0112-KDIL1-2.4012.233.2026.3.AK

Interpretacja indywidualna
– stanowisko nieprawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej

19 maja 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 18 maja 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od towarów i usług w zakresie sprzedaży przez Zainteresowanych gruntu jako transakcji nieobjętej podatkiem od towarów i usług.

Uzupełnili go Państwo pismem z 29 czerwca 2026 r. (wpływ 29 czerwca 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie.

Treść wniosku wspólnego jest następująca:

Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem

1. Zainteresowany będący stroną postępowania:

X

2. Zainteresowana niebędąca stroną postępowania:

Y

Opis zdarzenia przyszłego

Zainteresowany X będący stroną postępowania (zwany dalej Zainteresowany 1) wraz z małżonką Y zainteresowaną niebędącą stroną postępowania (zwana dalej Zainteresowana 2) otrzymali w dniu 1 kwietnia 1985 r. w drodze umowy darowizny niezabudowaną nieruchomość gruntową. Nieruchomość była gruntem rolnym, co jest odzwierciedlone w księdze wieczystej i rejestrze gruntów, i jest nim do dzisiaj. Nieruchomość stanowi wspólny majątek małżonków (wspólność ustawowa).

Grunt nabyto z zamiarem prowadzenia działalności gospodarczej (sadowniczej) przez Zainteresowanych. Otrzymany w drodze darowizny grunt od początku służył Zainteresowanym w wykonywaniu działalności rolniczej (gospodarstwo sadownicze). X jest z tytułu prowadzenia gospodarstwa podatnikiem VAT czynnym w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług, jednak nie prowadzi ksiąg rachunkowych (nie jest obowiązany). Na gruncie znajdują się nasadzenia drzew owocowych. Zainteresowany 1 nie prowadzi pozarolniczej działalności gospodarczej.

Zainteresowana 2 aktualnie jest na emeryturze oraz wspomaga męża w wprowadzeniu gospodarstwa sadowniczego. Zainteresowana 2 nie prowadzi pozarolniczej działalności gospodarczej.

Zgodnie z uchwałą Rady Miejskiej (…) w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego część gruntu Zainteresowanych ((…) ha) ma obecnie przeznaczenie: symbol klasy MN „tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej”. Zainteresowani nie występowali z wnioskiem o zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Oboje Zainteresowani składali jedynie wniosek do gminy o ujęcie w planie zagospodarowania przestrzennego części działki. Inicjatywa zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego należała do Gminy (…).

Zainteresowani zamierzają ograniczyć działalność sadowniczą i dokonać sprzedaży części gruntu na działce nr (…). Przeznaczona do sprzedaży część gruntu zostanie wycofana z działalności rolniczej i przekazana do majątku prywatnego małżonków. Łączna powierzchnia działki wynosi (…) ha, a część działki przeznaczona do sprzedaży wynosić będzie około (…) ha. W tym celu nastąpi podział ewidencyjny i wydzielenie z działki nr (…) dwóch działek o powierzchni około (…) ha oraz około (…) ha. Działka nr (…) do tej pory nie była przedmiotem umowy najmu czy dzierżawy.

Zainteresowani zamierzają zawrzeć z przyszłym nabywcą przedwstępną umowę sprzedaży. W umowie strony postanowią, że umowa przyrzeczona działki o powierzchni (…) ha zostanie zawarta do końca kwietnia 2027 r., a działki o powierzchni (…) ha do końca kwietnia 2028 r. Zainteresowani udzielą pełnomocnictwa przyszłemu nabywcy do czynności związanych z wystąpieniem o warunki przyłączeniowe dotyczące sieci wodociągowej. Wszelkie koszty, w tym związane z czynnościami urzędowymi, będą ponoszone przez pełnomocnika (przyszłego nabywcę). Udzielenie pełnomocnictwa nie wpłynie na cenę sprzedaży gruntu, gdyż strony ustalą cenę przed zawarciem umowy przedwstępnej.

Zainteresowani w przeszłości nie dokonywali sprzedaży gruntu związanego z działalnością rolniczą ani żadną inną pozarolniczą działalnością gospodarczą, dlatego w związku z brakiem doświadczenia w tego typu transakcji oraz w celu zabezpieczenia się przed ewentualnym ryzykiem prawnym Zainteresowani podpisali umowę z agentem nieruchomości, który będzie pośredniczył w transakcji sprzedaży gruntu.

Zainteresowani nie podejmowali i nie będą podejmować żadnych działań marketingowych oraz nie podejmowali i nie będą podejmować żadnych działań związanych z uzbrojeniem gruntu. Zainteresowani nie podejmowali działań polegających na uatrakcyjnieniu działki. Otrzymane z tytułu sprzedaży działki środki finansowe nie będą przeznaczone (refinansowane) na nabycie nieruchomości czy na prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej.

Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu zdarzenia przyszłego

Zainteresowani nie podejmowali działań polegających na uatrakcyjnieniu działki. Do Gminy złożono standardowy wniosek do planu zagospodarowania przestrzennego w celu wypowiedzenia się właścicieli gruntów co do planów i zamierzeń Gminy w tym zakresie. Działki do dnia sprzedaży nie będą przedmiotem najmu, dzierżawy itp. Do dnia sprzedaży działki nie będzie wydane jakiekolwiek pozwolenie na budowę w tym dla przyszłego nabywcy, gdyż przyszły nabywca otrzyma pełnomocnictwo wyłącznie w zakresie wystąpienia o warunki przyłączeniowe dotyczące sieci wodociągowej. Umowa przedwstępna, która zostanie zawarta z nabywcą będzie zawierać: warunek wydzielenia działki przez właścicieli i warunek zwarcia umowy sprzedaży (umowy przyrzeczonej) do dnia 30 kwietnia 2027 r. w przypadku działki o powierzchni (…) ha oraz do dnia 30 kwietnia 2028 r. w przypadku działki o powierzchni (…) ha. Ponadto właściciele zobowiążą się do sprzedaży nabywcy części gruntu pod przyszłe drogi dojazdowe do działek. Pozostałe prawa i obowiązki stron będą wynikać jedynie z obligatoryjnych zapisów umowy przestępnej określone w ustawie Kodeks Cywilny. Zainteresowani udzielą pełnomocnictwa przyszłemu nabywcy do czynności związanych z wystąpieniem o warunki przyłączeniowe dotyczące sieci wodociągowej. Projektowana treść pełnomocnictwa „... do występowania z wnioskami, odbioru wszelkich dokumentów oraz korespondencji związanych z wydaniem warunków technicznych przyłączenia Inwestycji do sieci: wodno-kanalizacyjnej oraz kanalizacji deszczowej należącej do (…); przy czym pełnomocnik nie ma prawa udzielania dalszych pełnomocnictw i pełnomocnik działa w imieniu własnym na własną rzecz i na swój wyłączny koszt”. W związku z brakiem doświadczenia w tego typu transakcji oraz w celu zabezpieczenia się przed ewentualnym ryzykiem prawnym Zainteresowani podpisali umowę z agentem nieruchomości, który będzie pośredniczył w transakcji sprzedaży. Zainteresowani udzielili pełnomocnictwa agentowi do wystąpienia o wydanie urzędowych zaświadczeń i dokumentów niezbędnych do sporządzenia umowy przedwstępnej. Koszty wydania zaświadczeń obciążają właścicieli gruntu. Zainteresowani nie posiadają innych nieruchomości przeznaczonych do sprzedaży. Zainteresowani w przeszłości nie dokonywali sprzedaży nieruchomości. X nie prowadzi żadnej pozarolniczej działalności gospodarczej. Y nie prowadzi żadnej pozarolniczej działalności gospodarczej. Przedmiotowy grunt jest wykorzystywany w działalności rolniczej (sadowniczej). Przed wycofaniem z działalności rolniczej zostaną wycięte drzewa owocowe rosnące na przedmiotowym gruncie a następnie od dnia wycofania do dnia sprzedaży (umowy przyrzeczonej) grunt nie będzie użytkowany do działalności gospodarczej. Otrzymane z tytułu sprzedaży działki środki finansowe nie będą przeznaczone (refinansowane) na nabycie nieruchomości czy na prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej – a jedynie przeznaczone na cele prywatne. Data wycofania gruntu z działalności rolniczej planowana jest po zbiorach owoców: w 2026 r. (pierwsza działka) i w 2027 r. (druga działka). Od dnia wycofania do dnia sprzedaży – grunt nie będzie użytkowany do działalności rolniczej (gospodarczej). Wnioskodawcy nie prowadzili i nie będą prowadzić aktywnych działań marketingowych czy polegających na uzbrojeniu terenu. Do dnia 29 września 2008 r. X był rolnikiem ryczałtowym w rozumieniu vat – więc sprzedaż owoców była zwolniona z VAT. Natomiast od dnia rejestracji do vat w dniu 30 września 2008 r. do dnia wycofania gruntu z działalności – sprzedaż owoców była i będzie opodatkowana VAT. Zbiory owoców będą zakończone przed dniem wycofania gruntu z działalności rolniczej. Produkty rolne z przedmiotowej działki nie były i nie są przeznaczane na własne potrzeby. Y nie była i nie jest podatnikiem podatku VAT z żadnej działalności gospodarczej. Produkty rolne z przedmiotowej działki nie były i nie są przeznaczane na własne potrzeby.

Pytania

1. Czy w świetle przedstawianego zdarzenia przyszłego prawidłowe jest stanowisko, że sprzedaż przez Zainteresowanego 1 gruntu będzie transakcją nieobjętą podatkiem od towarów i usług?

2. Czy w świetle przedstawianego zdarzenia przyszłego prawidłowe jest stanowisko, że sprzedaż przez Zainteresowaną 2 gruntu będzie transakcją nieobjętą podatkiem od towarów i usług?

Państwa stanowisko w sprawie

Zdaniem Zainteresowanych – stanowisko, iż w świetle przedstawianego zdarzenia przyszłego – sprzedaż przez Zainteresowanych gruntu będzie transakcją nieobjętą podatkiem od towarów i usług – jest prawidłowe.

W świetle art. 15 ustawy o podatku od towarów i usług (dalej vat) podatnikiem podatku są osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Zdaniem Zainteresowanych w przedstawionym stanie przyszłym sprzedaż gruntu nastąpi w ramach zwykłego zarządu majątkiem prywatnym. Zainteresowany 1 i Zainteresowana 2 nie prowadzą działalności polegającej na nabywaniu i zbywaniu nieruchomości. Nie prowadzili i nie będą prowadzić aktywnych działań marketingowych czy polegających na uzbrojeniu terenu. Nabycie gruntu nastąpiło w drodze darowizny 41 lat temu i z oczywistych powodów Zainteresowany 1 nie odliczył podatku naliczonego z tego tytułu. Mimo, że Zainteresowany 1 jest podatnikiem podatku VAT z tytułu prowadzenia działalności rolniczej, to w przedstawionych okolicznościach w odniesieniu do sprzedaży przedmiotowego grunty Zainteresowany 1 nie będzie występował w charakterze podatnika podatku VAT. Przeznaczone ze sprzedaży gruntu środki finansowe nie będą reinwestowane w nieruchomości związane z działalnością gospodarczą. Z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że o prowadzeniu działalności gospodarczej w zakresie obrotu nieruchomościami świadczą aktywne działania typowe dla handlowca jak np. działania marketingowe czy uzbrojenie gruntu w celu uzyskania wyższej ceny.

W wyroku z 16 stycznia 2025 r. sygn. akt: I FSK 2198/21 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził „z przywołanego wyroku TSUE w sprawach połączonych Jarosław Słaby (C-180/10) oraz Emilian Kuć i Halina Jeziorska-Kuć (C-181/10) wprost wynika, że sama liczba i zakres transakcji sprzedaży, fakt, że przed sprzedażą zainteresowany dokonał podziału gruntu na działki w celu osiągnięcia wyższej ceny, długość okresu, w jakim te transakcje następowały, jak i wysokość osiągniętych z nich przychodów, nie ma znaczenia dla przesądzenia, w jakim charakterze działa podatnik dokonujący sprzedaży gruntów, bowiem całość powyższych elementów może odnosić się do zarządzania majątkiem prywatnym zainteresowanego (pkt 37-38 wyroku). Profesjonalny przedsiębiorca sprzedałby działki, aby uzyskać środki na zakup kolejnych nieruchomości, zaangażowałby własne środki na podniesienie wartości i atrakcyjności, uzbroiłby działki w celu zwiększenia ich wartości.” Zdaniem wnioskodawców spieniężenie majątku otrzymanego wiele lat temu w darowiźnie nie jest czynnością typową dla przedsiębiorcy zajmującego się obrotem nieruchomościami. Profesjonalny przedsiębiorca zaangażowałby własne środki w celu uzbrojenia i podniesienia wartości gruntu Nie zmienia charakteru transakcji (jako prywatnej i nieprofesjonalnej) także udzielenie przyszłemu nabywcy pełnomocnictwa, które ma jednie ułatwić temu przyszłemu nabywcy przeprowadzenie przyszłej inwestycji.

