Wróć do indeksu interpretacji

Sygnatura: 0111-KDIB3-2.4012.284.2026.2.MGO

ID Eureka: 699907

0111-KDIB3-2.4012.284.2026.2.MGO

Kategoria
Interpretacja indywidualna
Autorzy
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Status zrodla
Aktualna
Data publikacji
9 lipca 2026
Data wydania
9 lipca 2026

Podsumowanie

Organ uznał stanowisko wnioskodawcy w zakresie skutków w VAT za **nieprawidłowe**. Przedmiotem darowizny ma być na rzecz syna całokształt (w rozumieniu wniosku) składników przedsiębiorstwa: m.in. znak towarowy, maszyny i towary, prawa autorskie, wybrane wierzytelności niepieniężne oraz bazy danych, wraz z przejęciem części umów i długów niepieniężnych. Jednocześnie darowizna ma **nie obejmować** wskazanych nieruchomości (trzech elementów), **wierzytelności pieniężnych**, **środków pieniężnych**, jednego samochodu osobowego oraz części umów (media, rachunki bankowe, telekomunikacja, umowy dot. samochodu). Syn ma przejąć stronę umów o pracę oraz korzystać z części nieruchomości nadal na podstawie umów najmu za rynkowy czynsz, a syn nie przejmuje długów pieniężnych. W konsekwencji organ nie zaakceptował kwalifikacji prawnej przedstawionej przez wnioskodawcę (co do skutków VAT), mimo że zasadniczym zamierzeniem było przekazanie zorganizowanej działalności. **Praktyczny wniosek**: planowana darowizna nie daje takiego skutku w VAT, jak zakładał wnioskodawca, więc nie można bezpiecznie stosować podejścia z wniosku przy rozliczeniu podatku.

AnyLawyer Pro

Odblokuj pełną analizę tej interpretacji

Pracuj z dokumentami w AnyLawyer: szybkie podsumowania, cytaty i analiza wspierana przez AI w jednym miejscu.

Teza

Zbycie zespołu składników materialnych i niematerialnych stanowi zbycie zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Powiązane interpretacje

Tresc

Interpretacja indywidualna

– stanowisko nieprawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

10 kwietnia 2026 r. wpłynął Pana wniosek z 10 kwietnia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od towarów i usług.

Uzupełnił go Pan – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 16 czerwca 2026 r. (wpływ 16 czerwca 2026 r.).

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Dane dotyczące Wnioskodawcy:

Wnioskodawca prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą. Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą pod firmą „(...)” Głównym przedmiotem działalności gospodarczej Wnioskodawcy jest produkcja gotowych wyrobów metalowych, zamków i zawiasów; produkcja maszyn i urządzeń mających zastosowanie w rolnictwie przemyśle i przetwórstwie, naprawa i konserwacja maszyn oraz sprzedaż hurtowa różnego rodzaju maszyn.

Wnioskodawca jest zarejestrowanym podatnikiem VAT czynnym.

W skład przedsiębiorstwa Wnioskodawcy wchodzą rzeczy oraz ich części, w stosunku do których Wnioskodawcy przysługiwało, w całości lub w części prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia lub wytworzenia tych rzeczy lub ich części składowych.

Dane dotyczące syna Wnioskodawcy:

Syn Wnioskodawcy także prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą. Syn Wnioskodawcy jest zarejestrowanym podatnikiem VAT czynnym.

Na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej syn Wnioskodawcy ma prawo do:

1. korzystania z prawa ochronnego do słowno-graficznego znaku towarowego (…), wchodzącego w skład przedsiębiorstwa Wnioskodawcy,

2. używania w części nieruchomości gruntowej wraz z halą produkcyjną i parkingiem, położonej w (…), składającej się z dwóch działek stanowiącej własność Gminy (…) oddanej w użytkowanie wieczyste Wnioskodawcy i jego żonie, wchodzącej w skład przedsiębiorstwa Wnioskodawcy,

3. używania w części nieruchomości gruntowej wraz z magazynem, położonej w (…), składającej się z jednej działki stanowiącej własność Gminy (…) oddanej w użytkowanie wieczyste Wnioskodawcy i jego żonie, wchodzącej w skład przedsiębiorstwa Wnioskodawcy,

4. używania w części nieruchomości gruntowej zabudowanej położonej w (…), stanowiącej własność Wnioskodawcy oraz jego żony, wchodzącej w skład przedsiębiorstwa Wnioskodawcy.

