzialność wobec Zamawiającego za wykonanie Kontraktu i dostarczenie wymaganych przez niego zabezpieczeń. Odpowiedzialność ta w żaden sposób nie zostanie naruszona w wyniku wykonania Umowy Konsorcjum.

Umowa Konsorcjum wyraźnie wskazuje, że została ona zawarta wyłącznie na potrzeby tymczasowej współpracy Stron tej Umowy i wyłącznie w celu realizacji Kontraktu, a także że współpraca w ramach Umowy Konsorcjum nie będzie mieć charakteru spółki cywilnej w rozumieniu art. 860 i następne Kodeksu Cywilnego. Zgodnie z Umową Konsorcjum Wnioskodawca pełni funkcję Lidera Konsorcjum.

Lider Konsorcjum jest upoważniony do zawarcia Kontraktu z Zamawiającym w imieniu Konsorcjum, a wszyscy Uczestnicy Konsorcjum - poprzez zawarcie Umowy Konsorcjum - udzielili mu pełnomocnictwa do reprezentowania Konsorcjum (w tym Uczestników Konsorcjum) w związku z Projektem. Pełnomocnictwo dotyczy w szczególności:

- przedstawienia oferty Zamawiającemu, prowadzenia negocjacji i zawarcia Kontraktu z Zamawiającym,

- dokonywania rozliczeń wszelkich płatności wynikających z Kontraktu, w szczególności do wystawiania faktur na rzecz Zamawiającego z tytułu Kontraktu,

- zawierania w imieniu Konsorcjum umów z podwykonawcami, dostawcami i usługodawcami uprzednio zatwierdzonymi przez Radę Przedstawicieli Konsorcjum (o której mowa poniżej).

Wnioskodawca (Lider Konsorcjum) oraz B są czynnymi podatnikami podatku od towarów i usług, zarejestrowanymi dla celów tego podatku na terytorium Polski, a także są podmiotami objętymi nieograniczonym obowiązkiem podatkowym na terytorium Polski - w rozumieniu podatku dochodowego od osób prawnych.

C nie posiada na terytorium Polski siedziby ani zarządu. Siedziba oraz zarząd C znajdują się na terytorium Niemiec. C podlega nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu na terytorium Niemiec (tj. jest niemieckim rezydentem podatkowym). W Polsce C może podlegać tzw. ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, tj. od dochodów, które osiąga / będzie osiągał na terytorium Polski. C jest zarejestrowany na potrzeby podatku od wartości dodanej w N. oraz na potrzeby podatku od towarów i usług w Polsce - jako czynny podatnik tego podatku.

Zgodnie z pkt 8 Umowy Konsorcjum, w celu realizacji i nadzoru nad realizacją Kontraktu zostały powołane następujące organy:

a) Rada Przedstawicieli, która sprawuje ogólny nadzór i kontrolę na działalnością Konsorcjum, w tym realizacją Kontraktu, zmian Kontraktu, udzielonych zamówień dodatkowych i uzupełniających oraz innych zadań związanych z Kontraktem oraz wydaje wytyczne odnośnie do postępowania Komitetowi Wykonawczemu, a także

b) Komitet Wykonawczy, który podejmuje wszelkie decyzje w sprawach dotyczących wykonania Kontraktu, które nie leżą w gestii Rady Przedstawicieli, zarządza terenem budowy, organizuje Roboty i sprawuje bezpośredni nadzór nad ich realizacją, czyniąc to z najwyższą starannością i zgodnie z wytycznymi określonymi przez Radę Przedstawicieli.

Wskazane wyżej organy sprawują wyłączny zarząd nad sprawami Konsorcjum, co wyklucza bezpośrednie zarządzanie tymi sprawami przez Strony.

Zarówno Rada Przedstawicieli, jak i Komitet Wykonawczy składają się z członków, wyznaczonych przez każdą ze Stron. Przy czym członek wskazany przez Lidera jest przewodniczącym odpowiednio Rady Przedstawicieli oraz Komitetu Wykonawczego.

Do kompetencji Rady Przedstawicieli należą następujące sprawy (pkt 9.7. Umowy Konsorcjum): (…)

Jak z kolei wynika z pkt 10 Umowy Konsorcjum, Komitet Wykonawczy prowadzi sprawy Konsorcjum i reprezentuje je, z zastrzeżeniem spraw pozostających w gestii Rady Przedstawicieli oraz funkcji przypisanych Liderowi. Prawo do prowadzenia spraw Konsorcjum i reprezentowania go dotyczy wszystkich czynności związanych z realizacją Projektu.

Komitet Wykonawczy prowadzi sprawy Konsorcjum, w tym zarządza realizacją Robót, jak również innych zadań powierzonych Stronom w sposób zgodny z Umową Konsorcjum, uchwałami Rady Przedstawicieli i pełnomocnictwami uzyskanymi od Stron.

W szczególności Komitet Wykonawczy jest uprawniony i zobowiązany do: (…)

Koszt działania Komitetu Wykonawczego, w zakresie ujętym w ofercie na realizację Projektu składanej przez Konsorcjum Zamawiającemu, obciąża budżet Konsorcjum i jest jednym z elementów kosztów ogólnych Projektu (pkt 10.10 Umowy Konsorcjum).

Zgodnie z pkt 11.1 Umowy Konsorcjum, finansowanie działalności Konsorcjum, tj. realizacji Kontraktu jest pozyskiwane według następujących kryteriów pierwszeństwa:

1. płatności otrzymywane od Zamawiającego, w tym Zaliczka otrzymana od Zamawiającego,

2. środki finansowe udostępnione przez Strony odpowiednio do Proporcji Udziałów (zgodnie z zapotrzebowaniem Konsorcjum).

Zgodnie z pkt 11.6 Umowy Konsorcjum, faktury z tytułu wszelkich płatności należnych Konsorcjum za wykonanie Robót oraz innych zadań powierzonych Konsorcjum przez Zamawiającego będą wystawiane i dostarczane Zamawiającemu przez Lidera, tj. Wnioskodawcę (faktury wystawianie przez Lidera na rzecz Zamawiającego wykazywać będą pełną wartość przychodu za Roboty wykonane przez Konsorcjum). Jednocześnie w przypadku zamówienia przez Konsorcjum towarów lub usług u podmiotów trzecich (zewnętrznych podwykonawców Konsorcjum lub Stron działających jako podwykonawcy Konsorcjum), faktury za takie towary lub usługi będą wystawiane na Lidera. Może zdarzyć się sytuacja, w której faktury dokumentujące zakup towarów / usług u podmiotów trzecich będą wystawiane na innego niż Lider Uczestnika Konsorcjum. W takiej sytuacji Uczestnik Konsorcjum, na którego wystawiona zostanie ww. faktura / faktury, będzie wystawiał refakturę na rzecz Lidera. Komitet Wykonawczy, w oparciu o dane finansowe przekazane przez Lidera, sporządza „Miesięczne Rozliczenia Wyniku Konsorcjum”, tj. bilans Konsorcjum oraz porównanie rachunku wyników Konsorcjum, wraz z późniejszymi zmianami, z budżetem Kontraktu oraz projekcję rachunku przepływów pieniężnych (cashflow).

Strony Konsorcjum dokonują księgowań wyniku Konsorcjum w swoich księgach rachunkowych w oparciu o Miesięczne Rozliczenie Wyniku Konsorcjum z uwzględnieniem swojego udziału (tj. Proporcji Udziału) w Konsorcjum. Komitet Wykonawczy wraz z Miesięcznym Rozliczeniem Wyniku Konsorcjum przekazuje Stronom Konsorcjum szczegółowe informacje odnośnie do transakcji składających się na poszczególne pozycje ujęte w Miesięcznym Rozliczeniu Wyniku Konsorcjum.

W przypadku, gdy Miesięczne Rozliczenie Wyniku Konsorcjum wykaże brak środków na pokrycie istniejących lub przyszłych zobowiązań wymagalnych lub takich, które staną się wymagalne w perspektywie trzech miesięcy, Rada Przedstawicieli podejmie uchwałę wzywającą Strony do dokonywania wpłat na pokrycie zobowiązań stosownie do ich udziału w Konsorcjum.

W związku z realizacją Kontraktu, Konsorcjum ponosi koszty bezpośrednie oraz koszty ogólne:

1. koszty bezpośrednie (w tym umowy z podmiotami zewnętrznymi, tj. podwykonawcami Konsorcjum) - wszelkie umowy na realizację Projektu z podmiotami zewnętrznymi zawierane są na rzecz Konsorcjum przez Lidera. Przy czym, jak już to zostało wskazane, może się zdarzyć, że faktury dotyczące zakupu towarów / usług od podmiotów trzecich zostaną wystawione na innego niż Lider Uczestnika Konsorcjum, który z kolei będzie refakturował przedmiotowe koszty na Lidera.

Realizacja umów, w tym wystawiane przez podmioty zewnętrzne protokoły odbioru, faktury i inne dokumenty księgowe podlegają nadzorowi i zatwierdzeniu przez Komitet Wykonawczy. Faktury są zatwierdzane przez Komitet Wykonawczy w momencie, gdy trafiają na listę płatności, która jest podpisywana przez Komitet Wykonawczy lub w momencie gdy zostaje potwierdzony podział kosztów Konsorcjum. Konsorcjanci także podpisują protokoły przerobowe dla podwykonawców dotyczące nadzorowanego zakresu prac. Każda umowa zawarta na realizację Kontraktu z podmiotem zewnętrznym będzie regulowała zasady fakturowania na Lidera (ewentualnie, w określonych przypadkach, na innego niż Lider Uczestnika Konsorcjum, przy czym w takiej sytuacji, dany Uczestnik Konsorcjum wystawi na Lidera refakturę kosztów).

Zapłata na rzecz podmiotu zewnętrznego odbywa się ze środków zgromadzonych przez Konsorcjum na rachunku Konsorcjum (rachunek Escrow, o którym mowa poniżej). Zapłata na rzecz Strony działającej w charakterze podwykonawcy Konsorcjum również odbywa się ze środków zgromadzonych przez Konsorcjum na rachunku Konsorcjum.

Rozliczenie kosztów bezpośrednich pomiędzy Stronami (Uczestnikami Konsorcjum) następuje według Proporcji Udziałów.

2. koszty ogólne - są ponoszone w oparciu o schemat organizacyjny oraz stawki określone w budżecie kosztów ogólnych. Koszty osobowe podlegają zatwierdzeniu po potwierdzeniu przez Komitet Wykonawczy udziału personelu na Projekcie, zgodnie z założeniami „harmonogramu zatrudnienia”. Sprawozdaniem z wykonania budżetu kosztów ogólnych jest „Wykonanie budżetu kosztów ogólnych” przygotowane równolegle do miesięcznego rozliczenia wyniku Kontraktu i bazuje na fakturach zewnętrznych lub / oraz dokumentach wewnętrznych Konsorcjum. Pokrycie kosztów ogólnych następuje z rachunku Konsorcjum, na podstawie uzgodnionej listy przelewów, w cyklach miesięcznych.

Koszty ogólne Konsorcjum obejmują w szczególności:

a) koszty związane z zaangażowaniem osób pełniących funkcje koordynacyjne, administracyjne i techniczne na rzecz całego Konsorcjum, tj.:

i. ze strony Wnioskodawcy: (…)

ii. ze strony B: (…)

iii. ze strony C: (…)

Stawki wynagrodzeń wymienionych wyżej stanowisk były negocjowane podczas przygotowywania oferty dla Zamawiającego, zostały ustalone ryczałtowo i zatwierdzone przez wszystkich Uczestników Konsorcjum. Omawiane stawki ustalone zostały w taki sposób, aby pokrywały rzeczywiste koszty wynagrodzeń. Przedmiotowy ryczałt pokrywa także wszelkie koszty związane z zadaniami wykonywanymi przez poszczególne osoby na wskazanych stanowiskach np. koszty używania laptopów, samochodów itp. Każdy z Konsorcjantów kalkulował stawki ww. ryczałtu we własnym zakresie (Konsorcjanci mają bowiem różne koszty wynagrodzeń, systemy premiowania, dodatki pozapłacowe, obciążenia publicznoprawne itp.). Ustalenie ryczałtowych stawek wynagrodzenia miało na celu:

- uniknięcie ujawniania poziomu wynagrodzeń poszczególnych osób pozostałym Konsorcjantom,

- uniezależnienie poziomu kosztów Konsorcjum od zdarzeń jednorazowych lub wewnętrznych regulacji Konsorcjantów, mających wpływ na wysokość kosztów osobowych (np. nagrody jubileuszowe, wynagrodzenia chorobowe i urlopowe, premie, przyznanie samochodu służbowego, zakup nowego laptopa itp.),

- uproszczenie rozliczeń między Konsorcjantami,

- wprowadzenie z góry ustalonego limitu kosztów personelu danego Konsorcjanta, które są rozliczane w ramach Konsorcjum.

b) koszty związane z organizacją placu budowy, oraz inne koszty niezbędne do prawidłowego wykonywania wspólnych zadań Konsorcjum, które nie mogą być przypisane do jednej ze Stron, w tym w szczególności koszty:

- podłączenia mediów do kontenera strażniczego, myjki kół samochodów i kamer przy wjeździe,

- ogrodzenia tymczasowego, bramy wjazdowej/wyjazdowej, niskich barier,

- czyszczenia drogi, transportów doraźnych, kopiarki, plotera, telewizora, sprzętu audiowizualnego, mebli do biur tymczasowych, ładowarki teleskopowej,

- agentów ochrony, monitoringu, kontroli dostępu, obsługi i konserwacji bramy, laboratorium betonu i innych laboratoriów, ekspertyz i obsługi prawnej, pomiarów geodezyjnych wraz z dokumentacją,

- reprezentacji (marketing i wydarzenia), inspekcji na miejscu, przygotowania tymczasowej infrastruktury placu budowy,

- zarządzania Projektem,

- serwera,

- zasilania placu budowy, zasilania obiektów tymczasowych, doprowadzenia wody na plac budowy, doprowadzenia wody do obiektów tymczasowych,

- energii elektrycznej, wody i odprowadzania ścieków, dostępu do Internetu, wywozu odpadów komunalnych,

- sprzątania tymczasowych biur w kontenerach,

- materiałów biurowych (woda, kawa, artykuły biurowe, papier),

- szkoleń BHP, materiałów BHP, dokumentacji BHP,

- koszty sprzątania po zakończeniu prac.

Zgodnie z Umową Konsorcjum, rozliczenie kosztów ogólnych pomiędzy Stronami (Uczestnikami Konsorcjum) następuje według Proporcji Udziałów.

W dniu 3 lipca 2025 r. Strony Konsorcjum zawarły z E S.A. (dalej: Bank) umowę rachunku zastrzeżonego (dalej: rachunek Escrow), na mocy której Bank otworzył na potrzeby działalności Konsorcjum rachunek bankowy w walucie polskiej (PLN) oraz w walucie Euro (EUR). Przedmiotowy rachunek został otwarty i jest prowadzony wyłącznie do przechowywania oraz wypłacania środków pieniężnych, które są wpłacane na ten rachunek na podstawie Umowy Konsorcjum oraz Kontraktu z Zamawiającym. Na przedmiotowy rachunek wpłynęła m.in. Zaliczka od Zamawiającego na poczet realizacji Kontraktu oraz wpływy z wystawionych na Zamawiającego faktur za wykonane przez Konsorcjum prace. Również przyszłe wpływy z wystawianych na Zamawiającego faktur za prace wykonywane przez Konsorcjum będą realizowane na ten rachunek Escrow. Koszty związane z prowadzeniem rachunku Escrow stanowią koszty ogólne Konsorcjum i są rozliczane przez Strony Konsorcjum zgodnie z Proporcją Udziałów.

Ponadto, Wnioskodawca pragnie wskazać, iż w związku z realizacją Projektu na rzecz Zamawiającego, Konsorcjum może otrzymywać faktury / noty obciążeniowe wyrażone w walucie EUR.

Przykładowo, C działając na rzecz Konsorcjum w charakterze podwykonawcy (szczegóły opisane poniżej) może wystawiać faktury za zrealizowane przez siebie prace (w roli podwykonawcy Konsorcjum) zarówno w walucie polskiej, jak i w walucie EUR. Podobnie, noty obciążeniowe dotyczące kosztów ogólnych poniesionych przez C mogą być wystawiane w walucie EUR. Dodatkowo, część dostaw / usług na rzecz Konsorcjum realizowana będzie przez zagraniczne podmioty trzecie (zewnętrznych zagranicznych podwykonawców), które wystawiać będą faktury dokumentujące ten fakt w walucie obcej. W sytuacji zatem, gdy zapłata za ww. dostawy / usługi następować będzie z rachunku Escrow Konsorcjum prowadzonego w walucie EUR, wówczas po stronie Konsorcjum mogą powstać różnice kursowe (pomiędzy kosztem poniesionym i zapłaconym). Konsorcjum rozpoznawać będzie także różnice kursowe od „własnych” środków pieniężnych zgromadzonych na rachunku Escrow w walucie EUR. Przedmiotowe różnice kursowe stanowić będą koszt / przychód Konsorcjum, który dzielony będzie między Konsorcjantów według Proporcji Udziałów.