W wyroku z 19 listopada 2025 r. sygn. akt: I FSK 1152/20 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził „Powyższej oceny nie zmienia także treść wyroku TSUE z 3 kwietnia 2025 r. w sprawie C-213/24 w sprawie Grzera, ECLI:EU:C:2025:238, wydanego już po wydaniu zaskarżonego wyroku, w którym Trybunał stwierdził, że "artykuł 9 ust. 1 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej należy interpretować w ten sposób, że: można uznać za podatnika do celów podatku od wartości dodanej (VAT) prowadzącego samodzielnie działalność gospodarczą osobę, która sprzedaje grunt stanowiący pierwotnie część jej majątku osobistego, powierzając przygotowanie sprzedaży profesjonalnemu przedsiębiorcy, który jako pełnomocnik tej osoby podejmuje aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując w celu tej sprzedaży środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców lub usługodawców w rozumieniu tego przepisu. Wyrok ten zapadł na tle istotnie odmiennych okoliczności faktycznych, gdzie sprzedawcy działek gruntu zawarli umowę zlecenia z podmiotem, któremu wyznaczył zakres aktywności na rzecz uatrakcyjnienia nieruchomości, co miało znaleźć odzwierciedlenie w uzyskaniu przez niego w efekcie tych działań, atrakcyjnej ceny. Wynagrodzenie zleceniobiorcy odpowiadało różnicy między cenami określonymi w umowie zlecenia a rzeczywistymi cenami sprzedaży”.

W sytuacji Wnioskodawców cena sprzedaży zostanie ustalona przed udzieleniem pełnomocnictwa a pełnomocnik jest jednocześnie przyszłym nabywcą – który będzie wykonywał działania na przedmiotowym gruncie z własnej inicjatywy, które będą służyć wyłącznie realizacji jego własnych celów.

W cytowanej powyżej sprawie C-213/24 Grzera pełnomocnictwo nie zostało udzielone przyszłemu nabywcy, ale firmie pośredniczącej, która zgodnie z umową otrzyma wynagrodzenie za swoje działania w tym marketingowe jako nadwyżkę ceny – jaką będzie w stanie wynegocjować z przyszłymi nabywcami działek. To ten podmiot pośredniczący (a nie sprzedawca – gruntu) wystawiał działki na portalach lokalnych ustalając ostateczną cenę działek. W interesie pośrednika (umocowanego) było maksymalne uatrakcyjnienie gruntu w celu uzyskania jak najwyższej ceny. A zatem wskazane orzeczenie nie znajdzie 2 – zastosowania w niniejszej sprawie.

W wyroku z 24 marca 2023 r. sygn. akt: I FSK 2068/22 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził: „Ponadto za czynność świadczącą o tym, że działalność skarżącej i jej męża wykracza poza zakres czynności typowych dla zarządu własnym majątkiem nie mogła być uznana okoliczność udzielenia pełnomocnictwa przyszłemu nabywcy do wykonywania czynności przygotowujących nieruchomość do jej przyszłego zagospodarowania w sposób odpowiadający potrzebom działalności gospodarczej wykonywanej przez tego nabywcę. Sąd pierwszej instancji prawidłowo zaakcentował to, że przyszły nabywca nieruchomości został upoważniony do podejmowania czynności we własnym imieniu i na własne ryzyko w odniesieniu do nieruchomości, którą ma w przyszłości nabyć a skarżąca nie ponosi jakichkolwiek kosztów wykonania tych czynności. Cena nieruchomości została z góry ustalona i nie podlega żadnym zmianom z uwagi na możliwość podjęcia przez przyszłego nabywcę ww. czynności. Skuteczność umowy przedwstępnej nie jest uzależniona od podjęcia ww. czynności przez nabywcę. Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że przyszły nabywca jest jedynym i wyłącznym beneficjentem podejmowanych przez siebie czynności. Tym samym w jego interesie i na jego koszt będą podejmowane ww. czynności. Czynności te w oczywisty sposób wiążą się z działalnością gospodarczą nabywcy nieruchomości i to w jego interesie leży ich wykonywanie. Czynności te mają na celu realizację celów gospodarczych przyszłego nabywcy nieruchomości. Dodatkowo należy podkreślić, że z okoliczności wskazanych we wniosku o wydanie interpretacji wynika, że to nabywca nieruchomości decydować będzie, jakie konkretnie czynności związane z nieruchomością zostaną przez niego dokonane przed ostatecznym nabyciem nieruchomości. Sama skarżąca nie ma wpływu na te czynności i nie decyduje o ich podejmowaniu”.

Całokształt przedstawionych okoliczności obiektywnie wskazuje, że działania Zainteresowanych należą do zakresu zwykłego zarządu majątkiem prywatnym i co za tym z tytułu zawarcia umowy sprzedaży części działki (…) nie będą podatnikami podatku od towarów i usług.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Na podstawie art. 2 pkt 6 ustawy:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach – rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Zgodnie z art. 2 pkt 22 ustawy:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sprzedaży - rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.

Zatem w oparciu o definicję zawartą w art. 2 pkt 6 ustawy, należy przyjąć, że zbycie nieruchomości zabudowanych i niezabudowanych traktowane jest jako czynność odpłatnej dostawy towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy.

Towarem jest także udział w prawie własności lub użytkowania wieczystego nieruchomości. Jest to zgodne z normami unijnymi, bowiem w myśl art. 15 ust. 2 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 z 11 grudnia 2006 s. 1 ze zm.), zwanej dalej „Dyrektywą 2006/112/WE Rady”:

Państwa członkowskie mogą uznać za rzeczy:

a) określone udziały w nieruchomości;

b) prawa rzeczowe dające ich posiadaczowi prawo do korzystania z nieruchomości;

c) udziały i inne równoważne udziałom tytuły prawne dające ich posiadaczowi prawne lub faktyczne prawo własności lub posiadania nieruchomości lub jej części.

Zaznaczenia wymaga, że na gruncie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, również zbycie udziału w towarze (np. współwłasności nieruchomości) stanowi odpłatną dostawę towarów. Powyższe potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w uchwale 7 sędziów z 24 października 2011 r., sygn. akt I FPS 2/11.

Problematyka współwłasności została uregulowana w art. 195-221 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 795), zwanej dalej Kodeksem cywilnym.

Na mocy art. 195 Kodeksu cywilnego:

Własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom (współwłasność).

Współwłasność nie jest instytucją samodzielną, lecz stanowi odmianę własności i charakteryzuje się tym, że własność rzeczy (ruchomej lub nieruchomej) przysługuje kilku podmiotom. Do współwłasności stosuje się – jeśli co innego nie wynika z przepisów poświęconych specjalnie tej instytucji – przepisy odnoszące się do własności.