Opis planowanych czynności

W skład prowadzonego przez Wnioskodawcę przedsiębiorstwa wchodzą:

1. prawo ochronne do słowno-graficznego znaku towarowego (…),

2. nieruchomość gruntowa, położona w (…), składająca się z dwóch działek, stanowiąca własność Gminy (…), oddana w użytkowanie wieczyste Wnioskodawcy i jego żonie wraz z prawem własności masztu telefonii komórkowej posadowionej na jednej z tych działek,

3. nieruchomość gruntowa, położona w (…), składająca się z dwóch działek stanowiąca własność Gminy (…) oddana w użytkowanie wieczyste Wnioskodawcy i jego żonie wraz z prawem własności hali produkcyjnej i parkingu posadowionych na tych działkach,

4. nieruchomość gruntowa, położona w (…), składająca się z jednej działki, stanowiąca własność Gminy (…) oddana w użytkowanie wieczyste Wnioskodawcy i jego żonie wraz z prawem własności magazynu znajdującego się na tej działce,

5. nieruchomość gruntowa zabudowana położona w (…), stanowiąca własność Wnioskodawcy i jego żony,

6. maszyny, urządzenia i środki transportu,

7. towary, materiały (surowce) podstawowe, materiały (surowce) pomocnicze, wyroby gotowe, braki oraz odpady,

8. majątkowe prawa autorskie i prawa pokrewne,

9. wierzytelności pieniężne i niepieniężne,

10. bazy danych dostawców/usługodawców,

11. bazy danych nabywców/usługobiorców,

12. środki pieniężne,

13. księgi i dokumenty związane z prowadzoną działalnością gospodarczą.

W związku z prowadzoną przez Wnioskodawcę działalnością gospodarczą na Wnioskodawcy ciążą także długi (zobowiązania) pieniężne i niepieniężne funkcjonalnie związane z tą działalnością gospodarczą.

Na rzecz syna Wnioskodawcy zostanie dokonana darowizna następujących składników majątkowych:

1. prawa ochronnego do słowno-graficznego znaku towarowego wchodzącego w skład przedsiębiorstwa Wnioskodawcy w dniu dokonania darowizny,

2. nieruchomości gruntowej, położonej w (…), składającej się z dwóch działek, stanowiącej własność Gminy (…), oddanej w użytkowanie wieczyste Wnioskodawcy i jego żonie wraz z prawem własności hali produkcyjnej i parkingu posadowionych na tych działkach,

3. wszystkich maszyn, urządzeń i środków transportu, będących środkami trwałymi z wyjątkiem jednego środka trwałego w postaci samochodu osobowego, wchodzących w skład przedsiębiorstwa Wnioskodawcy w dniu dokonania darowizny, tj. środków trwałych koniecznych do kontynuowania działalności gospodarczej w zakresie produkcji gotowych wyrobów metalowych, zamków i zawiasów; produkcji maszyn i urządzeń mających zastosowanie w rolnictwie przemyśle i przetwórstwie, naprawy i konserwacji maszyn oraz sprzedaży hurtowa różnego rodzaju maszyn, prowadzanej przez Wnioskodawcę przez syna Wnioskodawcy,

4. wszystkich towarów, materiałów (surowców) podstawowych, materiałów (surowców) pomocniczych, wyrobów gotowych, wchodzących w skład przedsiębiorstwa Wnioskodawcy w dniu dokonania darowizny,

5. wszystkich majątkowych praw autorskich i praw pokrewnych wchodzących w skład przedsiębiorstwa Wnioskodawcy w dniu dokonania darowizny,

6. wszystkich wierzytelności niepieniężnych, związanych z działalnością gospodarczą Wnioskodawcy istniejących w dniu dokonania darowizny, za wyjątkiem wierzytelności niepieniężnych wynikających z umów, z których prawa i obowiązki nie zostaną przeniesione na syna Wnioskodawcy,

7. bazy danych dostawców/usługodawców wchodzących w skład przedsiębiorstwa Wnioskodawcy w dniu dokonania darowizny,

8. bazy danych nabywców/usługobiorców wchodzących w skład przedsiębiorstwa Wnioskodawcy w dniu dokonania darowizny.

Syn Wnioskodawcy otrzyma też dokumenty związane z przenoszonymi składnikami majątkowymi.