Reasumując, zarówno wydatki walutowe, jak i środki w walucie na rachunku Escrow (które generują różnice kursowe) są przynależne wspólnie Uczestnikom Konsorcjum, a nie wyłącznie jednemu z nich - w oparciu o wspólnie realizowany Projekt dla Zamawiającego. W umowie rachunku Escrow Lider jest wprawdzie wskazany jako „posiadacz rachunku”, ale sama umowa rachunku została podpisana przez wszystkich Konsorcjantów, a ponadto są w niej zawarte regulacje uniemożliwiające samodzielne dysponowanie środkami przez któregokolwiek z Konsorcjantów. Tym samym, rachunek Escrow należy traktować jako rachunek wspólny Uczestników Konsorcjum. Kosztem ogólnym Konsorcjum, dzielonym pomiędzy Konsorcjantów według Proporcji Udziałów, będą również koszty zabezpieczenia kursu EUR kontraktami terminowymi typu Forward. Kontrakty terminowe zabezpieczające kurs EUR są zawierane za wiedzą i akceptacją oraz na rzecz wszystkich Uczestników Konsorcjum - zabezpieczają one bowiem wspólne wydatki walutowe.

Reasumując, na rachunek Escrow Konsorcjum przekazywane są / będą:

- płatności od Zamawiającego (Zaliczka 11%, płatności za prace wykonane przez Konsorcjum w ramach realizacji Kontraktu na rzecz Zamawiającego, rozliczenie końcowe Kontraktu),

- wynagrodzenie od zewnętrznych podwykonawców Konsorcjum (wyliczone jako uzgodniony procent wynagrodzenia danego zewnętrznego podwykonawcy mający na celu pokrycie kosztów utrzymania placu budowy/montażu np. media, wywóz śmieci; to wynagrodzenie należne od zewnętrznych podwykonawców Konsorcjum fakturowane jest / będzie przez Lidera na zewnętrznych podwykonawców Konsorcjum),

- wszelkie wpłaty przekazywane przez Uczestników Konsorcjum będą również wpłacane na ten rachunek (w sytuacji, w której powstanie konieczność dokonania takiej wpłaty przez Uczestników Konsorcjum w związku z funkcjonowaniem Konsorcjum i realizacją Kontraktu),

- Z rachunku Escrow Konsorcjum realizowane będą płatności na rzecz podmiotów trzecich - podwykonawców Konsorcjum oraz płatności na rzecz Uczestników Konsorcjum (za faktury wystawione przez Uczestników Konsorcjum działających jako podwykonawcy Konsorcjum, za faktury (refaktury) wystawione przez Uczestników nabywających towary / usługi od podmiotów trzecich na rzecz Konsorcjum, przelewy przychodów / dochodów Konsorcjum zgodnie z Proporcją Udziałów poszczególnych Uczestników w Konsorcjum),

- Za zgodą Uczestników Konsorcjum wszelkie nadwyżki środków na rachunku Escrow będą lokowane na oprocentowanych lokatach (odsetki z tych lokat będą rozdzielane pomiędzy Uczestników Konsorcjum zgodnie z Proporcją Udziałów poszczególnych Uczestników w Konsorcjum).

Strona jako podwykonawca Konsorcjum

Jeżeli jest to wymagane lub korzystne z punktu widzenia celu Konsorcjum albo z punktu widzenia efektywnej realizacji przez Konsorcjum obowiązków wynikających z Umowy Konsorcjum, każda ze Stron może dodatkowo świadczyć usługi na rzecz drugiej Strony, jak również na rzecz Konsorcjum. Szczegółowy zakres świadczenia takich usług Strony każdorazowo określą poprzez podjęcie odpowiedniej uchwały Rady Przedstawicieli (Komitet Wykonawczy wzywa wybrane podmioty zewnętrzne oraz Strony do złożenia ofert na określony zakres robót, usług bądź dostaw - o wyborze konkretnego wykonawcy zdecyduje wynik procedury przetargowej, z zachowaniem zasady pierwszeństwa każdej ze Stron tylko w przypadku, gdy Strona ta będzie zdolna do wykonania takiego zakresu robót przy użyciu swoich zasobów i własnej organizacji).

Strona, której zostanie powierzone wykonanie Robót będzie podlegała zasadom obowiązującym wszystkich podwykonawców i zgodnie z nimi będzie rozliczana, tj. będzie wystawiać faktury na Lidera. Przyjęcie przez Stronę zamówienia nie będzie miało wpływu na wielkość jej udziału (Proporcji Udziałów) w Konsorcjum. Przychody i koszty związane z wykonaniem powierzonych Robót stanowić będą przychody i koszty Strony, która te roboty wykonuje jako podwykonawca Konsorcjum. Przykładowo, C świadczy na rzecz Konsorcjum, tj. działając jako podwykonawca Konsorcjum, usługi projektowania (usługi projektowo-inżynieryjne). Przedmiotowe usługi dokumentowane są fakturą wystawioną przez C na Lidera i stanowią koszt Konsorcjum, który następnie jest dzielony pomiędzy Konsorcjantów zgodnie z Proporcją Udziałów.

W przypadku, gdy w charakterze podwykonawcy występować będzie Lider Konsorcjum, wówczas przysługujące mu z tego tytułu wynagrodzenie uwzględnione zostanie w fakturze wystawianej na rzecz Zamawiającego. Omawiane wynagrodzenie z jednej strony stanowić będzie przychód dla Lidera, a z drugiej koszt Konsorcjum. W rezultacie, w celu rozliczenia tego kosztu Lider wystawi notę wewnętrzną obejmującą poniesione przez niego koszty w związku z realizacją Robót jako podwykonawca Konsorcjum. Innymi słowy, nota będzie dokumentem przychodowym dla Lidera i jednocześnie dokumentem kosztowym dla Konsorcjum i stanowić będzie podstawę do dokonania wewnętrznego rozliczenia ww. kosztów pomiędzy Uczestników Konsorcjum, zgodnie z Proporcją Udziałów. Wystawiana przez Lidera nota wewnętrzna obejmować będzie kwotę netto.

Lider działa jako podwykonawca Konsorcjum w zakresie m.in. udostępniania sprzętu w postaci: kontenerów biurowych, kontenerów kuchennych, szatni, magazynu, kontenerów szkoleniowych BHP, półkontenerów ochrony wraz z ich transportem i montażem (tzw. zaplecze kontenerowe). Kosztem po stronie Wnioskodawcy są odpisy amortyzacyjne dokonywane od wartości początkowej przedmiotowych kontenerów (kontenery stanowią bowiem środki trwałe Wnioskodawcy). Natomiast cena wynajmu ustalana jest według cen rynkowych (tj. Spółka, na podstawie zebranych z rynku ofert, ustala stawkę czynszu najmu tego typu kontenerów i wartość tę traktuje jako należne jej wynagrodzenie).

Odnośnie do kosztów przygotowania oferty dla Zamawiającego, każda ze Stron pokryła własne koszty związane z przygotowaniem oferty, natomiast koszty zaangażowanych podmiotów zewnętrznych (konsultantów, prawników, tłumaczy, biur projektowych itp.), których zakres czynności dotyczył całej oferty złożonej Zamawiającemu zostały udokumentowane fakturami wystawionymi przez te podmioty zewnętrzne na rzecz Lidera, a następnie refakturowane przez Lidera na rzecz pozostałych Uczestników Konsorcjum (stosownie do Proporcji Udziałów).

Odnośnie do zabezpieczeń - co do zasady zabezpieczenia (gwarancja należytego wykonania umowy, tj. Kontraktu, gwarancja usunięcia wad i usterek, gwarancja zwrotu Zaliczki) przedstawiane Zamawiającemu oraz stosowne polisy ubezpieczeniowe są pozyskiwane i przedstawiane odrębnie przez każdego Uczestnika Konsorcjum (we własnym zakresie, stosownie do Proporcji Udziałów, jednak bez wliczania kosztów zabezpieczeń do wspólnych kosztów ogólnych Konsorcjum).

Jednakże, ubezpieczenie od odpowiedzialności kontraktowej jest wspólnym kosztem ogólnym Konsorcjum.

Po wykonaniu przedmiotu Kontraktu (tj. po wydaniu przez Zamawiającego Świadectwa Przejęcia i usunięciu przez Konsorcjum wad oraz zaległych prac zgodnie z wykazem stanowiącym załącznik do Świadectwa Przejęcia), wykonaniu innych zadań powierzonych Stronom przez Zamawiającego oraz po dokonaniu następujących czynności:

a. rozliczeniu i pokryciu wszelkich kosztów wynikających z wykonania Kontraktu, jak również innych zadań powierzonych Stronom przez Zamawiającego lub z nim związanych;

b. zapewnieniu odpowiednich rezerw (kaucji) na wszelkie roszczenia wniesione przeciwko Konsorcjum lub zasadnie przewidywane przez Konsorcjum oraz ustaleniu zasad zarządzania nimi;

c. zapewnieniu rezerw (kaucji) na wszelkie płatności warunkowe, które uznać należy za stosowne oraz ustaleniu zasad zarządzania nimi;

d. zapewnieniu rezerw (kaucji) na obsługę gwarancyjną Kontraktu oraz ustaleniu zasad zarządzania nimi;

e. spłacie wszelkich zaliczek wypłaconych przez bank i/lub Strony;

f. rozliczeniu i pokryciu wszelkich płatności i kosztów wynikających z wykonania usług świadczonych przez Stronę na rzecz drugiej Strony lub Konsorcjum;

- Strony dokonają tymczasowego rozliczenia Konsorcjum w następstwie czego wszelkie środki pieniężne pozostałe po dokonaniu rozliczenia zostaną podzielone pomiędzy Strony zgodnie z Proporcją Udziałów Stron w Konsorcjum, a jeżeli Konsorcjum poniesie jakąkolwiek stratę w wyniku wykonania Kontraktu i Robót oraz innych zadań powierzonych Stronom przez Zamawiającego, Strony będą zobowiązane do pokrycia takich strat proporcjonalnie do Proporcji Udziałów w Konsorcjum.

Ostateczne rozliczenie Konsorcjum nastąpi po ziszczeniu się przesłanek do zakończenia obowiązywania Umowy Konsorcjum. Jeżeli w okresie pomiędzy tymczasowym rozliczeniem Konsorcjum, a ostatecznym rozliczeniem Konsorcjum wystąpią niedobory środków finansowych na pokrycie zobowiązań Konsorcjum wynikających z Kontraktu, Strony będą zobowiązane do uzupełnienia środków finansowych zgodnie z Proporcją Udziałów.

Lider odpowiada za prowadzenie ksiąg rachunkowych Konsorcjum oraz co miesiąc sporządza i przedstawia Uczestnikom Konsorcjum podatkowe rozliczenie wyniku Konsorcjum. Strony Konsorcjum dokonują księgowań wyniku Konsorcjum w swoich księgach rachunkowych w oparciu o Miesięczne Rozliczenie Wyniku Konsorcjum z uwzględnieniem swojego udziału (Proporcji Udziałów) w Konsorcjum. Komitet Wykonawczy wraz z Miesięcznym Rozliczeniem Wyniku Konsorcjum przekazuje Stronom Konsorcjum szczegółowe informacje odnośnie do transakcji składających się na poszczególne pozycje ujęte w Miesięcznym Rozliczeniu Wyniku Konsorcjum.

Podsumowując rodzaje przychodów i kosztów Konsorcjum należy wskazać, że przychodem Konsorcjum jest przede wszystkim wynagrodzenie należne od Zamawiającego za realizację Projektu (Kontraktu). Przychodem Konsorcjum jest także wynagrodzenie uzyskane od zewnętrznych podwykonawców Konsorcjum (liczone jako uzgodniony procent wynagrodzenia danego zewnętrznego podwykonawcy, mający na celu pokrycie kosztów utrzymania placu budowy/montażu np. media, wywóz śmieci; to wynagrodzenie należne od zewnętrznych podwykonawców będzie fakturowane przez Lidera na poszczególnych zewnętrznych podwykonawców Konsorcjum), zrealizowane dodatnie różnice kursowe oraz odsetki od lokat bankowych, na które lokowane są nadwyżki z rachunku Escrow. W dalszej części wniosku wskazane przychody będą określane jako Przychody Konsorcjum.

Jeśli chodzi o koszty Konsorcjum, to - jak już wskazano powyżej - obejmują one przede wszystkim koszty bezpośrednie i koszty ogólne Konsorcjum, a także: koszty działania Komitetu Wykonawczego, koszty prowadzenia rachunku Escrow, zrealizowane ujemne różnice kursowe, koszty zabezpieczeń walutowych (EUR), koszty ubezpieczenia od odpowiedzialności kontraktowej. W dalszej części wniosku wskazane koszty będą określane jako Koszty Konsorcjum.

Zgodnie z Kontraktem, czas realizacji Projektu (Kontraktu) przewidziany jest na okres 5.2025 r. - 3.2028 r. Zakończenie Projektu (w tym uzyskanie wszelkiej niezbędnej dokumentacji prawnej) zakładany jest na marzec 2028 roku. Przekazanie Projektu Zamawiającemu planowane jest na czerwiec 2028 roku. Po przekazaniu Projektu Zamawiającemu może być sporządzana dokumentacja powykonawcza.

Pismem z 19 czerwca 2026 r. uzupełniono opis sprawy następująco.

1. Czy w przypadku, gdy A S.A. B S.A. lub C (dalej: Strony) będzie działał jako Podwykonawca, to czy osiągnięte przez poszczególnych Podwykonawców przychody lub poniesione przez nich koszty z tego tytułu będą uzyskiwane/zostaną poniesione w ramach wspólnego przedsięwzięcia i będą rozliczane proporcjonalnie do udziałów Stron w Konsorcjum? Proszę dokładnie wyjaśnić jakie będą zasady tych rozliczeń.

W przypadku, gdy Uczestnicy Konsorcjum będą działać jako Podwykonawcy, wówczas osiągnięte przez nich przychody lub poniesione koszty nie będą uzyskiwane/ponoszone ze wspólnego przedsięwzięcia (Konsorcjum). W takim wypadku Uczestnicy Konsorcjum działający jako Podwykonawcy Konsorcjum będą rozpoznawać skutki podatkowe takie, jakie wystąpiłyby gdyby wykonywali dany zakres Robót na rzecz podmiotu trzeciego. Tym samym Konsorcjanci, działający w roli Podwykonawcy Konsorcjum, będą rozpoznać w całości przychody osiągnięte na podstawie umowy podwykonawczej zawartej z Konsorcjum, a także uprawnieni będą w całości potrącać koszty uzyskania przychodu poniesione w związku z realizacją umowy podwykonawczej - uwzględniając wszystkie reguły ujmowania przychodów i kosztów uzyskania przychodów wynikające z przepisów o CIT, bez uwzględniania proporcji udziałów Wnioskodawcy/pozostałych Konsorcjantów w Konsorcjum.

Uczestnicy Konsorcjum, inni niż Lider Konsorcjum, będą wystawiać na rzecz Konsorcjum (wskazując jako nabywcę Lidera) faktury dokumentujące wykonane przez nich usługi / zrealizowane dostawy w ramach umowy podwykonawczej. Udokumentowane ww. fakturami wynagrodzenie należne ww. Uczestnikom Konsorcjum, działającym jako Podwykonawcy, będzie stanowiło jednocześnie koszt po stronie Konsorcjum (podobnie jak faktury od podmiotów zewnętrznych). Koszt ten będzie następnie podlegał rozliczeniu pomiędzy Konsorcjantów, według ich udziałów (Proporcji Udziałów) w Konsorcjum (comiesięczne zestawienie kosztów Konsorcjum stanowi podstawę rozliczenia kosztów Konsorcjum między Konsorcjantami, zgodnie z Proporcją Udziałów w Konsorcjum, na podstawie not księgowych).

W przypadku Lidera Konsorcjum, należne mu wynagrodzenie z tytułu świadczeń realizowanych przez niego na rzecz Konsorcjum w ramach podwykonawstwa, również będzie stanowiło koszt Konsorcjum, dzielony następnie pomiędzy Konsorcjantów według ich udziałów (Proporcji Udziałów) w Konsorcjum (comiesięczne zestawienie kosztów Konsorcjum stanowi podstawę rozliczenia kosztów Konsorcjum między Konsorcjantami, zgodnie z Proporcją Udziałów w Konsorcjum, na podstawie not księgowych).

Przy czym, w tym wypadku Lider działając jako Podwykonawca nie może wystawić na rzecz Konsorcjum faktury dokumentującej wykonane przez siebie czynności (nie można bowiem wystawiać faktur na samego siebie). Tym samym w tym wypadku, dla potrzeb rozliczenia przychodów uzyskanych przez Lidera Konsorcjum z tytułu wykonywania na rzecz Konsorcjum usług / dostaw w charakterze Podwykonawcy Konsorcjum, Lider będzie wystawiał na rzecz Konsorcjum notę wewnętrzną dokumentującą wysokość należnego mu z tego tytułu wynagrodzenia. Przedmiotowa nota będzie podstawą do ujęcia odpowiednio kosztu w kosztach Konsorcjum (comiesięczne zestawienie kosztów Konsorcjum stanowi podstawę rozliczenia kosztów Konsorcjum między Konsorcjantami, zgodnie z Proporcją Udziałów w Konsorcjum, na podstawie not księgowych).