Należy zatem uznać, że udział każdego ze współwłaścicieli jest ze swej istoty szczególną postacią prawną własności.

Jak stanowi art. 196 § 1 Kodeksu cywilnego:

Współwłasność jest albo współwłasnością w częściach ułamkowych, albo współwłasnością łączną.

Na podstawie art. 196 § 2 Kodeksu cywilnego:

Współwłasność łączną regulują przepisy dotyczące stosunków, z których ona wynika. Do współwłasności w częściach ułamkowych stosuje się przepisy niniejszego działu.

W świetle art. 46 § 1 Kodeksu cywilnego:

Nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności.

Przepis art. 198 Kodeksu cywilnego stanowi, że:

Każdy ze współwłaścicieli może rozporządzać swoim udziałem bez zgody pozostałych współwłaścicieli.

Podkreślić więc należy, że współwłaściciel ma względem swego udziału pozycję wyłącznego właściciela, a rozporządzanie udziałem polega na tym, że współwłaściciel może zbyć swój udział.

Kwestie stosunków majątkowych pomiędzy małżonkami reguluje ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks Rodzinny i Opiekuńczy (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 236).

Stosownie do art. 31 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków.

Zatem, istotą wspólności majątkowej małżeńskiej, zarówno ustawowej, jak i umownej, jest to, że każdy z małżonków jest współwłaścicielem poszczególnych składników majątku wspólnego (dorobkowego) na zasadach współwłasności łącznej (bezudziałowej).

W świetle art. 35 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

W czasie trwania wspólności ustawowej żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego. Nie może również rozporządzać ani zobowiązywać się do rozporządzania udziałem, który w razie ustania wspólności przypadnie mu w majątku wspólnym lub w poszczególnych przedmiotach należących do tego majątku.

W myśl art. 36 § 1 oraz § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

Oboje małżonkowie są obowiązani współdziałać w zarządzie majątkiem wspólnym, w szczególności udzielać sobie wzajemnie informacji o stanie majątku wspólnego, o wykonywaniu zarządu majątkiem wspólnym i o zobowiązaniach obciążających majątek wspólny.

Każdy z małżonków może samodzielnie zarządzać majątkiem wspólnym, chyba że przepisy poniższe stanowią inaczej. Wykonywanie zarządu obejmuje czynności, które dotyczą przedmiotów majątkowych należących do majątku wspólnego, w tym czynności zmierzające do zachowania tego majątku.

Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

Zgoda drugiego małżonka jest potrzebna do dokonania czynności prawnej prowadzącej do zbycia, obciążenia, odpłatnego nabycia nieruchomości lub użytkowania wieczystego, jak również prowadzącej do oddania nieruchomości do używania lub pobierania z niej pożytków.

Z uwagi na powyższe regulacje prawne w akcie notarialnym dokumentującym tego rodzaju nabycie nieruchomości wymieniani są oboje małżonkowie, jeżeli istnieje między nimi ustawowa wspólność majątkowa. Wspólność wynikająca ze stosunku małżeństwa jest współwłasnością łączną uprawniającą do współposiadania rzeczy wchodzących w skład majątku wspólnego, a w czasie jej trwania żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego.

Na mocy zapisu zawartego w art. 43 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

Oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym.

Należy wskazać, że nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów, w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ, aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.

Pojęcia „podatnik” i „działalność gospodarcza”, na potrzeby podatku od towarów i usług, zostały określone w art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy.

Należy zauważyć, że zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy:

Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Należy wskazać, że małżeństwo nie należy do żadnej kategorii podmiotów wymienionych w cytowanym wyżej art. 15 ust. 1 ustawy. Powyższe stwarza dla małżonków prowadzących działalność gospodarczą szczególną sytuację prawną. Żaden z przepisów ustawy o podatku od towarów i usług nie zabrania małżonkom prowadzenia działalności gospodarczej jako odrębnym podatnikom. Nie ma przy tym przeszkód, aby pomiędzy małżonkami prowadzącymi odrębne działalności istniała ustawowa wspólność majątkowa.

W konsekwencji, podatnikiem podatku od towarów i usług jest ten z małżonków, który dokonał czynności podlegającej opodatkowaniu.

Autonomiczność prawa podatkowego wyklucza bowiem możliwość interpretacji przepisów, która zakładałaby, że stosunki majątkowe między małżonkami, regulowane przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, mogą kształtować zakres praw i obowiązków podatników podatku od towarów i usług.

Jeżeli zatem przedmiotem dokonywanej dostawy/lub świadczonej usługi jest majątek wspólny małżonków, to podatnikiem podatku od towarów i usług w okolicznościach wskazanych w art. 15 ustawy będzie ten małżonek, który dokonuje dostawy lub świadczy usługę we własnym imieniu (który jest stroną czynności prawnej) – jako podatnik podatku VAT.

W świetle przytoczonych wyżej przepisów zauważyć należy, że status podatnika podatku od towarów i usług, wynika z okoliczności dokonania czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem. Dla ustalenia czy podmiot dokonujący transakcji sprzedaży nieruchomości jest podatnikiem podatku VAT, istotnym jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą.

W rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy:

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Na mocy art. 2 pkt 15 ustawy:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o działalności rolniczej - rozumie się przez to produkcję roślinną i zwierzęcą, w tym również produkcję materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego oraz reprodukcyjnego, produkcję warzywniczą, gruntową, szklarniową i pod folią, produkcję roślin ozdobnych, grzybów uprawnych i sadowniczą, chów, hodowlę i produkcję materiału zarodowego zwierząt, ptactwa i owadów użytkowych, produkcję zwierzęcą typu przemysłowego lub fermowego oraz chów i hodowlę ryb i innych organizmów żyjących w wodzie, a także uprawy w szklarniach i ogrzewanych tunelach foliowych, uprawy grzybów i ich grzybni, uprawy roślin "in vitro'', fermową hodowlę i chów drobiu rzeźnego i nieśnego, wylęgarnie drobiu, hodowlę i chów zwierząt futerkowych i laboratoryjnych, chów i hodowlę dżdżownic, entomofagów i jedwabników, prowadzenie pasiek oraz chów i hodowlę innych zwierząt poza gospodarstwem rolnym oraz sprzedaż produktów gospodarki leśnej i łowieckiej, z wyjątkiem drewna okrągłego z drzew tropikalnych (CN 4403 41 00 i 4403 49) oraz bambusa (CN 1401 10 00), a także świadczenie usług rolniczych;

Powyższe przepisy pozwalają stwierdzić, że dostawa towarów podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywana będzie przez podmiot mający status podatnika, działającego w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji.