Na syna Wnioskodawcy przeniesione zostaną prawa i obowiązki ze wszystkich umów porozumień, relacji biznesowych i handlowych, które w dniu dokonania darowizny wchodzić będą w skład przedsiębiorstwa Wnioskodawcy (z wyłączeniami, o których mowa w dalszej części wniosku).

Syn Wnioskodawcy przejmie długi niepieniężne (zobowiązania niepieniężne) Wnioskodawcy funkcjonalnie związane z działalnością gospodarczą Wnioskodawcy, z wyjątkiem długów niepieniężnych (zobowiązań niepieniężnych) wynikających z umów, z których prawa i obowiązki nie zostaną przeniesione na syna Wnioskodawcy.

Wnioskodawca określi w drodze dokumentu wewnętrznego składniki materialne i niematerialne będące przedmiotem darowizny. Treść tego dokumentu znajdzie odzwierciedlenie w umowie darowizny.

Na syna Wnioskodawcy nie zostaną przeniesione:

1. nieruchomość gruntowa, położona w (…), składająca się z dwóch działek, stanowiąca własność Gminy (…), oddana w użytkowanie wieczyste Wnioskodawcy i jego żonie wraz z prawem własności masztu telefonii komórkowej posadowionej na jednej z tych działek,

2. nieruchomość gruntowa, położona w (…), składająca się z jednej działki, stanowiąca własność Gminy (…), oddana w użytkowanie wieczyste Wnioskodawcy i jego żonie wraz z prawem własności magazynu znajdującego się na tej działce,

3. nieruchomość gruntowa zabudowana położona w (…), stanowiąca własność Wnioskodawcy i jego żony,

4. wierzytelności pieniężne,

5. środki pieniężne,

6. jeden środek trwały w postaci jednego samochodu osobowego,

7. wierzytelności niepieniężne wynikające z umów z których prawa i obowiązki nie zostaną przeniesione na syna Wnioskodawcy.

Syn Wnioskodawcy nie przejmie praw i obowiązków z:

1. umów na dostawę mediów do nieruchomości gruntowej zabudowanej położonej w (…), stanowiącej własność Wnioskodawcy i jego żony, w szczególności dostawy energii elektrycznej, dostawy wody i odprowadzania ścieków, dostawy internetu, wywozu odpadów;

2. umów rachunków bankowych;

3. umowy dotyczącej korzystania z jednego samochodu;

4. umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych w zakresie numeru telefonu użytkowanego przez Wnioskodawcę.

Syn Wnioskodawcy nie przejmie długów pieniężnych Wnioskodawcy funkcjonalnie związanych z działalnością gospodarczą Wnioskodawcy, w tym długu pieniężnego wynikającego z wyżej wskazanej umowy kredytu obrotowego.

Syn Wnioskodawcy stanie się na zasadzie art. 23(1) kodeksu pracy stroną umów o pracę, w miejsce Wnioskodawcy.

Syn Wnioskodawcy będzie w dalszym ciągu używał, na podstawie zawartej z Wnioskodawcą umowy, za zapłatą odpowiedniego rynkowego czynszu:

1. nieruchomość gruntową stanowiącą własność Gminy (…) oddaną w użytkowanie wieczyste Wnioskodawcy i jego żonie wraz magazynem, który znajduje się na tej nieruchomości;

2. nieruchomość gruntową zabudowaną położoną w (…).

Skutek Transakcji:

Jako rezultat dokonanej Transakcji syn Wnioskodawcy będzie prowadził działalność gospodarczą, którą w dniu dokonania darowizny prowadzić będzie Wnioskodawca (produkcja gotowych wyrobów metalowych, zamków i zawiasów; produkcja maszyn i urządzeń mających zastosowanie w rolnictwie przemyśle i przetwórstwie, naprawa i konserwacja maszyn oraz sprzedaż hurtowa różnego rodzaju maszyn). Powyższa działalność będzie prowadzona przez syna Wnioskodawcy z wykorzystaniem: przeniesionych składników majątkowych, umów porozumień, relacji biznesowych i handlowych które zawarł/nawiązał Wnioskodawca, z których prawa i obowiązki zostały przejęte oraz przejętych długów niepieniężnych oraz z wykorzystaniem oddanej synowi Wnioskodawcy, na podstawie zawartej umowy, do używania, za zapłatą odpowiedniego rynkowego czynszu nieruchomości gruntowej zabudowanej położonej w (…) oraz nieruchomości gruntowej stanowiącą własność Gminy (…) oddanej w użytkowanie wieczyste Wnioskodawcy i jego żonie wraz magazynem, który znajduje się na tej nieruchomości.