Jednocześnie w celu wyjaśnienia / doprecyzowania ww. zasad rozliczeń wskazujemy, iż dla potrzeb przepisów o VAT, w celu prawidłowego rozliczenia podatku należnego z tytułu usług / dostaw realizowanych przez Lidera w charakterze podwykonawcy Konsorcjum, Lider Konsorcjum będzie uwzględniał wartość usług / dostaw zrealizowanych w ramach podwykonawstwa Lidera na rzecz Konsorcjum, w fakturze wystawianej na rzecz Zamawiającego (co zostało opisane w stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym oraz we własnym stanowisku w sprawie w zakresie odpowiedzi na pytanie nr 13 zawarte we wniosku wspólnym o wydanie interpretacji indywidualnej).

2. Czy podział „przychodów” będzie lub nie będzie stanowił odpłatności z tytułu dostawy towarów bądź świadczenia usług pomiędzy Uczestnikami Konsorcjum?

Wskazany w opisie sprawy podział „przychodów” ze wspólnego przedsięwzięcia - Konsorcjum nie stanowi / nie będzie stanowił odpłatności z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług pomiędzy Uczestnikami Konsorcjum. Omawiane Konsorcjum ma charakter tzw. konsorcjum finansowego, w ramach którego każda ze Stron uczestniczy we wszystkich prawach i obowiązkach wynikających z Umowy Konsorcjum i Kontraktu zawartego z Zamawiającym, zwłaszcza w zyskach i stratach, zabezpieczeniach finansowych, odpowiedzialności, gwarancjach, ubezpieczeniach w przewidzianej w Umowie Konsorcjum proporcji (wyrażonej procentowo). Jednocześnie każda ze Stron Umowy Konsorcjum jest względem Zamawiającego odpowiedzialna solidarnie za wykonanie Robót będących przedmiotem Kontraktu z Zamawiającym.

W rezultacie Wnioskodawca oraz pozostali Uczestnicy Konsorcjum nie wykonują na swoją rzecz żadnych czynności w ramach Konsorcjum, lecz wspólnie realizują Kontrakt na rzecz Zamawiającego. Tym samym, podział „przychodów” z realizacji Kontraktu w ramach Konsorcjum nie stanowi dla Wnioskodawcy oraz pozostałych Uczestników Konsorcjum odpłatności z tytułu świadczenia usług czy dostawy towarów.

3. Czy koszty, o których mowa w pytaniu nr 10, udokumentowane fakturą dotyczą/będą dotyczyć nabycia towarów i usług wykorzystywanych przez Lidera Konsorcjum do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług?

Koszty, o których mowa w pytaniu nr 10, udokumentowane fakturą dotyczą / będą dotyczyć nabycia towarów i usług wykorzystywanych przez Lidera Konsorcjum do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług, tj. do realizacji Kontraktu na rzecz Zamawiającego.

4. Czy roboty, o których mowa w pytaniu nr 11, są/będą wykonywane odpłatnie przez Lidera Konsorcjum i pozostałych Konsorcjantów na rzecz Konsorcjum?

Roboty, o których mowa w pytaniu nr 11 są/będą wykonywane odpłatnie przez Lidera Konsorcjum i pozostałych Konsorcjantów na rzecz Konsorcjum (odpłatne czynności stanowiące dostawę towarów lub świadczenie usług w ramach podwykonawstwa na rzecz Konsorcjum).

Przy czym, jak już to zostało wskazane w odpowiedzi na pytanie nr 1 powyżej, odmienne będą zasady rozliczeń wynagrodzenia za ww. roboty, w zależności od tego czy roboty te wykonywane będą przez innych niż Lider Uczestników Konsorcjum czy też przez Lidera Konsorcjum.

Inni niż Lider Uczestnicy Konsorcjum zobowiązani są do dokumentowania robót świadczonych przez siebie na rzecz Konsorcjum, w ramach umowy podwykonawczej, w drodze wystawienia faktur VAT na Wnioskodawcę, jako Lidera Konsorcjum. Zatem, na podstawie przedmiotowych faktur VAT będą oni otrzymywać należne im wynagrodzenie za roboty wykonane w ramach umowy podwykonawczej na rzecz Konsorcjum.

Jeżeli natomiast przedmiotowe roboty wykonywane będą na rzecz Konsorcjum przez Lidera działającego jako Podwykonawca Konsorcjum, wówczas należne mu z tego tytułu wynagrodzenie nie będzie dokumentowane w wystawionej przez Lidera na rzecz Konsorcjum fakturze VAT (nie jest bowiem możliwe wystawienie faktury VAT na samego siebie). Zatem w tym wypadku, należne Liderowi wynagrodzenie za roboty wykonane na rzecz Konsorcjum, w ramach umowy podwykonawczej, ujęte zostanie w wystawionej przez Lidera nocie wewnętrznej.

Jednocześnie nadmienić w tym miejscu należy, iż dla potrzeb przepisów o VAT, w celu prawidłowego rozliczenia podatku należnego z tytułu usług/dostaw realizowanych przez Lidera w charakterze podwykonawcy Konsorcjum, Lider Konsorcjum będzie uwzględniał wartość przedmiotowych usług/dostaw w fakturze wystawionej na rzecz Zamawiającego (co zostało opisane w stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym oraz we własnym stanowisku w sprawie w zakresie odpowiedzi na pytanie nr 13 zawarte we wniosku wspólnym o wydanie interpretacji indywidualnej).

5. Czy towary i usługi, o których mowa w pytaniu nr 14, nabywane przez Lidera lub pozostałych Konsorcjantów w celu realizacji Robót są/będą wykorzystywane przez

- Lidera Konsorcjum,

- pozostałych Konsorcjantów

do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług?

Proszę wskazać osobno dla Lidera Konsorcjum, jak i pozostałych Konsorcjantów.

Towary i usługi, o których mowa w pytaniu 14, nabywane zarówno przez Lidera Konsorcjum jak i pozostałych Konsorcjantów w celu realizacji Robót na rzecz Konsorcjum są/będą wykorzystywane przez Lidera Konsorcjum oraz pozostałych Konsorcjantów do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.

Umowa Konsorcjum przewiduje, że każda ze Stron może dodatkowo świadczyć usługi na rzecz Konsorcjum w charakterze podwykonawcy Konsorcjum. Strona, której zostanie powierzone wykonanie Robót będzie podlegała zasadom obowiązującym wszystkich podwykonawców i zgodnie z nimi będzie rozliczana. W konsekwencji, realizując na rzecz Konsorcjum Roboty w ramach umowy podwykonawczej Wnioskodawca, B oraz C wykonywać będą czynności podlegające opodatkowaniu VAT, w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy o VAT.

Odmienny będzie jedynie sposób dokumentowania tych czynności na potrzeby podatku VAT, tj. jak wskazano w odpowiedzi na pytanie nr 1 powyżej:

a) Uczestnicy Konsorcjum, inni niż Lider Konsorcjum, działający tutaj jako Podwykonawcy Konsorcjum, zobowiązani będą do dokumentowania wykonanych przez siebie Robót na rzecz Konsorcjum, w ramach umowy podwykonawczej, w drodze wystawienia faktury VAT na Wnioskodawcę, jako Lidera Konsorcjum;

b) Wnioskodawca będący Liderem Konsorcjum nie może wystawić faktury VAT za Roboty zrealizowane na rzecz Konsorcjum w ramach umowy podwykonawczej na samego siebie. W rezultacie Wnioskodawca, wystawiając fakturę VAT na Zamawiającego za dany zakres prac wykonanych przez Konsorcjum, będzie uwzględniał w niej także tę część Robót, które zostały wykonane przez Wnioskodawcę działającego w charakterze Podwykonawcy Konsorcjum. W efekcie Wnioskodawca prawidłowo wykaże podatek VAT należny od swojej części Robót, wykonanych na rzecz Konsorcjum w ramach umowy podwykonawczej (mechanizm ten opisany został w stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym oraz we własnym stanowisku w sprawie w zakresie odpowiedzi na pytanie nr 13 zawarte we wniosku wspólnym o wydanie interpretacji indywidualnej).

6. Czy „przychód” o którym mowa w pytaniu nr 15 – należy rozumieć jako wynagrodzenie będące zyskiem wypracowanym przez Konsorcjum?

Przez „przychód” o którym mowa w pytaniu nr 15 należy rozumieć wynagrodzenie należne Uczestnikom Konsorcjum za dostawy realizowane / usługi świadczone przez nich w charakterze Podwykonawców na rzecz Konsorcjum. Omawiane wynagrodzenie będzie rozliczane na podstawie:

a) faktur VAT wystawianych przez innych niż Lider Uczestników Konsorcjum, działających w charakterze Podwykonawcy, na Lidera Konsorcjum,

b) noty wewnętrznej wystawianej przez Lidera Konsorcjum, działającego jako Podwykonawca Konsorcjum.

Tym samym, wskazany wyżej „przychód” stanowić będzie po stronie Konsorcjum koszt nabycia usług/towarów na potrzeby realizacji Kontraktu, który to koszt będzie podlegał następnie rozliczeniu pomiędzy Konsorcjantami według ich udziału (Proporcji Udziałów) w Konsorcjum.

7. Czy Roboty, o których mowa w pytaniu nr 16, udokumentowane fakturą są/będą wykorzystywane przez Lidera Konsorcjum do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług?

Roboty, o których mowa w pytaniu nr 16, udokumentowane fakturą, są/będą wykorzystywane przez Lidera Konsorcjum do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.

8. Czy poniesione przez Uczestników i Lidera Konsorcjum koszty ogólne, o których mowa w pytaniu nr 17, 18, 19, 20 są/będą związane wyłącznie z wykonywaniem Kontraktu?

Koszty ogólne, o których mowa w pytaniu nr 17, 18, 19, 20 są/będą związane wyłącznie z wykonywaniem Kontraktu na rzecz Zamawiającego.

Pytania w zakresie podatku od towarów i usług (numeracja pytań jak we wniosku)

8. Czy z punktu widzenia przepisów Ustawy o VAT, cały obrót wynikający z faktur wystawianych przez Lidera na Zamawiającego, z tytułu Robót wykonywanych przez Konsorcjum na podstawie Kontraktu, powinien stanowić podstawę opodatkowania podatkiem VAT wyłącznie u Wnioskodawcy, działającego jako Lider Konsorcjum? Czy zasada ta będzie dotyczyła również Zaliczki (ewentualnie innych zaliczek) otrzymanej od Zamawiającego zgodnie z Kontraktem?

9. Czy dokonywane między Wnioskodawcą działającym w charakterze Lidera Konsorcjum a pozostałymi Uczestnikami Konsorcjum rozliczenie wyniku Konsorcjum (wewnętrzne rozliczenia Konsorcjum) pozostaje poza zakresem opodatkowania podatkiem VAT, a co za tym idzie może być dokumentowane w drodze wystawienia not księgowych (uznaniowych/obciążeniowych)?

10. Czy w przypadku, gdy koszty (określone we wniosku jako koszty bezpośrednie składające się na Koszty Konsorcjum, podlegające rozliczeniu w ramach Konsorcjum), udokumentowane zostaną fakturą z wykazanym podatkiem VAT, wystawioną przez podmiot będący czynnym podatnikiem VAT na rzecz Wnioskodawcy jako Lidera Konsorcjum, to czy wówczas Wnioskodawcy, działającemu jako Lider Konsorcjum, będzie przysługiwać prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego wynikającego z ww. faktury?

11. Czy w przedstawionym w opisie stanu faktycznego / zdarzenia przyszłego przypadku, w którym Konsorcjum udzieli Wnioskodawcy, będącemu Liderem Konsorcjum oraz / lub pozostałym Konsorcjantom zlecenia na realizację danej części Robót (w charakterze podwykonawcy Konsorcjum), to wykonywane na tej podstawie Roboty będą stanowić po stronie odpowiednio Wnioskodawcy oraz pozostałych Konsorcjantów czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT?

12. W jaki sposób Uczestnicy Konsorcjum, inni niż Lider Konsorcjum, powinni dokumentować Roboty wykonywane na rzecz Konsorcjum w ramach umowy podwykonawczej (tj. jako podwykonawcy Konsorcjum)?

13. W jaki sposób, na gruncie przepisów o podatku VAT, Wnioskodawca, działając jako podwykonawca Konsorcjum, powinien udokumentować należne mu wynagrodzenie z tytułu wykonania zlecenia na realizację danej części Robót na rzecz Konsorcjum (jako podwykonawca Konsorcjum) oraz z tytułu udostępnienia na rzecz Konsorcjum zaplecza kontenerowego? Czy prawidłowe będzie ujęcie przysługującego Wnioskodawcy z tych tytułów wynagrodzenia w fakturze wystawianej na rzecz Zamawiającego za zrealizowanie danego etapu prac przez Konsorcjum?

14. Czy w przedstawionym w opisie stanu faktycznego / zdarzenia przyszłego przypadku, w którym Konsorcjum udzieli Wnioskodawcy, będącemu Liderem Konsorcjum lub pozostałym Konsorcjantom zlecenia na realizację danej części Robót (w charakterze podwykonawcy Konsorcjum), Wnioskodawcy oraz pozostałym Konsorcjantom będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego przy zakupie towarów i usług wykorzystywanych przez daną Stronę do wykonania zleconej danej Stronie danej części Robót (w charakterze podwykonawcy Konsorcjum)?

15. W jaki sposób przychód uzyskany w związku z realizacją prac przez Konsorcjantów działających w charakterze podwykonawców Konsorcjum, stanowiący jednocześnie po stronie Konsorcjum koszt realizacji Projektu (tj. składnik Kosztów Konsorcjum), należy uwzględnić w ramach rozliczenia Konsorcjum? Czy przedmiotowy koszt powinien zostać przeniesiony na Uczestników Konsorcjum, wg wynikającej z Umowy Konsorcjum Proporcji Udziałów, w drodze not księgowych?

16. Czy w przypadku, w którym Konsorcjum udzieli innemu niż Lider Uczestnikowi Konsorcjum zlecenia na realizację danej części Robót (w charakterze podwykonawcy Konsorcjum), co zostanie udokumentowane wystawioną na Wnioskodawcę, jako Lidera Konsorcjum, fakturą VAT z wykazanym podatkiem VAT, Wnioskodawcy, działającemu jako Lider Konsorcjum, będzie przysługiwać prawo do odliczenia podatku VAT wynikającego z faktury wystawionej przez Uczestnika Konsorcjum (działającego w charakterze podwykonawcy Konsorcjum)?

17. Czy obciążanie przez Uczestnika Konsorcjum Wnioskodawcy jako Lidera Konsorcjum kosztami ogólnymi w postaci kosztów związanych z zaangażowaniem osób pełniących funkcje koordynacyjne administracyjne i techniczne na rzecz całego Konsorcjum (ustalonymi pomiędzy Uczestnikami Konsorcjum w sposób ryczałtowy), powinno być dokonane w drodze wystawienia noty księgowej (obciążeniowej) przez danego Uczestnika Konsorcjum na Wnioskodawcę jako Lidera?

18. Czy Wnioskodawca, przenosząc na Konsorcjum poniesione przez siebie koszty ogólne - osobowe, analogiczne do tych wskazanych w pytaniu nr 17, powinien dokumentować ten fakt w drodze wystawienia noty wewnętrznej?

19. Czy obciążanie przez Uczestnika Konsorcjum Wnioskodawcy jako Lidera innymi kosztami ogólnymi niezbędnymi do prawidłowego wykonywania wspólnych zadań Konsorcjum powinno zostać dokonane w drodze wystawienia noty księgowej (obciążeniowej) przez danego Uczestnika Konsorcjum na Wnioskodawcę jako Lidera?

20. Czy Wnioskodawca, przenosząc na Konsorcjum poniesione przez siebie inne koszty ogólne, analogiczne do tych wskazanych w pytaniu nr 19, powinien dokumentować ten fakt w drodze wystawienia noty wewnętrznej?

Państwa stanowisko w sprawie w zakresie podatku od towarów i usług

Ad. 8)

W opinii Wnioskodawcy, z punktu widzenia przepisów ustawy o VAT, cały obrót wynikający z faktur wystawianych przez Spółkę jako Lidera na Zamawiającego, z tytułu Robót wykonywanych przez Konsorcjum na podstawie Kontraktu, powinien stanowić podstawę opodatkowania podatkiem VAT wyłącznie u Wnioskodawcy, działającego jako Lider Konsorcjum. Powyższe dotyczyć będzie również Zaliczki (ewentualnie innych zaliczek) otrzymanej od Zamawiającego zgodnie z Kontraktem.

Uzasadnienie

Na wstępie Wnioskodawca pragnie podkreślić, iż rozważana Umowa Konsorcjum wyraźnie wskazuje, że jest ona zawarta wyłącznie na potrzeby tymczasowej współpracy Stron tej Umowy i wyłącznie w celu realizacji Projektu, a także że współpraca w ramach Umowy Konsorcjum nie ma charakteru spółki cywilnej w rozumieniu art. 860 i następne Kodeksu Cywilnego.