W tym miejscu należy również wskazać, że na podstawie art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 str. 1 ze zm.), zwanej dalej „Dyrektywą 2006/112/WE Rady”:

„Podatnikiem” jest każda osoba prowadząca samodzielnie w dowolnym miejscu jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel czy też rezultaty takiej działalności.

„Działalność gospodarcza” obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub uznanych za takie. Za działalność gospodarczą uznaje się w szczególności wykorzystywanie, w sposób ciągły, majątku rzeczowego lub wartości niematerialnych w celu uzyskania z tego tytułu dochodu.

Jednocześnie w art. 12 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady wskazano, że:

Państwa członkowskie mogą uznać za podatnika każdego, kto okazjonalnie dokonuje transakcji związanej z działalnością, o której mowa w art. 9 ust. 1 akapit drugi, w szczególności jednej z następujących transakcji:

a) dostawa budynku lub części budynku oraz związanego z nim gruntu, przed pierwszym zasiedleniem;

b) dostawa terenu budowlanego.

Jak stanowi art. 12 ust. 3 Dyrektywy 2006/112/WE Rady:

Do celów ust. 1 lit. b) „teren budowlany” oznacza każdy grunt nieuzbrojony lub uzbrojony, uznawany za teren budowlany przez państwa członkowskie.

Jak wynika z art. 2 ust. 1 lit. a Dyrektywy 2006/112/WE Rady:

Opodatkowaniu VAT podlegają następujące transakcje odpłatna dostawa towarów na terytorium państwa członkowskiego przez podatnika działającego w takim charakterze; (…).

Z przytoczonych regulacji wynika, że podatnikiem podatku od towarów i usług może być każda osoba, która okazjonalnie dokonuje czynności opodatkowanych, przy czym czynności te powinny być związane z działalnością zdefiniowaną jako działalność gospodarcza, tj. wszelką działalnością producentów, handlowców i osób świadczących usługi, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub uznanych za takie.

Warunkiem opodatkowania danej czynności podatkiem od towarów i usług w świetle powyższych przepisów, jest spełnienie dwóch przesłanek łącznie: po pierwsze dana czynność ujęta jest w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, po drugie – czynność została wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.

Wobec tego, właściwe jest wykluczenie osób fizycznych z grona podatników podatku VAT w przypadku, gdy dokonują sprzedaży, przekazania bądź darowizny towarów stanowiących część majątku osobistego, tj. majątku, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży, bądź wykonywania innych czynności w ramach działalności gospodarczej. W tym kontekście, nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług ten, kto jako osoba fizyczna dokonuje jednorazowych, okazjonalnych transakcji, za które nie jest przewidziana ściśle regularna zapłata oraz nie prowadzi zorganizowanej działalności gospodarczej. Jednakże każdy, kto dokonuje czynności, które zmierzają do wykorzystania nieruchomości dla celów działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy jest uznany za podatnika podatku od towarów i usług.

Jak wyjaśniono wyżej – odwołując się zarówno do treści przepisów ustawy, jak i stanowiska judykatury – w przypadku osób fizycznych, które dokonują sprzedaży, przekazania, bądź darowizny towarów stanowiących część majątku osobistego, tj. majątku, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży bądź wykonywania innych czynności w ramach działalności gospodarczej, należy szczególnie wnikliwie przeanalizować okoliczności w jakich będzie realizowana transakcja. Co do zasady bowiem osoby fizyczne, które dokonują transakcji w ramach zarządu majątkiem prywatnym, wykluczone są z grona podatników VAT.

W tym miejscu należy zaznaczyć, że pojęcie „majątku prywatnego” nie występuje na gruncie analizowanych przepisów ustawy, jednakże wynika z wykładni art. 15 ust. 2 ustawy, w której zasadnym jest odwołanie się do treści orzeczenia TSUE w sprawie C-291/92 (Finanzamt Uelzen v. Dieter Armbrecht), które dotyczyło kwestii opodatkowania sprzedaży przez osobę będącą podatnikiem podatku od wartości dodanej, części majątku niewykorzystywanej do prowadzonej działalności gospodarczej, a służącej jej do celów prywatnych.

„Majątek prywatny” to zatem taka część majątku danej osoby fizycznej, która nie jest przez nią przeznaczona ani wykorzystywana dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej. Ze wskazanego orzeczenia wynika zatem, że podatnik musi w całym okresie posiadania danej nieruchomości wykazywać zamiar wykorzystywania części nieruchomości w ramach majątku osobistego. Przykładem takiego wykorzystania nieruchomości mogłoby być np. wybudowanie domu dla zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych. Potwierdzone to zostało również w wyroku TSUE z 21 kwietnia 2005 r., sygn. akt C-25/03 Finanzamt Bergisch Gladbach v. HE, który stwierdził, że majątek prywatny to mienie wykorzystywane dla zaspokojenia potrzeb własnych.

W kontekście niniejszej sprawy, należy zwrócić uwagę na treść definicji pojęcia „działalność gospodarcza”, w której mówi się o wykorzystywaniu m.in. towarów w sposób ciągły do celów zarobkowych. Takie wykorzystywanie towarów ma miejsce poprzez oddanie ich w stosunki obligacyjne (najem, dzierżawa, leasing itp.).

W niniejszej sprawie należy przytoczyć – celem wyjaśnienia – orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 15 września 2011 r., w sprawach C-180/10 i C-181/10. I tak, z orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 15 września 2011 r. w sprawach połączonych przeciwko Ministrowi Finansów (C-180/10) oraz przeciwko Dyrektorowi Izby Skarbowej (C-181/10) wynika, że czynności związane ze zwykłym wykonywaniem prawa własności nie mogą same z siebie być uznawane za prowadzenie działalności gospodarczej. Sama liczba i zakres transakcji sprzedaży nie mogą stanowić kryterium rozróżnienia między czynnościami dokonywanymi prywatnie, które znajdują się poza zakresem zastosowania Dyrektywy, a czynnościami stanowiącymi działalność gospodarczą. Podobnie – zdaniem Trybunału – okoliczność, że przed sprzedażą zainteresowany dokonał podziału gruntu na działki w celu osiągnięcia wyższej ceny łącznej. Całość powyższych elementów może bowiem odnosić się do zarządzania majątkiem prywatnym zainteresowanego.

Inaczej jest natomiast – jak wyjaśnił Trybunał – w wypadku, gdy zainteresowany podejmuje aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w rozumieniu art. 9 ust. 1 akapit drugi Dyrektywy.