Syn Wnioskodawcy w oparciu o nabywane składniki majątkowe, i przejęte prawa i obowiązki z umów, porozumień, relacji, handlowych i biznesowych, z uwzględnieniem przyznanego mu prawa do używania wskazanej wyżej nieruchomości w (…) (które prawo to i tak już w pewnym zakresie posiada) będzie mógł prowadzić działalność gospodarczą, którą w dniu dokonania darowizny prowadzić będzie Wnioskodawca (produkcja gotowych wyrobów metalowych, zamków i zawiasów; produkcja maszyn i urządzeń mających zastosowanie w rolnictwie przemyśle i przetwórstwie, naprawa i konserwacja maszyn oraz sprzedaż hurtowa różnego rodzaju maszyn). Składniki majątkowe i przejęte prawa i obowiązki z umów, porozumień, relacji, handlowych i biznesowych, z uwzględnieniem przyznanego prawa do używania wskazanych wyżej nieruchomości w (…) i (…) zabudowanej magazynem to kluczowe składniki wykorzystywane przez Wnioskodawcę do prowadzenia działalności gospodarczej (produkcja gotowych wyrobów metalowych, zamków i zawiasów; produkcja maszyn i urządzeń mających zastosowanie w rolnictwie przemyśle i przetwórstwie, naprawa i konserwacja maszyn oraz sprzedaż hurtowa różnego rodzaju maszyn), a nabycie składników majątkowych wyłączonych z darowizny jak również nieprzejęcie niektórych praw i obowiązków z umów nie jest niezbędne dla kontynuowania działalności gospodarczej, którą w dnia dokonania darowizny prowadzić będzie Wnioskodawca. Syn Wnioskodawcy w oparciu o przenoszony przez Wnioskodawcę zespół składników majątkowych, będzie mógł prowadzić działalność gospodarczą, bez konieczności podejmowania dodatkowych działań lub nabywania dodatkowych składników. W oparciu o nabywane składniki majątkowe i przejęte prawa i obowiązki z umów, porozumień, relacji, handlowych i biznesowych, z uwzględnieniem prawa do używania wskazanej wyżej nieruchomości w (…) i (…) zabudowanej magazynem, możliwe jest prowadzenie samodzielnej i niezależnej działalności gospodarczej. Działalność tą mógłby prowadzić także inny podmiot niż syn Wnioskodawcy.

Syn Wnioskodawcy będzie wykorzystywał nabyte składniki majątkowe do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.

Wnioskodawca nie zlikwiduje działalności gospodarczej dla celów VAT, bo czynności, które w dalszym ciągu będzie wykonywał (odpłatne oddanie do używania nieruchomości w (…) zabudowanej magazynem i nieruchomości w (…) będą spełniać przesłankę do uznania tych czynności za działalność gospodarczą dla celów VAT.

W uzupełnieniu wniosku wskazał Pan, że:

Na pytanie zadane w wezwaniu „Czy w oparciu wyłącznie o wskazane we wniosku składniki majątkowe będące przedmiotem darowizny możliwe będzie samodzielne prowadzenie działalności gospodarczej?”, odpowiedział Pan „Syn Wnioskodawcy prowadzi działalność gospodarczą.

Gdyby hipotetycznie przyjąć, że Syn Wnioskodawcy nie prowadziłby działalności gospodarczej, to wyłącznie w oparciu o nabywane od Wnioskodawcy składniki majątkowe, i przejęte prawa i obowiązki z umów, porozumień, relacji, handlowych i biznesowych, z uwzględnieniem przyznanego mu prawa do używania nieruchomości w (…) oraz (…) (nieruchomość gruntowa, położona w (…), składająca się z jednej działki, stanowiąca własność Gminy (…) oddana w użytkowanie wieczyste Wnioskodawcy i jego żonie wraz z prawem własności magazynu znajdującego się na tej działce) mógłby samodzielnie prowadzić działalność gospodarczą, którą w dniu dokonania darowizny prowadzić będzie Wnioskodawca.”