Powyższe prowadzi zatem do wniosku, że na gruncie przepisów o VAT analizowane Konsorcjum nie jest odrębnym podmiotem gospodarczym i jako takie nie posiada przykładowo zdolności do zaciągania zobowiązań. Spółka oraz pozostałe podmioty tworzące Konsorcjum pozostają cały czas od siebie niezależne i jedynie współpracują dla realizacji celu, dla którego powołały Konsorcjum.

W świetle powyższego, w ocenie Wnioskodawcy, wyraźne wyłączenie charakteru prawnego spółki cywilnej skutkuje tym, że Konsorcjum nie jest uznawane za podatnika podatku VAT w rozumieniu art. 15 ust. 1 Ustawy o VAT. Podatnikami takimi są natomiast Strony Umowy Konsorcjum.

Jednocześnie, jak wynika z postanowień omawianej Umowy Konsorcjum, Konsorcjum Stron ma charakter tzw. konsorcjum finansowego, w ramach którego Spółka jako Lider zawarła w imieniu Konsorcjum Kontrakt z Zamawiającym, a pozostali Uczestnicy Konsorcjum udzielili jej pełnomocnictwa do reprezentowania Konsorcjum (w tym Stron) w odniesieniu do Projektu. W rezultacie, faktury z tytułu wszelkich płatności należnych Konsorcjum za wykonanie Robót oraz innych zadań powierzonych Konsorcjum przez Zamawiającego są wystawiane i dostarczane Zamawiającemu przez Spółkę jako Lidera (przedmiotowe faktury wykazują pełną wartość przychodu za Roboty wykonane przez Konsorcjum). Zgodnie natomiast z art. 29a ust. 1 ustawy o VAT, podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2, 3 i 5, art. 30a-30c, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5, jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.

W konsekwencji, zdaniem Wnioskodawcy, zasadnym jest uznanie, iż cały obrót wynikający z faktur wystawianych przez Spółkę na Zamawiającego z tytułu Robót wykonywanych przez Konsorcjum na podstawie Kontraktu, stanowi podstawę opodatkowania podatkiem VAT wyłącznie u Wnioskodawcy, działającego jako Lider Konsorcjum.

Powyższe dotyczy również zaliczek otrzymywanych od Zamawiającego zgodnie z Kontraktem.

W myśl bowiem z art. 19a ust. 8 ustawy o VAT, jeżeli przed dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi otrzymano całość lub część zapłaty, w szczególności przedpłatę, zaliczkę, zadatek, ratę, wkład budowlany lub mieszkaniowy przed ustanowieniem spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej otrzymania w odniesieniu do otrzymanej kwoty. Zatem otrzymanie Zaliczki od Zamawiającego skutkuje koniecznością rozpoznania obowiązku podatkowego z tego tytułu oraz wystawienia przez Wnioskodawcę faktury dokumentującej ten fakt (art. 106b ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT).

Ad. 9)

Zdaniem Spółki, dokonywane między Wnioskodawcą działającym w charakterze Lidera a pozostałymi Uczestnikami Konsorcjum rozliczenie wyniku Konsorcjum (wewnętrzne rozliczenia Konsorcjum) pozostają poza zakresem opodatkowania VAT, a co za tym idzie powinny być dokumentowane w drodze wystawienia not księgowych (uznaniowych/obciążeniowych).

Uzasadnienie

Co do zasady, opodatkowaniu podatkiem VAT podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju (art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT).

Zgodnie natomiast z ugruntowaną praktyką zarówno sądów administracyjnych, jak i organów podatkowych w odniesieniu do wewnętrznych rozliczeń w ramach konsorcjum, za świadczenie usług za wynagrodzeniem, a więc czynność podlegającą opodatkowaniu VAT, uważane mogą być tylko takie relacje, w których:

- istnieje jakiś związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne, tj. z którego wynika zobowiązanie do świadczenia i odpowiadające mu wynagrodzenie,

- wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy,

- istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie nabywcy towaru lub usługi,

- odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem,

- istnieje możliwość wyrażenia w pieniądzu wartości tego świadczenia wzajemnego.

W konsekwencji, podział przychodów i kosztów Konsorcjum związany z rozliczeniami finansowymi dokonywanymi przez Lidera pomiędzy konsorcjantów stosownie do wielkości ich udziałów (Proporcji Udziałów w Konsorcjum), nie stanowi dostawy towarów ani świadczenia usług i nie powinien podlegać podatkowi VAT. Jak wskazał NSA z wyroku z dnia 12.08.2015 r. (sygn. akt I FSK 1373/14) „określony w umowie podział wszystkich wydatków i uzyskanych przychodów dokonywany przez Lidera Konsorcjum nie może zostać uznany za odsprzedaż usług przez jeden podmiot innym podmiotom wchodzącym w skład Konsorcjum, gdy jego partnerzy w ogóle nie korzystają z tak wykonywanych usług, nie są ich usługobiorcami, a wręcz odwrotnie, występują zbiorowo w charakterze usługodawców, których reprezentuje Lider. Rozliczenia pieniężne między uczestnikami wspólnego przedsięwzięcia, jeśli nie towarzyszy im świadczenie usługi, nie mogą być bowiem same przez się potraktowane jako czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Skoro z przyjętego w tej sprawie stanu faktycznego wynika, że Lider Konsorcjum nie działa wyłącznie we własnym imieniu, lecz w ramach zawartego porozumienia i nie odsprzedawał usług na rzecz Partnerów, lecz obciążał pozostałe podmioty częścią kosztów i przekazywał im przychód, to nie może być mowy o jakimkolwiek transferze, czy refakturowaniu usług świadczonych na rzecz Zamawiającego.” Podobnie NSA wypowiedział się w wyrokach: z dnia 25.06.2014 r. (sygn. akt I FSK 1072/13), z dnia 29.02.2012 r. (sygn. akt I FSK 562/11), z dnia 12.06.2013 r. (sygn. akt I FSK 1128/12), z dnia 10.10.2014 r. (sygn. akt I FSK 1418/13) oraz z dnia 6.04.2018 r. (sygn. akt I FSK 961/16).

Powyższe stanowisko sądów administracyjnych akceptowane jest również przez organy podatkowe. Przykładowo w interpretacji z dnia 04.06.2024 r. (sygn. 0113-KDIPT1-1.4012.245. 2024. 2.ŻR) Dyrektor KIS wskazał, że „(...) okolicznością, która w świetle art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy decyduje o opodatkowaniu, jest odpłatność za świadczoną usługę, którą należy rozumieć jako wynagrodzenie należne za dane świadczenie. Jest ono najczęściej określane umową pomiędzy stronami transakcji i stanowi skutek określonego przysporzenia. Trudno taką cechę przypisywać operacji księgowej dokonywanej przez lidera na rzecz partnera konsorcjum. Brak jest takiego stosunku prawnego, z którego wynikałaby wzajemność świadczenia lidera przybierającego postać rozdziału przychodów całego przedsięwzięcia. Nie jest to zatem świadczenie wzajemne lidera konsorcjum, a jedynie umownie określony obowiązek „rozdziału” przychodów całego przedsięwzięcia. Lider konsorcjum nie pozostaje dłużnikiem partnera z tytułu świadczenia na jego rzecz usługi rozdziału przychodów. Rozdział ten w odpowiednich proporcjach wynika z mocy samej umowy konsorcjum, a nie z jakiegoś świadczenia wzajemnego, do którego zobligowany został jego lider (por. wyrok NSA z dnia 10 października 2014 r., sygn. akt I FSK 1418/13). Podkreślenia wymaga, że opodatkowaniu podatkiem VAT podlega czynność (tj. dostawa towarów lub świadczenie usług), a nie sama płatność. Jak wynika z okoliczności sprawy rozliczenie (transfer środków pieniężnych z tytułu realizacji wspólnego przedsięwzięcia) nie stanowi odpłatności z tytułu dostawy towarów bądź świadczenia usług pomiędzy Państwem a Państwa Partnerem. Jak wskazali Państwo we wniosku, rozliczeniom między Konsorcjantami wspólnego przedsięwzięcia nie będzie towarzyszyła jakakolwiek dostawa towarów ani jakiekolwiek świadczenie usług. Konsorcjanci uczestniczą jedynie w realizacji wspólnego zadania na rzecz Zamawiającego. Za wykonane przez Strony i odebrane przez Zamawiającego prace środki będą przekazane na rachunek bankowy Lidera, po czym zgodnie z umową Lider dokona niezwłocznie przelewu środków na wskazany rachunek bankowy Partnera.

W świetle powyższego, skoro w analizowanym przypadku transfer środków pieniężnych z tytułu realizacji wspólnego przedsięwzięcia nie stanowi odpłatności z tytułu dostawy towarów bądź świadczenia usług pomiędzy Państwem a Państwa Partnerem, to rozliczenie będące przekazaniem środków finansowych od Zamawiającego na rachunek bankowy Partnera, nie będzie stanowić dostawy towarów w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy, jak również świadczenia usług w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy. Zatem ww. czynność nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Odnosząc się natomiast do kwestii ustalenia czy ww. czynność przekazania środków pieniężnych Partnerowi może zostać udokumentowana notą księgową (uznaniową/obciążeniową) zaznaczenia wymaga, że nota księgowa nie jest dokumentem przewidzianym przez przepisy ustawy o podatku od towarów i usług i jako taka nie jest objęta regulacją tych przepisów, brak jest jednakże przeciwwskazań na gruncie przepisów dotyczących podatku od towarów i usług, dla takiego sposobu dokumentowania ww. czynności.”

Analogiczne stanowisko, odnosząc się również do innych czynności podlegających VAT w relacjach między konsorcjantami, wyraził organ w wydanej na wspólny wniosek konsorcjantów interpretacji z dnia 07.04.2021 r. (sygn. 0114-KDIP4-1.4012.82.2021.1.RMA) oraz z dnia 01.06.2021 r. (sygn. 0114-KDIP4-2.4012.83.2021.3.AS).

W świetle powyższego, biorąc pod uwagę fakt iż Konsorcjum, do którego przystąpił Wnioskodawca, B i C ma charakter tzw. konsorcjum finansowego, w ramach którego:

a) każda ze Stron Umowy Konsorcjum uczestniczy we wszystkich prawach i obowiązkach wynikających z Umowy Konsorcjum i Kontraktu zawartego z Zamawiającym, zwłaszcza w zyskach i stratach, zabezpieczeniach finansowych, odpowiedzialności, gwarancjach, ubezpieczeniach w przewidzianej w Umowie Konsorcjum proporcji (wyrażonej procentowo), tj. Proporcji Udziałów,

b) każda ze Stron Umowy Konsorcjum jest względem Zamawiającego odpowiedzialna solidarnie za wykonanie Robót będących przedmiotem Kontraktu z Zamawiającym,

c) do zawarcia w imieniu Konsorcjum Kontraktu z Zamawiającym, uprawniony jest Wnioskodawca jako Lider Konsorcjum a wszyscy Uczestnicy Konsorcjum udzielili mu pełnomocnictwa do reprezentowania Konsorcjum w odniesieniu do Projektu (pełnomocnictwo dotyczy w szczególności dokonywania rozliczeń wszelkich płatności w ramach Kontraktu w szczególności wystawiania faktur oraz przyjmowania należności należnych Konsorcjum od Zamawiającego na podstawie Kontraktu, a także zawierania w imieniu Konsorcjum umów z podwykonawcami, dostawcami, usługodawcami),

- zasadnym jest uznanie, że Spółka oraz pozostali Uczestnicy Konsorcjum nie wykonują na swoją rzecz żadnych czynności podlegających opodatkowaniu VAT, lecz wspólnie realizują Projekt na rzecz Zamawiającego. Nie sposób zatem przyjąć, że podział przychodów/kosztów z realizacji Projektu stanowi dla Spółki oraz pozostałych Uczestników Konsorcjum wynagrodzenie z tytułu świadczenia usług czy dostawy towarów, w rozumieniu art. 7 ust. 1 oraz art. 8 ust. 1 ustawy o VAT. Tym samym, podział przychodów/kosztów z realizacji Projektu na rzecz Zamawiającego, tj. podział Przychodów / Kosztów Konsorcjum, powinien być, w ocenie Wnioskodawcy, dokumentowany notą księgową, a nie fakturą VAT.

Reasumując, w ocenie Spółki, dokonywane między Wnioskodawcą działającym w charakterze Lidera a pozostałymi Uczestnikami Konsorcjum rozliczenie wyniku Konsorcjum (wewnętrzne rozliczenia Konsorcjum) pozostają poza zakresem opodatkowania VAT, a co za tym idzie powinny być dokumentowane w drodze wystawienia not księgowych (uznaniowych/obciążeniowych).

Ad. 10)

W przypadku, gdy koszty (określone we wniosku jako koszty bezpośrednie składające się na Koszty Konsorcjum), podlegające rozliczeniu w ramach udziału w Konsorcjum, udokumentowane zostaną fakturą z naliczonym podatkiem VAT wystawioną przez podmiot będący czynnym podatnikiem VAT na rzecz Wnioskodawcy jako Lidera Konsorcjum, Wnioskodawcy jako Liderowi Konsorcjum będzie przysługiwać prawo do odliczenia, co do zasady, całego podatku VAT naliczonego wynikającego z ww. faktury.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Z powyższego przepisu wynika zatem, że podatnik ma prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, jeżeli są one wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie obowiązku podatkowego). Należy przy tym zauważyć, że związek nabytych towarów i usług, których dotyczy podatek naliczony, z czynnościami opodatkowanymi może mieć charakter bezpośredni lub pośredni. Związek bezpośredni występuje wówczas, gdy nabywane towary (usługi) służą dalszej odsprzedaży lub też w bezpośredni sposób wiążą się z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi przez podatnika. Natomiast o związku pośrednim mówimy wtedy, gdy ponoszone wydatki wiążą się z całokształtem funkcjonowania podatnika, a więc w sposób pośredni są związane z działalnością gospodarczą i z osiąganymi przychodami.

W przedstawionym stanie faktycznym / zdarzeniu przyszłym Wnioskodawca jako Lider Konsorcjum dokonuje wszelkich rozliczeń z podmiotami trzecimi w imieniu Konsorcjum, w szczególności nabywa w imieniu Konsorcjum towary i usługi służące realizacji Projektu na rzecz Zamawiającego. Niewątpliwie zatem, ponoszone przez Spółkę z tego tytułu wydatki pozostają w związku z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi przez Wnioskodawcę jako Lidera Konsorcjum. W konsekwencji Wnioskodawcy, co do zasady, przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego z faktur wystawionych przez podmioty, będące czynnymi podatnikami VAT, w związku z nabywaniem przez Konsorcjum towarów i usług w celu realizacji kontraktu z Zamawiającym (z uwzględnieniem wszelkich reguł dotyczących odliczania naliczonego podatku VAT).

Ad. 11) oraz Ad. 12)

W ocenie Wnioskodawcy, w przypadku, w którym Konsorcjum udzieli Wnioskodawcy, będącemu Liderem Konsorcjum, albo pozostałym Konsorcjantom zlecenia na realizację danej części Robót (w charakterze Podwykonawcy Konsorcjum), to wykonywane na tej podstawie Roboty będą stanowić po stronie odpowiednio Wnioskodawcy / pozostałych Konsorcjantów czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT. Uczestnicy Konsorcjum, inni niż Lider Konsorcjum, działający tutaj jako Podwykonawcy Konsorcjum zobowiązani będą do dokumentowania świadczonych przez siebie usług / realizowanych dostaw na rzecz Konsorcjum, w ramach umowy podwykonawczej, w drodze wystawienia faktury VAT na Spółkę, jako Lidera Konsorcjum.

Uzasadnienie

Co do zasady, opodatkowaniu podatkiem VAT podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju (art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT).

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. W myśl natomiast art. 8 ust. 1 ustawy o VAT przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7.

Jak już to zostało wskazane przez Wnioskodawcę w odpowiedzi na pytanie 6 dotyczące podatku CIT, Umowa Konsorcjum będzie przewidywać, że każda ze Stron może dodatkowo świadczyć usługi na rzecz Konsorcjum. Szczegółowy zakres świadczenia takich usług Strony każdorazowo określą poprzez podjęcie odpowiedniej uchwały Rady Przedstawicieli (Komitet Wykonawczy wezwie wybrane podmioty zewnętrzne oraz Strony do złożenia ofert na określony zakres robót, usług bądź dostaw - o wyborze konkretnego wykonawcy zdecyduje wynik procedury przetargowej, z zachowaniem zasady pierwszeństwa każdej ze Stron tylko w przypadku, gdy Strona ta będzie zdolna do wykonania takiego zakresu robót przy użyciu swoich zasobów i własnej organizacji). Strona, której zostanie powierzone wykonanie Robót będzie podlegała zasadom obowiązującym wszystkich podwykonawców i zgodnie z nimi będzie rozliczana, tj. będzie wystawiać faktury na Lidera, przy czym w przypadku, gdy w charakterze podwykonawcy występować będzie Lider Konsorcjum, wówczas przysługujące mu z tego tytułu wynagrodzenie uwzględnione zostanie w fakturze wystawianej na rzecz Zamawiającego. Przyjęcie przez Stronę zamówienia nie będzie miało wpływu na wielkość jej udziału (Proporcji Udziałów) w Konsorcjum.