Zatem za podatnika należy uznać osobę, która w celu dokonania sprzedaży gruntów angażuje podobne środki wykazując aktywność w przedmiocie zbycia nieruchomości porównywalną do działań podmiotów zajmujących się profesjonalnie tego rodzaju obrotem, tj. działania wykraczające poza zakres zwykłego zarządu majątkiem prywatnym. Chodzi tu przykładowo o nabycie terenu przeznaczonego pod zabudowę, jego uzbrojenie, wydzielenie dróg wewnętrznych, działania marketingowe podjęte w celu sprzedaży działek, wykraczające poza zwykłe formy ogłoszenia, uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy terenu, czy wystąpienie o opracowanie planu zagospodarowania przestrzennego dla sprzedawanego obszaru, prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług developerskich lub innych tego rodzaju usług o zbliżonym charakterze. Przy czym na tego rodzaju aktywność „handlową” wskazywać musi ciąg powyżej przykładowo przytoczonych okoliczności, a nie stwierdzenie jedynie faktu wystąpienia pojedynczych z nich.

W powyższym wyroku Trybunał stwierdził również, że osoby fizycznej, która prowadziła działalność rolniczą na gruncie nabytym ze zwolnieniem z podatku od wartości dodanej i przekształconym wskutek zmiany planu zagospodarowania przestrzennego niezależnej od woli tej osoby w grunt przeznaczony pod zabudowę, nie można uznać za podatnika podatku od wartości dodanej w rozumieniu art. 9 ust. 1 i art. 12 ust. 1 Dyrektywy 2006/112, zmienionej Dyrektywą 2006/138, kiedy dokonuje ona sprzedaży tego gruntu, jeżeli sprzedaż ta następuje w ramach zarządu majątkiem prywatnym tej osoby. Okoliczność, że osoba ta jest „rolnikiem ryczałtowym” w rozumieniu art. 295 ust. 1 pkt 3 dyrektywy 2006/112, zmienionej dyrektywą 2006/138, jest w tym zakresie bez znaczenia.

Jednakże co ważne, wskazane orzeczenie Trybunału odnosiło się do rolnika, który korzystał ze zwolnienia od podatku VAT. Natomiast w przypadku, gdy sprzedaży działki należącej do przedsiębiorstwa rolnego dokonuje rolnik będący zarejestrowanym, czynnym podatnikiem VAT, należy uznać, że mamy do czynienia z działalnością gospodarczą podejmowaną przez podatnika VAT czynnego.

Należy stwierdzić, że każdy kto dokonuje czynności, które zmierzają do wykorzystania nieruchomości dla celów działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, powinien być uznany za podatnika podatku od towarów i usług. Tym samym, wykorzystywanie majątku prywatnego stanowi również działalność gospodarczą, jeżeli jest dokonywane w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Podstawowym kryterium dla opodatkowania sprzedaży, w tym przypadku nieruchomości, jest ustalenie, czy działanie to można uznać za wykorzystywanie majątku w sposób ciągły do celów zarobkowych, czy majątek nabyty został i faktycznie wykorzystany na potrzeby własne, czy też z przeznaczeniem do działalności gospodarczej.

Wobec tego nie jest działalnością handlową, a zatem i gospodarczą, sprzedaż majątku prywatnego, który nie został nabyty ani też wykorzystany w trakcie jego posiadania w celu jego odsprzedaży i nie jest związany z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Zatem status podatnika podatku od towarów i usług wynika z okoliczności dokonywania czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem. Dla ustalenia, czy osoba dokonująca transakcji sprzedaży nieruchomości jest podatnikiem podatku VAT, istotne jest stwierdzenie, że prowadzi ona działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów cytowanej wyżej ustawy.

Jednocześnie okoliczności dokonania tej czynności powinny nosić znamiona działalności gospodarczej, o której mowa w ustawie, tzn. powinny polegać na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Mając na względzie definicję działalności gospodarczej zawartą w art. 15 ust. 2 ustawy, należy uznać, że działalność rolnicza, o której mowa w art. 2 pkt 15 ustawy, mieści się w pojęciu działalności gospodarczej.

Zatem rolnik, w świetle przepisów ustawy – co do zasady – posiada status podatnika prowadzącego działalność gospodarczą (działalność rolniczą). Co istotne, w sytuacji gdy rolnik dokona rejestracji i uzyska status czynnego podatnika podatku VAT, oznacza to, że prowadzi on działalność gospodarczą opodatkowaną podatkiem VAT.

Uznanie, czy dany podmiot w odniesieniu do konkretnej czynności działa jako podatnik podatku od towarów i usług, wymaga oceny każdorazowo odnoszącej się do okoliczności faktycznych danej sprawy.