Na pytanie Organu „Wskazał Pan, że:

Na syna Wnioskodawcy nie zostaną przeniesione:

1. nieruchomość gruntowa, położona w (…), składająca się z dwóch działek, stanowiąca własność Gminy (…), oddana w użytkowanie wieczyste Wnioskodawcy i jego żonie wraz z prawem własności masztu telefonii komórkowej posadowionej na jednej z tych działek,

2. nieruchomość gruntowa, położona w (…), składająca się z jednej działki, stanowiąca własność Gminy (…), oddana w użytkowanie wieczyste Wnioskodawcy i jego żonie wraz z prawem własności magazynu znajdującego się na tej działce,

3. nieruchomość gruntowa zabudowana położona w (…), stanowiąca własność Wnioskodawcy i jego żony,

4. wierzytelności pieniężne,

5. środki pieniężne,

6. jeden środek trwały w postaci jednego samochodu osobowego,

7. wierzytelności niepieniężne wynikające z umów z których prawa i obowiązki nie zostaną przeniesione na syna Wnioskodawcy.

Syn Wnioskodawcy nie przejmie praw i obowiązków z:

1. umów na dostawę mediów do nieruchomości gruntowej zabudowanej położonej w (…), stanowiącej własność Wnioskodawcy i jego żony, w szczególności dostawy energii elektrycznej, dostawy wody i odprowadzania ścieków, dostawy internetu, wywozu odpadów;

2. umów rachunków bankowych;

3. umowy dotyczącej korzystania z jednego samochodu;

4. umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych w zakresie numeru telefonu użytkowanego przez Wnioskodawcę.

Syn Wnioskodawcy nie przejmie długów pieniężnych Wnioskodawcy funkcjonalnie związanych z działalnością gospodarczą Wnioskodawcy, w tym długu pieniężnego wynikającego z wyżej wskazanej umowy kredytu obrotowego.

Proszę o wskazanie:

a) Czy ww. składniki materialne i niematerialne, które nie będą przedmiotem zbycia w formie darowizny są funkcjonalnie związane ze składnikami majątku będącymi przedmiotem zbycia (tj. czy bez tych składników majątku prowadzenie działalności, w oparciu o zbywane składniki majątku, w obecnym kształcie i rozmiarze będzie możliwe)?

b) Jakie są przyczyny pozostawienia ww. składników w Pana majątku (należy odnieść się do każdego z ww. składników majątkowych niebędących przedmiotem zbycia)?”,

odpowiedział Pan „W pierwszej kolejności zmieniam wniosek.

W pierwotnym wniosku na str. 4 napisano: „Syn Wnioskodawcy nie przejmie długów pieniężnych Wnioskodawcy funkcjonalnie związanych z działalnością gospodarczą Wnioskodawcy, w tym długu pieniężnego wynikającego z wyżej wskazanej umowy kredytu obrotowego”.

Umowa kredytu została wypowiedziana.

Dlatego też ten fragment wniosku powinien brzmieć: „Syn Wnioskodawcy nie przejmie długów pieniężnych Wnioskodawcy funkcjonalnie związanych z działalnością gospodarczą Wnioskodawcy”.

Odpowiadając na pytanie nr 2 wskazuję:

1. Bez nabycia nieruchomości gruntowej, położonej w (…), składającej się z dwóch działek, stanowiących własność Gminy (…), oddanej w użytkowanie wieczyste Wnioskodawcy i jego żonie oraz bez nabycia własności masztu telefonii komórkowej posadowionej na jednej z tych działek syn Wnioskodawcy może prowadzić działalność gospodarczą, którą w dniu dokonania darowizny prowadzić będzie Wnioskodawca (produkcja gotowych wyrobów metalowych, zamków i zawiasów; produkcja maszyn i urządzeń mających zastosowanie w rolnictwie przemyśle i przetwórstwie, naprawa i konserwacja maszyn oraz sprzedaż hurtowa różnego rodzaju maszyn) – grunty te są funkcjonalnie związane z masztem telefonii komórkowej, maszt telefonii komórkowej wykorzystywany przez operatora telekomunikacyjnego do świadczeń usług telekomunikacyjnych. Maszt telefonii i związane z nim funkcjonalnie grunty nie będą nabywane przez syna Wnioskodawcy, bo nie są potrzebne do produkcji gotowych wyrobów metalowych, zamków i zawiasów; produkcji maszyn i urządzeń mających zastosowanie w rolnictwie przemyśle i przetwórstwie oraz świadczenia usług naprawy i konserwacji maszyn oraz sprzedaży hurtowej różnego rodzaju maszyn. Niezależnie od powyższego użytkowanie wieczyste oraz własność masztu stanowi majątek wspólny małżonków (…) (Wnioskodawcy i jego żony). Na zbycie tych nieruchomości konieczna jest zgoda obu małżonków, zgodnie z przepisami kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Syn Wnioskodawcy (obdarowany) nie jest jedynym dzieckiem i potencjalnym spadkobiercą małżonków (…). Zachodzi konieczność uwzględnienia interesów także innych spadkobierców. Dlatego też małżonkowie postanowili zachować te nieruchomości we własnym majątku.