W ocenie Wnioskodawcy powyższe skutkuje uznaniem, że Spółka oraz pozostali Konsorcjanci, którzy w ramach przewidzianych wyżej procedur umownych działać będą jako podwykonawcy Konsorcjum, powinni rozpoznawać skutki podatkowe takie, jakie wystąpiłyby gdyby wykonywali dany zakres Robót na rzecz podmiotu trzeciego.

W konsekwencji należałoby uznać, iż realizując na rzecz Konsorcjum zlecenie w ramach umowy podwykonawczej Spółka, B oraz C realizować będą dostawy towarów o których mowa w art. 7 ust. 1 ustawy o VAT lub/oraz świadczyć będą usługi, o których mowa w art. 8 ust. 1 ustawy o VAT. W konsekwencji, stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, czynności te podlegać będą opodatkowaniu podatkiem VAT.

Reasumując, w przypadku, w którym Konsorcjum udzieli Wnioskodawcy oraz pozostałym Konsorcjantom zlecenia na realizację danej części Robót (w charakterze Podwykonawców Konsorcjum), to wykonywane na tej podstawie Roboty będą stanowić po stronie Wnioskodawcy oraz pozostałych Konsorcjantów czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT. Jednocześnie, Uczestnicy Konsorcjum, inni niż Lider Konsorcjum, działający tutaj jako Podwykonawcy Konsorcjum, zobowiązani będą do dokumentowania świadczonych przez siebie usług lub / oraz realizowanych dostaw towarów na rzecz Konsorcjum, w ramach umowy podwykonawczej, w drodze wystawienia faktury VAT na Spółkę, jako Lidera Konsorcjum.

Ad. 13) ostatecznie sformułowane w piśmie z 16 czerwca 2026 r.

W ocenie Wnioskodawcy, z punktu widzenia przepisów o VAT, Spółka działając jako Podwykonawca Konsorcjum, powinna udokumentować należne jej wynagrodzenie z tytułu wykonania części Robót na rzecz Konsorcjum, jak i z tytułu udostępnienia na rzecz Konsorcjum zaplecza kontenerowego poprzez ujęcie tego wynagrodzenia w fakturze wystawianej na rzecz Zamawiającego (za dany zakres prac wykonanych przez Konsorcjum).

Uzasadnienie

Jak już Wnioskodawca wskazał w odpowiedzi na pytanie 11, w przypadku, gdy Konsorcjum udzieli Wnioskodawcy, będącemu Liderem Konsorcjum, zlecenia na realizację danej części Robót - w charakterze podwykonawcy, wówczas przedmiotowe Roboty będą stanowić po stronie Wnioskodawcy czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT. Analogicznie, w ocenie Wnioskodawcy, należy traktować udostępnienie przez Spółkę na rzecz Konsorcjum zaplecza kontenerowego. Jednocześnie, zgodnie z Umową Konsorcjum Strona, której zostanie powierzone wykonanie Robót w ramach podwykonawstwa będzie podlegała zasadom obowiązującym wszystkich podwykonawców i zgodnie z nimi będzie rozliczana, tj. co do zasady będzie wystawiać faktury za wykonane przez siebie czynności na Lidera Konsorcjum.

Wobec powyższego, pojawiła się wątpliwość odnośnie do sposobu dokumentowania przez Spółkę (będącą Liderem Konsorcjum) usług świadczonych / dostaw towarów realizowanych na rzecz Konsorcjum w ramach umowy podwykonawczej. Analogiczna wątpliwość dotyczy wynagrodzenia należnego Spółce z tytułu udostępnienia na rzecz Konsorcjum zaplecza kontenerowego.

Co do zasady, przedmiotowe usługi / dostawy powinny zostać udokumentowane w drodze wystawienia przez Spółkę faktury VAT. Niemniej jednak, biorąc pod uwagę fakt, że Spółka jest równocześnie Liderem Konsorcjum, nie może ona wystawić faktury dokumentującej usługi / dostawy towarów zrealizowane przez nią w charakterze Podwykonawcy Konsorcjum na Lidera Konsorcjum, tj. w tym wypadku na siebie. W takiej sytuacji, z perspektywy Wnioskodawcy, Spółka wystawiając fakturę VAT na Zamawiającego za dany zakres Robót wykonanych przez Konsorcjum, powinna uwzględnić w niej także tę część prac, które zostały wykonane przez Spółkę działającą w charakterze Podwykonawcy Konsorcjum. Powyższe, zdaniem Wnioskodawcy, dotyczy również wynagrodzenia należnego Spółce z tytułu udostępnienia na rzecz Konsorcjum zaplecza kontenerowego. W rezultacie Spółka prawidłowo wykaże podatek VAT należny od swojej części Robót oraz od wynagrodzenia należnego jej z tytułu udostępnienia zaplecza kontenerowego.

W tym miejscu Wnioskodawca pragnie także wskazać, że w przypadku, gdy w charakterze podwykonawcy występowałaby inna niż Lider Strona Konsorcjum, wówczas należne jej z tego tytułu wynagrodzenie wykazane zostałoby w fakturze wystawionej na Lidera. Zatem, z jednej strony podatek VAT należny zostałby wykazany przez inną niż Lider Stronę Konsorcjum, z drugiej strony Lider miałby prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego z faktury otrzymanej od ww. Strony. Następnie Lider ww. kwotę netto uwzględniłby w fakturze wystawionej na rzecz Zamawiającego za dany zakres prac (zrealizowany przez Konsorcjum).

Reasumując, zdaniem Wnioskodawcy w przypadku, gdy Spółka (będąca Liderem Konsorcjum) realizować będzie Roboty na rzecz Konsorcjum działając jako Podwykonawca Konsorcjum, wówczas powinna udokumentować przedmiotowe usługi / dostawy oraz udostępnienie na rzecz Konsorcjum zaplecza kontenerowego poprzez ujęcie ich w fakturze wystawianej na rzecz Zamawiającego za dany zakres prac wykonanych przez Konsorcjum.

Ad. 14)

Zdaniem Wnioskodawcy, w przypadku, w którym Konsorcjum udzieli Wnioskodawcy, będącemu Liderem Konsorcjum lub pozostałym Konsorcjantom zlecenia na realizację danej części Robót (w charakterze Podwykonawcy Konsorcjum), Wnioskodawcy oraz pozostałym Konsorcjantom będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego przy zakupie towarów i usług wykorzystywanych przez daną Stronę do wykonania zleconej danej Stronie danej części Robót (w charakterze Podwykonawcy Konsorcjum).

Uzasadnienie

Na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy o VAT prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego przysługuje podatnikowi w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.

Jak to zostało wskazane w odpowiedzi na pytanie 11, świadczone przez Wnioskodawcę oraz pozostałych Konsorcjantów na rzecz Konsorcjum usługi / realizowane dostawy towarów w ramach umowy podwykonawczej na rzecz Konsorcjum podlegać będą opodatkowaniu VAT, na mocy art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT. W konsekwencji, zasadnym jest uznanie, że nabywane przez Wnioskodawcę / pozostałych Konsorcjantów towary i usługi w celu realizacji ww. usług / dostaw na rzecz Konsorcjum będą wykorzystywane przez Strony Konsorcjum do wykonywania czynności opodatkowanych VAT.

W świetle powyższego, Wnioskodawca stoi na stanowisku, iż zarówno jemu jak i pozostałym Konsorcjantom, co do zasady, przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego przy zakupie towarów i usług, które będą wykorzystywane w celu zrealizowania na rzecz Konsorcjum części Robót zleconych Stronom w ramach podwykonawstwa.

Ad 15)

W ocenie Wnioskodawcy przychód uzyskany w związku z realizacją prac przez Wnioskodawcę lub pozostałych Konsorcjantów działających w charakterze Podwykonawców Konsorcjum, stanowić będzie jednocześnie po stronie Konsorcjum koszt Projektu (tj. składnik Kosztów Konsorcjum), podlegający uwzględnieniu w ramach rozliczenia Konsorcjum. Tym samym, przedmiotowy koszt powinien zostać przeniesiony na Uczestników Konsorcjum, według wynikającej z Umowy Konsorcjum Proporcji Udziałów, w drodze not księgowych.

Uzasadnienie

W pierwszej kolejności należy wskazać, iż Konsorcjanci działając jako podwykonawcy Konsorcjum świadczyć będą na rzecz Konsorcjum usługi, o których mowa w art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, realizować dostawy towarów, o których mowa w art. 7 ust. 1 ustawy o VAT. Z punktu widzenia podatku CIT, uzyskane przez Konsorcjantów wynagrodzenie z tego tytułu, stanowić będzie jednocześnie koszt Projektu realizowanego przez Konsorcjum (tj. składnik Kosztów Konsorcjum).

Tym samym, Wnioskodawca będący Liderem Konsorcjum powinien umieścić ww. koszt w puli kosztów wspólnych Konsorcjum (Kosztów Konsorcjum), które podlegają alokacji na rzecz Uczestników Konsorcjum, według uzgodnionej w Umowie Konsorcjum Proporcji Udziałów. Jak natomiast Wnioskodawca już wskazał w odpowiedzi na pytanie 9, podział Przychodów i Kosztów Konsorcjum związany z rozliczeniami finansowymi dokonywanymi przez Lidera pomiędzy Konsorcjantów stosownie do wielkości ich udziałów (Proporcji Udziałów) w Konsorcjum, nie stanowi dostawy towarów ani świadczenia usług i nie powinien podlegać podatkowi VAT.

W konsekwencji, Wnioskodawca stoi na stanowisku, iż przychód uzyskany przez Konsorcjantów w związku z realizacją zlecenia na rzecz Konsorcjum w ramach umowy podwykonawczej, stanowiący jednocześnie po stronie Konsorcjum koszt Projektu (tj. składnik Kosztów Konsorcjum), podlegający uwzględnieniu w ramach rozliczenia Konsorcjum, powinien zostać przeniesiony na Uczestników Konsorcjum według uzgodnionej Proporcji Udziałów, w drodze wystawienia not księgowych.

Ad. 16)

W opinii Wnioskodawcy w przypadku, w którym Konsorcjum udzieli innemu niż Lider Uczestnikowi Konsorcjum zlecenia na realizację danej części Robót w charakterze Podwykonawcy Konsorcjum, co zostanie udokumentowane wystawioną na Wnioskodawcę, jako Lidera Konsorcjum, fakturą VAT z wykazanym podatkiem należnym, Wnioskodawcy, działającemu jako Lider Konsorcjum, będzie przysługiwać prawo do odliczenia całości podatku VAT naliczonego wynikającego z faktury wystawionej przez Uczestnika Konsorcjum (działającego w charakterze Podwykonawcy Konsorcjum).

Uzasadnienie

Zdaniem Wnioskodawcy w analizowanym przypadku faktury otrzymywane od innych Uczestników Konsorcjum, którzy będą działać w charakterze podwykonawcy Konsorcjum, należy traktować analogicznie jak faktury otrzymywane od podmiotów trzecich, dokumentujące nabywane przez Konsorcjum towary i usługi w celu realizacji Projektu na rzecz Zamawiającego. Zgodnie bowiem z postanowieniami umownymi, Konsorcjum może powierzyć Stronie dodatkowo wykonanie określonego zakresu Robót w ramach podwykonawstwa i w takiej sytuacji Strona Konsorcjum będzie podlegała zasadom obowiązującym wszystkich podwykonawców i zgodnie z nimi będzie rozliczana, tj. będzie wystawiać faktury na Lidera.

W rezultacie zasadnym jest uznanie, że nabywane przez Wnioskodawcę jako Lidera w imieniu Konsorcjum ww. towarów/usług od innej Strony Konsorcjum działającej jako Podwykonawca Konsorcjum, będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT przez Wnioskodawcę (będą one bowiem służyły realizacji Projektu na rzecz Zamawiającego).

Co do zasady zatem, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, Wnioskodawcy przysługiwać będzie prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego z faktur wystawionych przez Stronę Konsorcjum działającą w charakterze podwykonawcy - z uwzględnieniem wszelkich reguł dotyczących odliczania naliczonego podatku VAT.

Ad. 17) oraz Ad. 18)

W ocenie Wnioskodawcy, obciążanie przez Uczestnika Konsorcjum (innego niż Lider Konsorcjum) Wnioskodawcy jako Lidera Konsorcjum kosztami ogólnymi w postaci kosztów związanych z zaangażowaniem osób pełniących funkcje koordynacyjne, administracyjne i techniczne na rzecz całego Konsorcjum, ustalonymi pomiędzy Uczestnikami Konsorcjum w sposób ryczałtowy, powinno być dokonane w drodze wystawienia noty księgowej (obciążeniowej) przez danego Uczestnika Konsorcjum na Wnioskodawcę jako Lidera. Lider Konsorcjum przenosząc na Konsorcjum poniesione przez siebie analogiczne koszty ogólne - osobowe, powinien dokumentować ten fakt w drodze wystawienia noty wewnętrznej

Uzasadnienie

Zdaniem Wnioskodawcy, w przypadku kosztów zaliczanych zgodnie z Umową Konsorcjum do tzw. kosztów ogólnych Projektu (w tym wypadku w postaci kosztów pracowniczych), ich przeniesienie na Spółkę jako Lidera Konsorcjum, w celu umieszczenia przedmiotowych kosztów w puli Kosztów Konsorcjum, które następnie będą alokowane przez Wnioskodawcę do poszczególnych Stron Konsorcjum według uzgodnionej Proporcji Udziałów, nie może zostać uznane za wynagrodzenie należne Stronom Konsorcjum w zamian za wykonane na rzecz Spółki (Lidera) usługi, w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT. Obciążenie Wnioskodawcy jako Lidera przedmiotowymi kosztami stanowić będzie wyłącznie wykonanie postanowień Umowy Konsorcjum, które umożliwi Spółce uwzględnienie ww. kosztów w rozliczeniu wyniku Konsorcjum oraz rozdzielenie tych kosztów pomiędzy Strony stosownie do ich udziału (Proporcji Udziałów) w Konsorcjum. Zdaniem Wnioskodawcy nieuprawnione byłoby zatem uznanie tego rodzaju rozliczeń za płatność wzajemną za świadczone na rzecz Lidera usługi. Jak wskazał WSA w Warszawie w wyroku z dnia 09.05.2018 r. (sygn. akt III SA/Wa 2722/17; wyrok ten został utrzymany wyrokiem NSA z dnia 13.10.2021 r., sygn. akt I FSK 1898/18): „Okolicznością, która w świetle art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u. decyduje o opodatkowaniu jest odpłatność za świadczoną usługę, którą należy rozumieć jako wynagrodzenie należne za dane świadczenie. Jest ono najczęściej określane umową pomiędzy stronami transakcji i stanowi skutek określonego przysporzenia. Trudno zaś taką cechę przypisywać operacji księgowej dokonywanej przez lidera na rzecz partnerów konsorcjum, polegającej na proporcjonalnym obciążeniu ich kosztami stosownie do określonego udziału we wspólnym przedsięwzięciu lub proporcjonalnym przysporzeniu uzyskanym od zamawiającego przychodem. (...) Tymczasem pomiędzy usługami świadczonymi przez podmioty należące do Konsorcjum na rzecz Konsorcjum, a w rezultacie na rzecz szpitali, z przeniesieniem na członków Konsorcjum proporcjonalnej części kosztów i przychodów całego Konsorcjum, brak jest takiego stosunku prawnego, z którego wynikałaby wzajemność świadczenia Lidera Konsorcjum przybierającego postać rozdziału kosztów i przychodów całego przedsięwzięcia.

Nie jest to zatem świadczenie wzajemne Lidera konsorcjum, a jedynie umownie określony obowiązek "rozdziału" kosztów i przychodów całego przedsięwzięcia. Lider konsorcjum nie pozostaje jednak dłużnikiem partnerów z tytułu świadczenia na ich rzecz usługi rozdziału kosztów i przychodów.

Rozdział ten w odpowiednich proporcjach wynika z mocy samej umowy konsorcjum, a nie w wyniku jakiegoś świadczenia wzajemnego, do którego zobligowany został jego lider.”

W świetle powyższego, w opinii Wnioskodawcy obciążenie Spółki będącej Liderem przez innych Uczestników Konsorcjum kosztami ogólnymi Konsorcjum w postaci kosztów pracowniczych powinno następować w drodze wystawienia not księgowych przez pozostałych Konsorcjantów. Również Spółka, przenosząc omawiane koszty na rzecz Konsorcjum, powinna dokumentować ten fakt w drodze wystawienia noty wewnętrznej.

Ad. 19) oraz Ad. 20)

W ocenie Wnioskodawcy, obciążanie przez Uczestnika Konsorcjum (innego niż Lider Konsorcjum) Wnioskodawcy jako Lidera innymi kosztami ogólnymi niezbędnymi do prawidłowego wykonywania wspólnych zadań Konsorcjum powinno zostać dokonane w drodze wystawienia noty księgowej (obciążeniowej) przez danego Uczestnika Konsorcjum na Wnioskodawcę jako Lidera.