Zaznaczenia wymaga, że sprzedaż składników wykorzystywanych w działalności gospodarczej podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Z opisu sprawy wynika, że otrzymali Państwo w dniu 1 kwietnia 1985 r. w drodze umowy darowizny niezabudowaną nieruchomość gruntową. Nieruchomość była gruntem rolnym. Nieruchomość stanowi Państwa wspólny majątek (wspólność ustawowa). Grunt nabyto z zamiarem prowadzenia działalności gospodarczej (sadowniczej). Na gruncie znajdują się nasadzenia drzew owocowych. Przedmiotowy grunt jest wykorzystywany w działalności rolniczej (sadowniczej). Przed wycofaniem z działalności rolniczej zostaną wycięte drzewa owocowe rosnące na przedmiotowym gruncie, a następnie od dnia wycofania do dnia sprzedaży (umowy przyrzeczonej) grunt nie będzie użytkowany do działalności gospodarczej. Data wycofania z działalności rolniczej planowana jest po zbiorach owoców: w 2026 r. (pierwsza działka) i w 2027 r. (druga działka). Od dnia wycofania do dnia sprzedaży – grunt nie będzie użytkowany do działalności rolniczej (gospodarczej). Zainteresowany 1 jest z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego podatnikiem VAT czynnym i nie prowadzi żadnej pozarolniczej działalności gospodarczej. Do dnia 29 września 2008 r. Zainteresowany 1 był rolnikiem ryczałtowym w rozumieniu VAT. Natomiast od dnia rejestracji do VAT w dniu 30 września 2008 r. do dnia wycofania gruntu z działalności – sprzedaż owoców była i będzie opodatkowana VAT. Produkty rolne z przedmiotowej działki nie były i nie są przeznaczane na własne potrzeby. Zainteresowana 2 aktualnie jest na emeryturze oraz wspomaga męża w prowadzeniu gospodarstwa rolniczego. Zainteresowana 2 nie prowadzi pozarolniczej działalności gospodarczej. Nie była i nie jest podatnikiem podatku VAT z żadnej działalności gospodarczej. Produkty rolne z przedmiotowej działki nie były i nie są przeznaczane na własne potrzeby. Zgodnie z uchwałą Rady Miejskiej (…) w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego cześć gruntu ((…) ha) ma obecnie przeznaczenie symbol klasy MN „tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej”. Nie występowali Państwo z wnioskiem o zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Składali Państwo wniosek do Gminy o ujęcie w planie zagospodarowania przestrzennego części działki. Inicjatywa zmiany planu zagospodarowania przestrzennego należała do Gminy (…). Do Gminy złożono standardowy wniosek do planu zagospodarowania przestrzennego w celu wypowiedzenia się właścicieli gruntów co do planów i zamierzeń Gminy w tym zakresie. Zamierzają Państwo ograniczyć działalność sadowniczą i dokonać sprzedaży części gruntu na działce nr (…). Przeznaczona do sprzedaży część gruntu zostanie wycofana z działalności rolniczej i przekazana do Państwa majątku prywatnego. Łączna powierzchnia działki wynosi (…) ha, a część działki przeznaczona do sprzedaży wynosić będzie około (…) ha. W tym celu nastąpi podział ewidencyjny i wydzielenie działki nr (…) dwóch działek o powierzchni około (…) ha oraz około (…) ha. Działka nr (…) do tej pory nie była przedmiotem umowy najmu czy dzierżawy. Zamierzają Państwo zawrzeć z przyszłym nabywcą przedwstępną umowę sprzedaży. Umowa przyrzeczona działki o powierzchni (…) ha zostanie zawarta do końca kwietnia 2027 r., a działki o powierzchni (…) do końca kwietnia 2028 r. Udzielą Państwo pełnomocnictwa przyszłemu nabywcy do czynności związanych z wystąpieniem o warunki przyłączeniowe dotyczące sieci wodociągowej. Wszelkie koszty, w tym związane z czynnościami urzędowymi, będą ponoszone przez pełnomocnika (przyszłego nabywcę). Udzielenie pełnomocnictwa nie wpłynie na zmianę ceny gruntu. Do dnia sprzedaży działki nie będzie wydane jakiekolwiek pozwolenie na budowę w tym dla przyszłego nabywcy, gdyż przyszły nabywca otrzyma pełnomocnictwo wyłącznie w zakresie wystąpienia o warunki przyłączeniowe dotyczące sieci wodociągowej. Umowa przedwstępna, która zostanie zawarta z nabywcą będzie zawierać warunek wydzielenia działki przez właścicieli i warunek zawarcia umowy sprzedaży (umowy przyrzeczonej) do dnia 30 kwietnia 2027 r. w przypadku działki o powierzchni (…) ha oraz do dnia 30 kwietnia 2028 r. w przypadku działki o powierzchni (…) ha. Ponadto właściciele zobowiążą się do sprzedaży nabywcy części gruntu pod przyszłe drogi dojazdowe do działek. W przeszłości nie dokonywali Państwo sprzedaży gruntu związanego z działalnością rolniczą ani żadną inna pozarolniczą działalnością gospodarczą. W przeszłości nie dokonywali Państwo sprzedaży gruntu związanego z działalnością rolniczą ani żadną inna pozarolniczą działalnością gospodarczą, dlatego w związku z brakiem doświadczenia w tego typu transakcji oraz w celu zabezpieczenia się przed ewentualnym ryzykiem prawnym podpisali Państwo umowę z agentem nieruchomości, który będzie pośredniczył w transakcji sprzedaży gruntu. Nie podejmowali Państwo i nie będą Państwo podejmować żadnych działań marketingowych oraz nie podejmowali i nie będą Państwo podejmować żadnych działań związanych z uzbrojeniem gruntu. Nie podejmowali Państwo działań polegających na uatrakcyjnieniu działki. Otrzymane z tytułu sprzedaży działku środki finansowe nie będą przeznaczone na nabycie nieruchomości czy na prowadzenie działalności gospodarczej. Nie podejmowali Państwo działań polegających na uatrakcyjnieniu działki.

Państwa wątpliwości w pierwszej kolejności dotyczą ustalenia czy sprzedaż przez Zainteresowanego 1 gruntu będzie transakcją nieobjętą podatkiem od towarów i usług.

W świetle powyższego należy wskazać, że w zakresie sprzedaży części działki (…) Zainteresowany 1 będzie zbywał majątek wykorzystywany w ramach działalności gospodarczej.

W przedmiotowej sprawie należy również wskazać, że jak wynika z opisu sprawy do 29 września 2008 r. był Pan rolnikiem ryczałtowym w rozumieniu VAT – wiec sprzedaż owoców była zwolniona z VAT. Natomiast od dnia rejestracji do VAT 30 września 2008 r. do dnia wycofania gruntu z działalności – sprzedaż owoców była i będzie opodatkowana VAT. Zatem z tytułu prowadzenia gospodarstwa jest Pan podatnikiem VAT czynnym w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług.

Okoliczności te wskazują na ścisłe powiązanie ww. gruntu z działalnością rolniczą prowadzoną przez Pana, będącego czynnym podatnikiem VAT z tytułu tej działalności. Zatem skoro działka, jest wykorzystywana przez podatnika podatku VAT w działalności gospodarczej to stanowi majątek tego przedsiębiorstwa (w tym przypadku gospodarstwa rolnego).

W związku z powyższym, planowane zbycie części działki (…) będzie stanowiło zbycie składników majątku Pana przedsiębiorstwa. Zatem, przy dostawie ww. nieruchomości spełnione będą przesłanki do uznania Pana za podatnika podatku, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy, prowadzącego działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.

W konsekwencji, dostawa przez Pana ww. części działki będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, jako odpłatna dostawa towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy.

Pomimo, że działka (…) stanowi majątek wspólny Pana i Pana żony, to jednak uznać należy, że grunt (wydzielona część działki) jest związany tylko i wyłącznie z Pana działalnością gospodarczą.

Zatem należy stwierdzić, że z tytułu sprzedaży części działki, będącej we wspólności majątkowej małżeńskiej, wyłącznie Pan (w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, tj. gospodarstwem rolnym, gdzie wykorzystuje Pan przedmiotową działkę) będzie podatnikiem podatku od towarów i usług i tylko Pan będzie zobowiązany do rozliczenia podatku VAT należnego. W związku z powyższym, podatnikiem podatku od towarów i usług z tytułu sprzedaży części działki nr (…), będzie wyłącznie Pan.

W konsekwencji będzie Pan podatnikiem w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy z tytuły sprzedaży części działki nr (…). Tym samym będzie Pan zobowiązany do dokonania rozliczenia podatku VAT w związku z tą sprzedażą.

Podsumowując, stwierdzam, że przy sprzedaży działek wydzielonych z działki nr (…), wystąpi Pan jako podatnik podatku VAT, a sprzedaż będzie stanowiła u Pana odpłatną dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, tj. podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Tym samym Państwa stanowisko w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 1 jest nieprawidłowe.