Wnioskodawca, przenosząc na Konsorcjum poniesione przez siebie inne koszty ogólne, powinien dokumentować ten fakt w drodze wystawienia noty wewnętrznej.

Uzasadnienie

Jak to już zostało wskazane w odpowiedzi na pytanie 18, przenoszenie na Lidera Konsorcjum kosztów zaliczanych zgodnie z Umową Konsorcjum do tzw. kosztów ogólnych Projektu (), w celu umieszczenia przedmiotowych kosztów w puli Kosztów Konsorcjum, które następnie będą alokowane przez Wnioskodawcę do poszczególnych Stron Konsorcjum według uzgodnionej Proporcji Udziałów, nie może zostać uznane za wynagrodzenie należne Stronom Konsorcjum w zamian za wykonane na rzecz Spółki (Lidera) usługi, w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT. Również Spółka, jako Lider Konsorcjum, przenosząc analogiczne koszty na Konsorcjum, w celu włączenia ich do puli Kosztów Konsorcjum, nie będzie świadczyć żadnych usług na rzecz pozostałych Stron Umowy Konsorcjum.

W konsekwencji przeniesienie kosztów ogólnych na Konsorcjum powinno zostać udokumentowane w drodze wystawiania not księgowych (obciążeniowych) przez Strony Konsorcjum (inne niż Lider) na rzecz Lidera Konsorcjum. Natomiast, Wnioskodawca będący Liderem Konsorcjum, przenosząc na Konsorcjum poniesione przez siebie koszty ogólne, powinien dokumentować ten fakt w drodze wystawienia noty wewnętrznej.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku w zakresie podatku od towarów i usług jest w części prawidłowe, w części nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej ustawą lub ustawą o VAT:

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają:

1. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;

2. eksport towarów;

3. import towarów na terytorium kraju;

4. wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;

5. wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, (…).

Natomiast art. 8 ust. 1 ustawy stanowi, że:

Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1. przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;

2. zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;

3. świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Na podstawie art. 8 ust. 2a ustawy:

W przypadku gdy podatnik, działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług, przyjmuje się, że ten podatnik sam otrzymał i wyświadczył te usługi.

Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do katalogu usług każde świadczenie, które nie jest dostawą w myśl art. 7 ustawy.

Zauważyć jednak należy, że usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym. W związku z powyższym, czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym, związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności, musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie. Zatem, aby uznać dane świadczenie za odpłatne świadczenie, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem. Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę.

Czynność może być albo odpłatna albo nieodpłatna. Na gruncie podatku od towarów i usług nie występują czynności częściowo odpłatne. Jeśli tylko czynność została wykonana za wynagrodzeniem, to jest ona odpłatna. Nie ma żadnego znaczenia, czy wynagrodzenie to pokrywa koszty świadczenia tej czynności poniesione przez podatnika, ewentualnie kreuje dla podatnika zysk. Także czynności wykonane „po kosztach” ich świadczenia, bądź poniżej tych koszów, są czynnościami odpłatnymi, o ile tylko pobrano za nie wynagrodzenie.

Kwestia „odpłatności” była niejednokrotnie przedmiotem rozstrzygania przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Jak zauważył Trybunał w wyroku w sprawie C-102/86 Apple and Pear Development Council, EU:C:1988:120: „czynność można uznać za dokonaną odpłatnie, gdy istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi, a ponadto odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem”.

Należy też zwrócić uwagę na wyrok w sprawie C-16/93 Tolsma, EU:C:1994:80, gdzie Trybunał zauważył, że czynność: „podlega opodatkowaniu wyłącznie wtedy, gdy istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne, przy czym wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy”.

W myśl art. 19a ust. 8 ustawy:

Jeżeli przed dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi otrzymano całość lub część zapłaty, w szczególności przedpłatę, zaliczkę, zadatek, ratę, wkład budowlany lub mieszkaniowy przed ustanowieniem spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej otrzymania w odniesieniu do otrzymanej kwoty, z wyjątkiem:

1. dostaw towarów, w stosunku do których obowiązek podatkowy powstaje w sposób, o którym mowa w ust. 1b;

2. dostaw towarów i świadczenia usług, w stosunku do których obowiązek podatkowy powstaje w sposób, o którym mowa w ust. 5 pkt 4.

Zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy:

Podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2, 3 i 5, art. 30a-30c, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5, jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.

W myśl art. 29a ust. 6 ustawy:

Podstawa opodatkowania obejmuje:

1. podatki, cła, opłaty i inne należności o podobnym charakterze, z wyjątkiem kwoty podatku;

2. koszty dodatkowe, takie jak prowizje, koszty opakowania, transportu i ubezpieczenia, pobierane przez dokonującego dostawy lub usługodawcę od nabywcy lub usługobiorcy.

Ponadto zgodnie z art. 106b ust. 1 ustawy:

Podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą:

1. sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem;

2. wewnątrzwspólnotową sprzedaż towarów na odległość, chyba że podatnik korzysta z procedury szczególnej, o której mowa w dziale XII w rozdziale 6a;

3. wewnątrzwspólnotową dostawę towarów na rzecz podmiotu innego niż wskazany w pkt 1;

4. otrzymanie przez niego całości lub części zapłaty przed dokonaniem czynności, o których mowa w pkt 1 i 2, z wyjątkiem przypadku, gdy zapłata dotyczy:

a) wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów,

b) czynności, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 4,

c) dostaw towarów, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 1b.

Przepis art. 106b ust. 2 ustawy stanowi, że:

Podatnik nie jest obowiązany do wystawienia faktury w odniesieniu do sprzedaży zwolnionej od podatku na podstawie art. 43 ust. 1, art. 113 ust. 1 i 9, art. 113a ust. 1 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3.

Na mocy art. 2 pkt 22 ustawy:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sprzedaży - rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.

Jak wynika z przywołanych wyżej przepisów - co do zasady - podatnik VAT jest zobowiązany wystawiać fakturę dokumentującą sprzedaż towarów i usług na rzecz innego podatnika.

Generalnie ustawodawca nie nakłada na podatników obowiązku wystawiania faktur dokumentujących sprzedaż zwolnioną od podatku na podstawie przepisów ustawy lub rozporządzeń wykonawczych do niej oraz sprzedaż realizowaną na rzecz podmiotów niebędących podatnikami VAT.

Z opisu sprawy wynika, że w dniu 11 października 2024 r. Państwo (Spółka) wraz z dwoma innymi podmiotami zawarli Umowę Konsorcjum w celu przygotowania i złożenia oferty przetargowej w postępowaniu przetargowym.

Umowa konsorcjum nie występuje ani w prawie cywilnym, ani podatkowym. Zawieranie takich porozumień jest jednak dopuszczalne (w ramach swobody umów).

Stosownie do art. 3531ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795):

Strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.

Co do zasady, konsorcjum jest organizacją zrzeszającą kilka podmiotów gospodarczych na określony czas, w konkretnym celu. Konsorcjum nie jest jednak podmiotem gospodarczym, nie posiada osobowości prawnej ani podmiotowości prawnej, nie musi być rejestrowane, ani mieć odrębnej nazwy czy też siedziby. Podmioty tworzące konsorcjum są, co do zasady, niezależne w swoich dotychczasowych działaniach (czyli w działaniach niezwiązanych z konsorcjum), a w działaniach związanych z konsorcjum, realizują wspólne przedsięwzięcie objęte porozumieniem.

Zawierając umowę konsorcyjną podmioty mogą określić, kto będzie reprezentował konsorcjum na zewnątrz (może to być także osoba trzecia). Co do zasady, konsorcja nie mają też wspólnego majątku (chociaż mogą mieć wspólne konto rozliczeniowe), a wszelkie formy płatności regulowane są przez firmę lub osobę reprezentującą konsorcjum.

Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług musi być wykonana przez podatnika.

Jak stanowi art. 15 ust. 1 ustawy:

Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy:

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Konsorcjum - w świetle obowiązujących przepisów prawa podatkowego - nie może być uznane za podatnika VAT. Oznacza to, że relacji zachodzących pomiędzy stronami umowy konsorcjum (podatnikami VAT), dla potrzeb podatku od towarów i usług, nie należy oceniać na zasadach wewnętrznych rozliczeń konsorcjum. Powyższego nie zmienia okoliczność, że w przypadku umów konsorcjum dopuszczalne jest zawarcie ustaleń, że rozliczenia gospodarcze i księgowe, w tym dotyczące podpisywania umów i wystawiania faktur za prace wykonane przez uczestników konsorcjum na rzecz podmiotów zamawiających te prace na podstawie zawartego z nimi kontraktu – będzie dokonywał wytypowany przez uczestników konsorcjum podmiot wiodący.

Zatem przedsiębiorcy działający w ramach konsorcjum są odrębnymi podatnikami VAT. Powyższe oznacza, że działając w ramach konsorcjum, powinni oni do wzajemnych rozliczeń stosować ogólne reguły wynikające z ustawy o podatku od towarów i usług oraz aktów wykonawczych do niej, w tym także w zakresie wystawiania faktur dokumentujących wykonywane przez nich czynności.

Opodatkowaniu podatkiem VAT podlega czynność (tj. dostawa towarów lub świadczenie usług), a nie sama płatność. Zatem samo „rozliczenie przychodów i kosztów” nie może podlegać opodatkowaniu.

Natomiast udział w kosztach i przychodach Konsorcjum, które nie dotyczą dostawy towarów i świadczenia usług, nie powinien być opodatkowany podatkiem od towarów i usług i dokumentowany między stronami przez wystawienie faktury.

Z opisu sprawy wynika, że Strony utworzyły Konsorcjum w celu:

- przygotowania i złożenia oferty na realizację Projektu,

- realizacji Kontraktu z Zamawiającym w przypadku przyznania Konsorcjum Kontraktu,

- zdefiniowania praw i obowiązków pomiędzy Stronami Konsorcjum w związku z przygotowaniem Oferty i realizacją Projektu zgodnie z warunkami Kontraktu.

W dniu 9 maja 2025 r. Konsorcjum reprezentowane przez Lidera Konsorcjum, tj. Wnioskodawcę, zawarło Kontrakt z Zamawiającym. Na podstawie Kontraktu, Zamawiający wypłacił na rzecz Konsorcjum zaliczkę na poczet Robót.

Omawiane Konsorcjum ma charakter tzw. konsorcjum finansowego. Z Umowy Konsorcjum wynika, że Strony uczestniczą we wszystkich prawach i obowiązkach wynikających z Umowy Konsorcjum i Kontraktu, zwłaszcza w zyskach i stratach, zabezpieczeniu, odpowiedzialności, gwarancjach i ubezpieczeniach w następującej Proporcji Udziałów: Wnioskodawca (Lider Konsorcjum) 40%, C 40%, B 20%.

Umowa Konsorcjum wyraźnie wskazuje, że została ona zawarta wyłącznie na potrzeby tymczasowej współpracy Stron tej Umowy i wyłącznie w celu realizacji Kontraktu, a także że współpraca w ramach Umowy Konsorcjum nie będzie mieć charakteru spółki cywilnej w rozumieniu art. 860 i następne Kodeksu Cywilnego. Zgodnie z Umową Konsorcjum Wnioskodawca pełni funkcję Lidera Konsorcjum.

Na tle przedstawionego opisu sprawy Państwa wątpliwości, objęte pytaniem nr 8, dotyczą ustalenia czy cały obrót wynikający z faktur wystawianych przez Lidera na Zamawiającego, z tytułu Robót wykonywanych przez Konsorcjum na podstawie Kontraktu, powinien stanowić podstawę opodatkowania podatkiem VAT wyłącznie u Państwa działającego jako Lidera Konsorcjum oraz czy dotyczyć to będzie również Zaliczki otrzymywanej od Zamawiającego zgodnie z Kontraktem.

Odpowiadając na Państwa wątpliwości należy podkreślić, że strony zawierające umowę konsorcjum mogą ukształtować treść umowy w sposób dowolny, byleby jej treść lub cel nie sprzeciwiały się ustawie, zasadom współżycia społecznego oraz właściwości takiego stosunku.

Biorąc pod uwagę obowiązujące przepisy ustawy o podatku od towarów i usług oraz zasady funkcjonowania konsorcjum, w tym zasadę odrębności podatników, którzy występują wobec siebie w relacji lider konsorcjum - partner konsorcjum, stwierdzić należy, że uczestnicy konsorcjum zobowiązani są do dokumentowania wzajemnych świadczeń oraz wyboru podmiotu, który będzie odpowiedzialny za rozliczenia ze zleceniodawcą (wykonawcą).

Jak wynika z opisu sprawy, Umowa Konsorcjum przewiduje, że pełnią Państwo funkcję Lidera Konsorcjum.

Lider Konsorcjum jest upoważniony do zawarcia Kontraktu z Zamawiającym w imieniu Konsorcjum, a wszyscy Uczestnicy Konsorcjum - poprzez zawarcie Umowy Konsorcjum - udzielili mu pełnomocnictwa do reprezentowania Konsorcjum (w tym Uczestników Konsorcjum) w związku z Projektem. Pełnomocnictwo dotyczy w szczególności: przedstawienia oferty Zamawiającemu, prowadzenia negocjacji i zawarcia Kontraktu z Zamawiającym, dokonywania rozliczeń wszelkich płatności wynikających z Kontraktu, w szczególności do wystawiania faktur na rzecz Zamawiającego z tytułu Kontraktu, zawierania w imieniu Konsorcjum umów z podwykonawcami, dostawcami i usługodawcami uprzednio zatwierdzonymi przez Radę Przedstawicieli Konsorcjum.

Jak wcześniej wskazano dana czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.

Zgodnie z pkt 11.6 Umowy Konsorcjum, faktury z tytułu wszelkich płatności należnych Konsorcjum za wykonanie Robót oraz innych zadań powierzonych Konsorcjum przez Zamawiającego będą wystawiane i dostarczane Zamawiającemu przez Lidera, tj. Wnioskodawcę (faktury wystawianie przez Lidera na rzecz Zamawiającego wykazywać będą pełną wartość przychodu za Roboty wykonane przez Konsorcjum). Jednocześnie w przypadku zamówienia przez Konsorcjum towarów lub usług u podmiotów trzecich (zewnętrznych podwykonawców Konsorcjum lub Stron działających jako podwykonawcy Konsorcjum), faktury za takie towary lub usługi będą wystawiane na Lidera. Może zdarzyć się sytuacja, w której faktury dokumentujące zakup towarów / usług u podmiotów trzecich będą wystawiane na innego niż Lider Uczestnika Konsorcjum. W takiej sytuacji Uczestnik Konsorcjum, na którego wystawiona zostanie ww. faktura / faktury, będzie wystawiał refakturę na rzecz Lidera.

Zatem po przyjęciu należności, czyli wynagrodzenia wypłaconego przez Zamawiającego, zgodnie z postanowieniami Kontraktu, kwoty te będą stanowić dla Państwa jako Lidera zapłatę w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy o VAT, która w całości będzie u Państwa stanowić podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług.

W konsekwencji powyższego Państwo jako Lider powinni uwzględniać otrzymaną zapłatę tj. cały obrót wynikający z wystawionych przez Państwa faktur na Zamawiającego z tytułu Robót wykonywanych w ramach Kontraktu przez Konsorcjum i innych zadań powierzonych Konsorcjum oraz otrzymane od Zamawiającego zgodnie z Kontraktem zaliczki do podstawy opodatkowania, o której mowa w art. 29a ust. 1 ustawy o VAT.

Wobec powyższego Państwa stanowisko, w kwestii objętej pytaniem nr 8, jest prawidłowe.

Państwa wątpliwości, objęte pytaniem nr 9, dotyczą ustalenia czy dokonywane między Wnioskodawcą działającym w charakterze Lidera a pozostałymi Uczestnikami Konsorcjum rozliczenie wyniku konsorcjum (wewnętrzne rozliczenia Konsorcjum) pozostaje poza zakresem opodatkowania VAT, a co za tym idzie może być udokumentowane w drodze wystawienia not uznaniowych/ obciążeniowych.

Z opisu sprawy wynika, że po wykonaniu przedmiotu Kontraktu (tj. po wydaniu przez Zamawiającego Świadectwa Przejęcia i usunięciu przez Konsorcjum wad oraz zaległych prac zgodnie z wykazem stanowiącym załącznik do Świadectwa Przejęcia), wykonaniu innych zadań powierzonych Stronom przez Zamawiającego oraz po dokonaniu następujących czynności:

- rozliczeniu i pokryciu wszelkich kosztów wynikających z wykonania Kontraktu, jak również innych zadań powierzonych Stronom przez Zamawiającego lub z nim związanych;

- zapewnieniu odpowiednich rezerw (kaucji) na wszelkie roszczenia wniesione przeciwko Konsorcjum lub zasadnie przewidywane przez Konsorcjum oraz ustaleniu zasad zarządzania nimi;

- zapewnieniu rezerw (kaucji) na wszelkie płatności warunkowe, które uznać należy za stosowne oraz ustaleniu zasad zarządzania nimi;

- zapewnieniu rezerw (kaucji) na obsługę gwarancyjną Kontraktu oraz ustaleniu zasad zarządzania nimi;

- spłacie wszelkich zaliczek wypłaconych przez bank i/lub Strony;

- rozliczeniu i pokryciu wszelkich płatności i kosztów wynikających z wykonania usług świadczonych przez Stronę na rzecz drugiej Strony lub Konsorcjum;

Strony dokonają tymczasowego rozliczenia Konsorcjum w następstwie czego wszelkie środki pieniężne pozostałe po dokonaniu rozliczenia zostaną podzielone pomiędzy Strony zgodnie z Proporcją Udziałów Stron w Konsorcjum, a jeżeli Konsorcjum poniesie jakąkolwiek stratę w wyniku wykonania Kontraktu i Robót oraz innych zadań powierzonych Stronom przez Zamawiającego, Strony będą zobowiązane do pokrycia takich strat proporcjonalnie do Proporcji Udziałów w Konsorcjum.

Ostateczne rozliczenie Konsorcjum nastąpi po ziszczeniu się przesłanek do zakończenia obowiązywania Umowy Konsorcjum. Jeżeli w okresie pomiędzy tymczasowym rozliczeniem Konsorcjum, a ostatecznym rozliczeniem Konsorcjum wystąpią niedobory środków finansowych na pokrycie zobowiązań Konsorcjum wynikających z Kontraktu, Strony będą zobowiązane do uzupełnienia środków finansowych zgodnie z Proporcją Udziałów.

Lider odpowiada za prowadzenie ksiąg rachunkowych Konsorcjum oraz co miesiąc sporządza i przedstawia Uczestnikom Konsorcjum podatkowe rozliczenie wyniku Konsorcjum. Strony Konsorcjum dokonują księgowań wyniku Konsorcjum w swoich księgach rachunkowych w oparciu o Miesięczne Rozliczenie Wyniku Konsorcjum z uwzględnieniem swojego udziału (Proporcji Udziałów) w Konsorcjum. Komitet Wykonawczy wraz z Miesięcznym Rozliczeniem Wyniku Konsorcjum przekazuje Stronom Konsorcjum szczegółowe informacje odnośnie do transakcji składających się na poszczególne pozycje ujęte w Miesięcznym Rozliczeniu Wyniku Konsorcjum.

Mając na uwadze cytowane wyżej przepisy oraz opis sprawy należy wyjaśnić, że za świadczenie usług za wynagrodzeniem, a więc czynność podlegającą opodatkowaniu VAT uważane mogą być relacje, w których:

- istnieje pewien związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne,

- wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy,

- istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi,

- odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem,

- istnieje możliwość wyrażenia w pieniądzu wartości tego świadczenia wzajemnego.

Dopiero łączne spełnienie powyższych warunków pozwala przyjąć, że określony przepływ środków finansowych stanowi wynagrodzenie za wykonaną na rzecz płacącego usługę podlegającą opodatkowaniu VAT.

Rozliczenie wyniku konsorcjum dokonane przez Lidera jest wewnętrznym rozliczeniem między podmiotami uczestniczącymi w świadczeniu usług na rzecz Zamawiającego. Nie jest to świadczenie wzajemne pomiędzy Liderem Konsorcjum a Uczestnikami Konsorcjum, a jedynie umownie określony obowiązek rozdziału zysków całego przedsięwzięcia. Czynność ta nie spełnia warunku świadczenia usług w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług. Zatem rozliczenie wyniku Konsorcjum dokonane przez Lidera stanowi czynność czysto techniczną podejmowaną w ramach realizacji wcześniejszych uzgodnień umownych.

Opis czynności, które będą dokonywane na podstawie Umowy Konsorcjum pozwalają na uznanie, że w przedmiotowej sprawie nie będą miały miejsca okoliczności powodujące obowiązek udokumentowania czynności polegającej na rozliczeniu wyniku Konsorcjum przez Państwa na rzecz pozostałych Uczestników Konsorcjum poprzez wystawienie faktury VAT, ponieważ z powyższą czynnością ze strony Państwa nie będzie związane żadne świadczenie na rzecz Uczestników.

W analizowanej sprawie sama czynność rozliczenia wyniku Konsorcjum dokonywana przez Państwa działających w charakterze Lidera między pozostałymi Uczestnikami Konsorcjum wg posiadanych udziałów nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Zaznaczyć trzeba, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega natomiast dostawa towarów i świadczenie usług wykonywane pomiędzy Uczestnikami w ramach podziału zadań w konsorcjum.

Wobec powyższego sama czynność rozliczenia wyniku konsorcjum w ramach wspólnego przedsięwzięcia, pozostaje poza zakresem opodatkowania VAT. W rezultacie, podział może być rozliczony dokumentem księgowym, np. notą. Nie będzie zatem zasadne dokumentowanie tego rozliczenia w formie faktury wystawianej przez Uczestnika na rzecz Lidera (skoro rozliczenie nie dotyczy czynności opodatkowanej VAT).

Należy w tym miejscu zaznaczyć, że nota księgowa nie jest dokumentem przewidzianym przez przepisy ustawy o podatku od towarów i usług i jako taka nie jest objęta ich regulacją, tym samym nie określa danych, które powinna zawierać nota. Co istotne, może być ona stosowana w sytuacjach, w których nie mają zastosowania przepisy ustawy o podatku od towarów i usług.

Wobec powyższego Państwa stanowisko w kwestii objętej pytaniem nr 9 jest prawidłowe.

Państwa wątpliwości objęte pytaniami nr 10, 14 i 16 dotyczą kwestii:

- czy w przypadku, gdy koszty (określone we wniosku jako koszty bezpośrednie składające się na Koszty Konsorcjum, podlegające rozliczeniu w ramach Konsorcjum), udokumentowane zostaną fakturą z wykazanym podatkiem VAT, wystawioną przez podmiot będący czynnym podatnikiem VAT na rzecz Państwa jako Lidera Konsorcjum, to czy wówczas Państwu, działającemu jako Lider Konsorcjum, będzie przysługiwać prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego wynikającego z ww. faktury, (pytanie nr 10)

- czy w przypadku, w którym Konsorcjum udzieli Państwu, będącemu Liderem Konsorcjum lub pozostałym Konsorcjantom zlecenia na realizację danej części Robót (w charakterze podwykonawcy Konsorcjum), Państwu oraz pozostałym Konsorcjantom będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego przy zakupie towarów i usług wykorzystywanych przez daną Stronę do wykonania zleconej danej Stronie danej części Robót (w charakterze podwykonawcy Konsorcjum), (pytanie nr 14)

- czy w przypadku, w którym Konsorcjum udzieli innemu niż Lider Uczestnikowi Konsorcjum zlecenia na realizację danej części Robót (w charakterze podwykonawcy Konsorcjum), co zostanie udokumentowane wystawioną na Państwa, jako Lidera Konsorcjum, fakturą VAT z wykazanym podatkiem VAT, Państwu, działającemu jako Lider Konsorcjum, będzie przysługiwać prawo do odliczenia podatku VAT wynikającego z faktury wystawionej przez Uczestnika Konsorcjum (działającego w charakterze podwykonawcy Konsorcjum) (pytanie nr 16).

Odpowiadając na wątpliwości objęte ww. pytaniami Organ udzieli w skompensowanej odpowiedzi na powyższe pytania w następujący sposób.

Kwestie dotyczące prawa do odliczenia podatku naliczonego regulują przepisy art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, zgodnie z którym:

W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15 , przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114 , art. 119 ust. 4 , art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Stosownie do art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT:

Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:

a) nabycia towarów i usług,

b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.

Z powołanego przepisu art. 86 ust. 1 ustawy wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonanymi czynnościami opodatkowanymi, tzn. których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego) oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy.

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi. Ustawodawca nie precyzuje, w jakim zakresie i w jaki sposób towary i usługi muszą być wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, aby pozwoliło to podatnikowi na odliczenie podatku naliczonego. Związek ten może być zatem bezpośredni lub pośredni.

O związku bezpośrednim dokonywanych zakupów z działalnością gospodarczą można mówić wówczas, gdy nabywane towary lub usługi służą, np. dalszej odprzedaży, bowiem bezpośrednio wiążą się z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi przez podatnika.

Natomiast, ze związkiem pośrednim mamy do czynienia w sytuacji, gdy ponoszone wydatki nie mają bezpośredniego odzwierciedlenia w osiąganych obrotach, jakkolwiek ich ponoszenie warunkuje uzyskanie obrotu opodatkowanego podatkiem od towarów i usług. Aby jednak można było wskazać, że określone zakupy mają pośredni związek z działalnością, istnieć musi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy dokonanymi zakupami towarów i usług a powstaniem obrotu. O pośrednim związku dokonanych zakupów z działalnością podatnika można mówić wówczas, gdy zakup towarów i usług przyczynia się pośrednio do uzyskania obrotu przez podatnika poprzez wpływ na ogólne funkcjonowanie przedsiębiorstwa jako całości.

Wskazać należy również, że aby podmiot mógł skorzystać z prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z dokonanym nabyciem towarów i usług, w pierwszej kolejności powinien spełnić przesłanki umożliwiające uznanie go - dla tej czynności - za podatnika podatku od towarów i usług, działającego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

Podatnik posiada prawo do odliczenia podatku naliczonego pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno tzw. przesłanek pozytywnych, to jest m.in. tego, że zakupy są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy.

Trzeba podkreślić, że - co do zasady - prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia dokonuje podatnik podatku od towarów i usług, a towary i usługi, przy nabyciu których podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.

Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że są Państwo (Lider Konsorcjum) oraz B są czynnymi podatnikami podatku od towarów i usług, zarejestrowanymi dla celów tego podatku na terytorium Polski. C jest zarejestrowany na potrzeby podatku od wartości dodanej w N. oraz na potrzeby podatku od towarów i usług w Polsce - jako czynny podatnik tego podatku.

W związku z realizacją Kontraktu, Konsorcjum ponosi m.in. koszty bezpośrednie. Wszelkie umowy na realizację Projektu z podmiotami zewnętrznymi zawierane są na rzecz Konsorcjum przez Lidera. Przy czym, może się zdarzyć, że faktury dotyczące zakupu towarów/usług od podmiotów trzecich zostaną wystawione na innego niż Lider Uczestnika Konsorcjum, który z kolei będzie refakturował przedmiotowe koszty na Lidera.

Realizacja umów, w tym wystawiane przez podmioty zewnętrzne protokoły odbioru, faktury i inne dokumenty księgowe podlegają nadzorowi i zatwierdzeniu przez Komitet Wykonawczy. Faktury są zatwierdzane przez Komitet Wykonawczy w momencie, gdy trafiają na listę płatności, która jest podpisywana przez Komitet Wykonawczy lub w momencie gdy zostaje potwierdzony podział kosztów Konsorcjum. Konsorcjanci także podpisują protokoły przerobowe dla podwykonawców dotyczące nadzorowanego zakresu prac. Każda umowa zawarta na realizację Kontraktu z podmiotem zewnętrznym będzie regulowała zasady fakturowania na Lidera (ewentualnie, w określonych przypadkach, na innego niż Lider Uczestnika Konsorcjum, przy czym w takiej sytuacji, dany Uczestnik Konsorcjum wystawi na Lidera refakturę kosztów).

Koszty, o których mowa w pytaniu nr 10, udokumentowane fakturą dotyczą / będą dotyczyć nabycia towarów i usług wykorzystywanych przez Lidera Konsorcjum do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług, tj. do realizacji Kontraktu na rzecz Zamawiającego.

Jeżeli jest to wymagane lub korzystne z punktu widzenia celu Konsorcjum albo z punktu widzenia efektywnej realizacji przez Konsorcjum obowiązków wynikających z Umowy Konsorcjum, każda ze Stron może dodatkowo świadczyć usługi na rzecz drugiej Strony, jak również na rzecz Konsorcjum. Strona, której zostanie powierzone wykonanie Robót będzie podlegała zasadom obowiązującym wszystkich podwykonawców i zgodnie z nimi będzie rozliczana, tj. będzie wystawiać faktury na Lidera. Przyjęcie przez Stronę zamówienia nie będzie miało wpływu na wielkość jej udziału (Proporcji Udziałów) w Konsorcjum. Przychody i koszty związane z wykonaniem powierzonych Robót stanowić będą przychody i koszty Strony, która te roboty wykonuje jako podwykonawca Konsorcjum. Przykładowo, C świadczy na rzecz Konsorcjum, tj. działając jako podwykonawca Konsorcjum, usługi projektowania (usługi projektowo-inżynieryjne). Przedmiotowe usługi dokumentowane są fakturą wystawioną przez C na Lidera i stanowią koszt Konsorcjum, który następnie jest dzielony pomiędzy Konsorcjantów zgodnie z Proporcją Udziałów.

W przypadku, gdy w charakterze podwykonawcy występować będzie Lider Konsorcjum, wówczas przysługujące mu z tego tytułu wynagrodzenie uwzględnione zostanie w fakturze wystawianej na rzecz Zamawiającego.

Lider działa jako podwykonawca Konsorcjum w zakresie m.in. udostępniania sprzętu w postaci: kontenerów biurowych, kontenerów kuchennych, szatni, magazynu, kontenerów szkoleniowych BHP, półkontenerów ochrony wraz z ich transportem i montażem (tzw. zaplecze kontenerowe).

Towary i usługi, o których mowa w pytaniu 14, nabywane zarówno przez Lidera Konsorcjum jak i pozostałych Konsorcjantów w celu realizacji Robót na rzecz Konsorcjum są/będą wykorzystywane przez Lidera Konsorcjum oraz pozostałych Konsorcjantów do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.

Roboty, o których mowa w pytaniu nr 16, udokumentowane fakturą, są/będą wykorzystywane przez Lidera Konsorcjum do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.

Mając na uwadze przedstawiony opis sprawy oraz cytowane przepisy prawa, aby stwierdzić, czy podatnikowi podatku od towarów i usług przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony, należy zbadać związek ponoszonych wydatków z wykonywanymi przez podatnika czynnościami opodatkowanymi, przy czym związek ten musi mieć charakter niewątpliwy. Podatnik musi wykazać związek zakupów z wykonanymi czynnościami opodatkowanymi.

Istnienie związku między nabywanymi towarami i usługami a transakcjami opodatkowanymi podatnika jest traktowane jako niezbędny wymóg powstania prawa do odliczenia podatku również w Dyrektywie 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej. Stanowisko powyższe znajduje również potwierdzenie w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Mając na uwadze przedstawiony stan prawny oraz opis sprawy należy uznać, że:

- skoro nabywane przez Państwa - działającego w ramach wspólnego przedsięwzięcia jako Lidera Konsorcjum - towary i usługi (określane jako koszty bezpośrednie) od podmiotów będących czynnymi podatnikami VAT będą związane z czynnościami opodatkowanymi podatkiem od towarów i usług (czyli towary i usługiniezbędne do realizacji Projektu na rzecz Zamawiającego), to będzie Państwu przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur VAT wystawionych na Państwa jako Lidera Konsorcjum, od tych podmiotów pod warunkiem niezaistnienia ograniczeń wskazanych w art. 88 ustawy ( kwestia objęta pytaniem nr 10),

- skoro nabywane przez Państwa (Lidera Konsorcjum) oraz pozostałych Konsorcjantów towary i usługi w celu realizacji Robót na rzecz Konsorcjum (w charakterze Podwykonawcy Konsorcjum) będą związane z czynno ściami opodatkowanymi podatkiem od towarów i usług (czyli towary i usługiniezbędne do realizacji Projektu na rzecz Zamawiającego), to będzie Państwu i Konsorcjantom przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego z wystawionych faktur z tytułu wykonania zleconej danej Stronie części Robót, pod warunkiem niezaistnienia ograniczeń wskazanych w art. 88 ustawy (kwestia objęta pytaniem nr 14),

- skoro nabywane przez Państwa - działającego w ramach wspólnego przedsięwzięcia jako Lidera Konsorcjum - Roboty od Uczestnika Konsorcjum (działającego w charakterze podwykonawcy), będą związane z czynnościami opodatkowanymi podatkiem od towarów i usług (czyli usługiniezbędne do realizacji Projektu na rzecz Zamawiającego), to będzie Państwu przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktury wystawionej na Państwa jako Lidera Konsorcjum, przez Uczestnika Konsorcjum działającego jako podwykonawca, pod warunkiem niezaistnienia ograniczeń wskazanych w art. 88 ustawy (kwestia objęta pytaniem nr 16).

Wobec powyższego Państwa stanowisko, w kwestii objętej pytaniami nr 10, 14 i 16, jest prawidłowe.

Państwa wątpliwości dotyczą także ustalenia:

- czy w przypadku, w którym Konsorcjum udzieli Wnioskodawcy, będącemu Liderem Konsorcjum oraz/lub pozostałym Konsorcjantom zlecenia na realizację danej części Robót (w charakterze podwykonawcy Konsorcjum), to wykonywane na tej podstawie Roboty będą stanowić po stronie odpowiednio Wnioskodawcy oraz pozostałych Konsorcjantów czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT (pytanie nr 11),

- w jaki sposób Uczestnicy Konsorcjum, inni niż Lider Konsorcjum, powinni dokumentować Roboty wykonywane na rzecz Konsorcjum w ramach umowy podwykonawczej (tj. jako podwykonawcy Konsorcjum) (pytanie nr 12).