Następnie Państwa wątpliwości dotyczą kwestii, czy sprzedaż przez Zainteresowaną 2 gruntu będzie transakcją nieobjętą podatkiem od towarów i usług.

Jak wynika z dokonanej wyżej analizy przepisów, warunkiem opodatkowania danej czynności podatkiem od towarów i usług jest spełnienie dwóch przesłanek łącznie: po pierwsze dana czynność ujęta jest w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, po drugie – czynność została wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług. Dostawa towarów (np. nieruchomości) podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywana jest przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działający w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji. Istotnym dla określenia, że w odniesieniu do konkretnej dostawy mamy do czynienia z podatnikiem podatku VAT jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy. Dopiero po zdefiniowaniu podmiotu jako podatnika VAT – co do zasady – mają dla określenia jego praw i obowiązków zastosowanie przepisy ustawy o podatku od towarów i usług.

Należy zatem ustalić, czy w odniesieniu do opisanej czynności sprzedaży działek wydzielonych z działki nr (…), będzie Pani spełniała przesłanki do uznania Pani za podatnika podatku od towarów i usług.

Na gruncie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, dotyczących stosunków majątkowych między małżonkami, nic nie uprawnia do wniosku, że wykonywanie czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług przez jednego z małżonków (sprzedaż towarów, odpłatne świadczenie usług, import itp.) czyni podatnikiem tego podatku również drugiego małżonka, gdy czynności te dotyczą składników ich majątku wspólnego, a przychód uzyskany z wykonywania tych czynności stanowi ich majątek dorobkowy.

Skoro każdy z małżonków jest uprawniony do samodzielnego zarządzania majątkiem wspólnym, to może on samodzielnie, we własnym imieniu i na własny rachunek dokonywać czynności prawnych będących wykonywaniem tego zarządu, jakkolwiek skuteczność czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu wymaga akceptacji drugiego małżonka.

Jak już wyżej wskazano, ustawa o podatku od towarów i usług nie wymienia małżonków jako odrębnej kategorii podatników. Powyższe stwarza dla małżonków prowadzących działalność gospodarczą szczególną sytuację prawną. Żaden z przepisów ustawy nie zabrania małżonkom prowadzenia działalności gospodarczej jako odrębnym podatnikom. Nie ma przy tym przeszkód, aby pomiędzy małżonkami prowadzącymi odrębne działalności istniała ustawowa wspólność majątkowa. W konsekwencji, podatnikiem podatku od towarów i usług jest ten z małżonków, który dokonał czynności podlegającej opodatkowaniu.

Zaznaczyć w tym miejscu należy, że autonomiczność prawa podatkowego wyklucza możliwość interpretacji przepisów, która zakładałaby, że stosunki majątkowe między małżonkami, regulowane przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, mogą kształtować zakres praw i obowiązków podatników podatku od towarów i usług. Zatem nie każda czynność która wywołuje skutki na gruncie prawa cywilnego, będzie takie skutki wywoływała na gruncie prawa podatkowego.

Dostawa towarów (w tym nieruchomości) będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w sytuacji, gdy działaniom podmiotu dokonującego tej dostawy, można przypisać znamiona prowadzenia działalności gospodarczej, co w efekcie przesądza o uzyskaniu przez niego statusu podatnika.

Jak wskazano powyżej, małżeństwo nie należy do żadnej kategorii podmiotów wymienionych w cytowanym wyżej art. 15 ust. 1 ustawy. W świetle przytoczonych wyżej przepisów zauważyć należy, że status podatnika podatku od towarów i usług, wynika z okoliczności dokonania czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem. Dla ustalenia, czy podmiot dokonujący transakcji sprzedaży nieruchomości jest podatnikiem podatku VAT istotnym jest stwierdzenie, że prowadzi od działalność gospodarczą.

W rozpatrywanej sprawie pomimo, że grunt wydzielony z działki nr (…) stanowi majątek wspólny Pana i Pani żony, to jednak wyłącznie Pani mąż jest od roku 2008 podatnikiem VAT czynnym z tytułu prowadzenia gospodarstwa, w którym ta działka była/jest wykorzystywana.

Jak wskazano powyżej, sprzedaż działek wydzielonych z działki nr (…), w całości będzie podlegała – po stronie Pani męża – opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług jako odpłatna dostawa towarów, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 7 ust. 1 ustawy, bowiem wyłącznie Pani mąż (w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą – gospodarstwo rolne) – w której wykorzystuje przedmiotową działkę będzie podatnikiem podatku od towarów i usług i tylko Pani mąż – z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej – będzie zobowiązana do rozliczania ewentualnego podatku VAT należnego.

Zatem nie będzie Pani podatnikiem w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy z tytułu sprzedaży ww. gruntu, a sprzedaż ta nie będzie stanowiła u Pani odpłatnej dostawy towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, tj. podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Podsumowując, stwierdzam, że przy sprzedaży działek wydzielonych z działki nr (…), nie wystąpi Pani jako podatnik podatku VAT, a sprzedaż ta nie będzie stanowiła u Pani odpłatnej dostawy towarów, bowiem podatnikiem podatku od towarów i usług z tytułu sprzedaży ww. gruntu będzie wyłącznie Pani mąż.

Tym samym ze względu na odmienną argumentację Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 2 oceniłem całościowo jako nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej:

Składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.

Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym i zdarzeniem przyszłym. Państwo ponoszą ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym jego przedstawieniem. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego. W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej:

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną).

W związku z powyższym, wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem Państwa wniosku (pytania). Inne kwestie przedstawione w opisie zdarzenia przyszłego, bądź we własnym stanowisku, które nie zostały objęte pytaniem nie mogą być, zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej, rozpatrzone.

Natomiast odnosząc się do powołanych przez Państwa we wniosku wyroków sądów administracyjnych wyjaśniam, że wskazane wyroki zostały potraktowane jako element Państwa argumentacji, są to jednak rozstrzygnięcia odnoszące się do indywidualnej sprawy i co do zasady wiążą one stronę postępowania w konkretnych, indywidualnych sprawach, nie rozciągając swojego oddziaływania na inne, choćby podobne lub zbieżne sprawy. Zatem wskazane we wniosku wyroki sądu nie mają wpływu na podjęte w niniejszej interpretacji rozstrzygnięcie.

Wniosek w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych podlega odrębnemu rozpatrzeniu.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.

· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1. z zastosowaniem art. 119a;

2. w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3. z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania

Pan X (Zainteresowany będący stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.