Odpowiadając na Państwa wątpliwości należy mieć na uwadze przedstawiony stan prawny, z którego wynika, że co do zasady, opodatkowaniu podatkiem VAT podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju w myśl art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT.

Jak wynika z opisu sprawy, jeżeli jest to wymagane lub korzystne z punktu widzenia celu Konsorcjum albo z punktu widzenia efektywnej realizacji przez Konsorcjum obowiązków wynikających z Umowy Konsorcjum, każda ze Stron może dodatkowo świadczyć usługi na rzecz drugiej Strony, jak również na rzecz Konsorcjum. Szczegółowy zakres świadczenia takich usług Strony każdorazowo określą poprzez podjęcie odpowiedniej uchwały Rady Przedstawicieli.

Strona, której zostanie powierzone wykonanie Robót będzie podlegała zasadom obowiązującym wszystkich podwykonawców i zgodnie z nimi będzie rozliczana, tj. będzie wystawiać faktury na Lidera. Przyjęcie przez Stronę zamówienia nie będzie miało wpływu na wielkość jej udziału (Proporcji Udziałów) w Konsorcjum.

Wobec tego należy wyjaśnić, że Konsorcjum nie jest podatnikiem podatku VAT. Tym samym wykonywane przez Państwa oraz/lub pozostałych Konsorcjantów części Robót (w charakterze Podwykonawcy Konsorcjum) są w istocie czynnościami (świadczeniem usług/dostawą towarów) podlegającymi opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Wobec tego, w przypadku, w którym Konsorcjum udzieli Państwu oraz/lub pozostałych Konsorcjantom, zlecenia na realizację danej części Robót związanych z realizacją Projektu (w charakterze podwykonawcy), za które otrzymają Państwo/pozostali Konsorcjanci, określone wynagrodzenie, to wykonywane na tej podstawie roboty budowlane będą stanowić dla Państwa oraz/lub pozostałych Konsorcjantów czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT, stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT.

Uczestnicy Konsorcjum, inni niż Lider Konsorcjum, będą zobowiązani do wystawienia na Lidera Konsorcjum faktur dokumentujących zrealizowaną przez nich część zamówienia dotyczącą świadczenia usług/dostaw towarów jaką wykonują, jako podwykonawcy, na podstawie Umowy Konsorcjum, zgodnie z art. 106b ust. 1 ustawy.

Wobec powyższego Państwa stanowisko, w kwestii objętej pytaniami nr 11 i 12, jest prawidłowe.

Ponadto Państwa wątpliwości, objęte pytaniem nr 13, dotyczą ustalenia w jaki sposób Państwo, działając jako podwykonawca Konsorcjum, powinni udokumentować należne Państwu wynagrodzenie z tytułu wykonania zlecenia na realizację danej części Robót na rzecz Konsorcjum oraz z tytułu udostępniania na rzecz Konsorcjum zaplecza kontenerowego. Czy prawidłowym będzie ujęcie przysługującego Państwu z tych tytułów wynagrodzenia w fakturze wystawianej na rzecz Zamawiającego.

Organ dokonując oceny Państwa stanowiska w kwestii, objętej pytaniem nr 11, wskazał, że w sytuacji gdy Państwo, na podstawie Umowy Konsorcjum, będą realizować część Robót związanych z realizacją Projektu, występując w charakterze podwykonawcy, będą zobowiązani czynności te opodatkować, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT.

Jak Państwo wyjaśnili, jako Lider Konsorcjum są Państwo upoważnieni do zawarcia Kontraktu z Zamawiającym w imieniu Konsorcjum, a wszyscy Uczestnicy Konsorcjum - poprzez zawarcie Umowy Konsorcjum - udzielili Państwu pełnomocnictwa do reprezentowania Konsorcjum (w tym Uczestników Konsorcjum) w związku z Projektem. Pełnomocnictwo dotyczy w szczególności:

- przedstawienia oferty Zamawiającemu, prowadzenia negocjacji i zawarcia Kontraktu z Zamawiającym,

- dokonywania rozliczeń wszelkich płatności wynikających z Kontraktu, w szczególności do wystawiania faktur na rzecz Zamawiającego z tytułu Kontraktu,

- zawierania w imieniu Konsorcjum umów z podwykonawcami, dostawcami i usługodawcami uprzednio zatwierdzonymi przez Radę Przedstawicieli Konsorcjum.

Skoro zatem za wykonanie części Robót związanych z realizacją Projektu będą Państwo otrzymywać wynagrodzenie od Zamawiającego, będą Państwo zobowiązani do udokumentowania wykonanych Robót, przez wystawienie faktury VAT, na rzecz innego podatnika, w omawianym przypadku na rzecz Zamawiającego. Dotyczy to również wynagrodzenia otrzymywanego z tytułu udostępniania na rzecz Konsorcjum zaplecza kontenerowego.

Wobec powyższego w sytuacji, gdy będą Państwo realizować Roboty w ramach Umowy Konsorcjum jako podwykonawca, jak i również udostępniać na rzecz Konsorcjum zaplecze kontenerowe, to będą Państwo zobowiązani do udokumentowania tych czynności przez wystawienie faktury VAT, stosowanie do przepisów działu XI, rozdziału 1 ustawy o VAT, na rzecz Zamawiającego.

Wobec powyższego Państwa stanowisko, objęte pytaniem nr 13, jest prawidłowe.

Państwa wątpliwości, objęte pytaniem nr 15 dotyczą kwestii:

- w jaki sposób przychód uzyskany w związku z realizacją prac przez Konsorcjantów działających w charakterze podwykonawców Konsorcjum, stanowiący jednocześnie po stronie Konsorcjum koszt realizacji Projektu (tj. składnik Kosztów Konsorcjum), należy uwzględnić w ramach rozliczenia Konsorcjum,

- czy przedmiotowy koszt powinien zostać przeniesiony na Uczestników Konsorcjum, wg wynikającej z Umowy Konsorcjum Proporcji Udziałów, w drodze not księgowych.

Przez „przychód” o którym mowa w pytaniu nr 15 należy rozumieć wynagrodzenie należne Uczestnikom Konsorcjum za dostawy realizowane / usługi świadczone przez nich w charakterze Podwykonawców na rzecz Konsorcjum. Omawiane wynagrodzenie będzie rozliczane na podstawie:

a) faktur VAT wystawianych przez innych niż Lider Uczestników Konsorcjum, działających w charakterze Podwykonawcy, na Lidera Konsorcjum,

b) noty wewnętrznej wystawianej przez Lidera Konsorcjum, działającego jako Podwykonawca Konsorcjum.

Wskazany wyżej „przychód” stanowić będzie po stronie Konsorcjum koszt nabycia usług/towarów na potrzeby realizacji Kontraktu, który to koszt będzie podlegał następnie rozliczeniu pomiędzy Konsorcjantami według ich udziału (Proporcji Udziałów) w Konsorcjum.

Powyższe pozwala na uznanie, że w przedmiotowej sprawie otrzymany przez Konsorcjantów działających w charakterze podwykonawców Konsorcjum „przychód”, który stanowi po stronie Konsorcjum - koszt Projektu i który podlega alokacji na rzecz Uczestników Konsorcjum według uzgodnionej w Umowie Konsorcjum proporcji udziałów, stanowi wynagrodzenie za świadczenie usług przez Konsorcjantów działających w charakterze podwykonawców, które podlegają opodatkowaniu, w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, w związku z art. 8 ust. 1 ustawy.

Zatem należy uznać, że „przychód” uzyskany przez Konsorcjantów w związku z realizacją zlecenia na rzecz Konsorcjum w ramach umowy podwykonawczej, powinien zostać udokumentowany fakturą.

Wobec powyższego Państwa stanowisko, w kwestii objętej pytaniem nr 15, jest nieprawidłowe.

Państwa wątpliwości dotyczą także kwestii:

- czy obciążanie przez Uczestnika Konsorcjum Państwa jako Lidera Konsorcjum kosztami ogólnymi w postaci kosztów związanych z zaangażowaniem osób pełniących funkcje koordynacyjne administracyjne i techniczne na rzecz całego Konsorcjum (ustalonymi pomiędzy Uczestnikami Konsorcjum w sposób ryczałtowy), powinno być dokonane w drodze wystawienia noty księgowej (obciążeniowej) przez danego Uczestnika Konsorcjum na Państwa jako Lidera (pytanie nr 17),

- czy Państwo, przenosząc na Konsorcjum poniesione przez siebie koszty ogólne - osobowe, analogiczne do tych wskazanych w pytaniu nr 17, powinni dokumentować ten fakt w drodze wystawienia noty wewnętrznej (pytanie nr 18).

Z opisu sprawy wynika, że koszty ogólne - są ponoszone w oparciu o schemat organizacyjny oraz stawki określone w budżecie kosztów ogólnych. Koszty osobowe podlegają zatwierdzeniu po potwierdzeniu przez Komitet Wykonawczy udziału personelu na Projekcie, zgodnie z założeniami „harmonogramu zatrudnienia”.

Koszty ogólne Konsorcjum obejmują w szczególności: koszty związane z zaangażowaniem osób pełniących funkcje koordynacyjne, administracyjne i techniczne na rzecz całego Konsorcjum, tj.:

i. ze strony Wnioskodawcy: (…)

ii. ze strony B: (…).

iii. ze strony C: (…).

Stawki wynagrodzeń wymienionych wyżej stanowisk były negocjowane podczas przygotowywania oferty dla Zamawiającego, zostały ustalone ryczałtowo i zatwierdzone przez wszystkich Uczestników Konsorcjum. Omawiane stawki ustalone zostały w taki sposób, aby pokrywały rzeczywiste koszty wynagrodzeń. Przedmiotowy ryczałt pokrywa także wszelkie koszty związane z zadaniami wykonywanymi przez poszczególne osoby na wskazanych stanowiskach np. koszty używania laptopów, samochodów itp. Każdy z Konsorcjantów kalkulował stawki ww. ryczałtu we własnym zakresie (Konsorcjanci mają bowiem różne koszty wynagrodzeń, systemy premiowania, dodatki pozapłacowe, obciążenia publicznoprawne itp.).

Odnosząc się do powyższego pytania w ocenie Organu koszty wskazane w pytaniu dotyczące kosztów związanych z zaangażowaniem osób pełniących funkcje koordynacyjne administracyjne i techniczne na rzecz całego Konsorcjum nie stanowią kosztów ogólnych, lecz stanowią dla Uczestników ponoszących te koszty element kalkulacyjny wynagrodzenia za świadczenie wykonywane przez Uczestników w ramach realizacji przydzielonych obowiązków - zadań w ramach Projektu. Stąd koszty te powinny zostać uwzględnione przez Uczestników Konsorcjum w cenie wykonywanych świadczeń w ramach realizacji Projektu i powinny zostać udokumentowane fakturami przez Uczestników Konsorcjum wystawionymi na Lidera Konsorcjum.

Wobec tego należy uznać, że czynność przenoszenia przez Członków Konsorcjum kosztów wskazanych w pytaniu nr 17 na rzecz Lidera Konsorcjum stanowi czynność opodatkowaną w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy o VAT i powinno być dokumentowane fakturą VAT.

Analogiczna sytuacja dotyczy Państwa (Lidera Konsorcjum). Koszty związane z zaangażowaniem osób pełniących funkcje koordynacyjne administracyjne i techniczne powinny zostać uwzględnione przez Państwa (Lidera Konsorcjum) w cenie wykonywanych świadczeń w ramach realizacji Projektu i powinny zostać udokumentowane fakturami przez Lidera Konsorcjum wystawionymi na Zamawiającego.

Wobec powyższego czynność przenoszenia przez Lidera Konsorcjum kosztów wskazanych w pytaniu nr 18 stanowi czynność opodatkowaną w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy o VAT i powinno być dokumentowane fakturą VAT wystawioną na Zamawiającego.

Wobec powyższego Państwa stanowisko, w kwestii objętej pytaniami nr 17 i 18, jest nieprawidłowe.

Państwa wątpliwości dotyczą też kwestii:

- czy obciążanie przez Uczestnika Konsorcjum Państwa jako Lidera innymi kosztami ogólnymi niezbędnymi do prawidłowego wykonywania wspólnych zadań Konsorcjum powinno zostać dokonane w drodze wystawienia noty księgowej (obciążeniowej) przez danego Uczestnika Konsorcjum na Państwa jako Lidera (pytanie nr 19),

- czy Państwo, przenosząc na Konsorcjum poniesione przez siebie inne koszty ogólne, analogiczne do tych wskazanych w pytaniu nr 19, powinni dokumentować ten fakt w drodze wystawienia noty wewnętrznej (pytanie nr 20).

W opisie sprawy wskazali Państwo, że koszt działania Komitetu Wykonawczego, w zakresie ujętym w ofercie na realizację Projektu składanej przez Konsorcjum Zamawiającemu, obciąża budżet Konsorcjum i jest jednym z elementów kosztów ogólnych Projektu.

Ponadto wskazali Państwo, że koszty ogólne obejmują koszty związane z organizacją placu budowy, oraz inne koszty niezbędne do prawidłowego wykonywania wspólnych zadań Konsorcjum, które nie mogą być przypisane do jednej ze Stron, w tym w szczególności koszty:

- podłączenia mediów do kontenera strażniczego, myjki kół samochodów i kamer przy wjeździe,

- ogrodzenia tymczasowego, bramy wjazdowej/wyjazdowej, niskich barier,

- czyszczenia drogi, transportów doraźnych, kopiarki, plotera, telewizora, sprzętu audiowizualnego, mebli do biur tymczasowych, ładowarki teleskopowej,

- agentów ochrony, monitoringu, kontroli dostępu, obsługi i konserwacji bramy, laboratorium betonu i innych laboratoriów, ekspertyz i obsługi prawnej, pomiarów geodezyjnych wraz z dokumentacją,

- reprezentacji (marketing i wydarzenia), inspekcji na miejscu, przygotowania tymczasowej infrastruktury placu budowy,

- zarządzania Projektem,

- serwera,

- zasilania placu budowy, zasilania obiektów tymczasowych, doprowadzenia wody na plac budowy, doprowadzenia wody do obiektów tymczasowych,

- energii elektrycznej, wody i odprowadzania ścieków, dostępu do Internetu, wywozu odpadów komunalnych,

- sprzątania tymczasowych biur w kontenerach,

- materiałów biurowych (woda, kawa, artykuły biurowe, papier),

- szkoleń BHP, materiałów BHP, dokumentacji BHP,

- koszty sprzątania po zakończeniu prac.

Odnosząc się do powyższej kwestii, należy wyjaśnić, że przeniesienie na Państwa jako Lidera Konsorcjum ww. kosztów nie może być uznane za obciążenie Państwa wynagrodzeniem należnym Uczestnikom Konsorcjum w zamian za wykonane na Państwa rzecz dostawy towarów lub świadczenia usługi, w rozumieniu art. 7 ust. 1 i art. 8 ust. 1 przepisów ustawy o VAT. Obciążenie Państwa ww. kosztami ma na celu wyłącznie uwzględnienie ich w rozliczeniu wyniku Konsorcjum w celu ich późniejszego rozdzielenia pomiędzy Strony stosownie do ich udziałów w Konsorcjum i jest wynikiem realizacji postanowień Umowy Konsorcjum.

Wobec tego należy uznać, że czynność przenoszenia przez Członków Konsorcjum ww. kosztów na rzecz Lidera Konsorcjum nie stanowi czynności opodatkowanej w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy o VAT i nie powinno być dokumentowane fakturą VAT. W rezultacie, czynność przenoszenia przez Członków Konsorcjum ww. kosztów może być udokumentowana dokumentem księgowym, np. notą księgową.

Analogicznie Lider Konsorcjum przenosząc ww. koszty na Konsorcjum również nie świadczy usług ani dostawy towarów. Państwo (Lider Konsorcjum) poniesione ww. koszty powinni udokumentować np. notą wewnętrzną.

Wobec powyższego Państwa stanowisko, w kwestii objętej pytaniami nr 19 i 20, jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Państwa we wniosku i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym, a w części dotyczącej zdarzenia przyszłego - stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Przedmiotem tej interpretacji jest odpowiedź na pytania oznaczone we wniosku Nr 8-20 w zakresie podatku od towarów i usług. W zakresie podatku dochodowego od osób prawnych zostało/zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Wskazać także trzeba, że oceny Państwa stanowiska dokonano wyłącznie na gruncie przedstawionego we wniosku opisu sprawy oraz w kontekście zadanych we wniosku ww. pytań.

Jednocześnie wskazuję, że interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy stan faktyczny/zdarzenie przyszłe sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym/zdarzeniem przyszłym opisanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Równocześnie w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.

- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1. z zastosowaniem art. 119a ;

2. w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3. z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania

A Spółka akcyjna (Zainteresowany będący stroną postępowania - art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.