2. Bez nabycia wierzytelności pieniężnych powstałych w toku prowadzenia działalności gospodarczej przez Wnioskodawcę syn Wnioskodawcy może prowadzić działalność gospodarczą, którą w dniu dokonania darowizny prowadzić będzie Wnioskodawca (produkcja gotowych wyrobów metalowych, zamków i zawiasów; produkcja maszyn i urządzeń mających zastosowanie w rolnictwie przemyśle i przetwórstwie, naprawa i konserwacja maszyn oraz sprzedaż hurtowa różnego rodzaju maszyn) – te składniki nie będą nabywane przez syna Wnioskodawcy, bo syn Wnioskodawcy min. przejmie wierzytelności niepieniężne z umów, porozumień, relacji biznesowych i handlowych, które w dniu dokonania darowizny wchodzić będą w skład przedsiębiorstwa Wnioskodawcy, a także bazy danych nabywców/usługobiorców – powyższe umożliwi synowi Wnioskodawcy dokonywanie dostawy towarów i świadczenia usług we własnym imieniu i na własny rachunek na rzecz klientów dotychczas obsługiwanych przez Wnioskodawcę, w wyniku których to transakcji powstaną już wierzytelności pieniężne przysługujące synowi Wnioskodawcy.

3. Bez nabycia środków pieniężnych uzyskanych przez Wnioskodawcę w toku prowadzonej przez niego działalności gospodarczej syn Wnioskodawcy może prowadzić działalność gospodarczą, którą w dniu dokonania darowizny prowadzić będzie Wnioskodawca (produkcja gotowych wyrobów metalowych, zamków i zawiasów; produkcja maszyn i urządzeń mających zastosowanie w rolnictwie przemyśle i przetwórstwie, naprawa i konserwacja maszyn oraz sprzedaż hurtowa różnego rodzaju maszyn) – te składniki nie będą nabywane przez syna Wnioskodawcy, bo syn Wnioskodawcy uzyska środki pieniężne z tytułu dokonywania dostawy towarów i świadczenia usług we własnym imieniu i na własny rachunek, a ponadto nie przejmuje zobowiązań pieniężnych Wnioskodawcy związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, powstałych do dnia dokonania darowizny (nie potrzebuje więc pieniędzy na uregulowanie tych zobowiązań, które to zobowiązania zostaną uregulowane przez Wnioskodawcę).

4. Bez nabycia środka trwałego w postaci jednego samochodu osobowego syn Wnioskodawcy może prowadzić działalność gospodarczą, którą w dniu dokonania darowizny prowadzić będzie Wnioskodawca (produkcja gotowych wyrobów metalowych, zamków i zawiasów; produkcja maszyn i urządzeń mających zastosowanie w rolnictwie przemyśle i przetwórstwie, naprawa i konserwacja maszyn oraz sprzedaż hurtowa różnego rodzaju maszyn) – ten składnik nie zostanie nabyty przez syna Wnioskodawcy, bo syn Wnioskodawcy przejmie inne środki trwałe, w tym środki transportu wystarczające do kontynuowania działalności gospodarczej Wnioskodawcy.

5. Bez przejęcia umów rachunków bankowych i wierzytelności niepieniężnych wynikających z tych umów syn Wnioskodawcy może prowadzić działalność gospodarczą, którą w dniu dokonania darowizny prowadzić będzie Wnioskodawca (produkcja gotowych wyrobów metalowych, zamków i zawiasów; produkcja maszyn i urządzeń mających zastosowanie w rolnictwie przemyśle i przetwórstwie, naprawa i konserwacja maszyn oraz sprzedaż hurtowa różnego rodzaju maszyn) – te umowy nie są przejmowane przez syna Wnioskodawcy, bo syn Wnioskodawcy nie przejmuje środków pieniężnych Wnioskodawcy, w tym środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach Wnioskodawcy, ma też zawarte własne umowy na prowadzenie rachunków bankowych (bo prowadzi działalność gospodarczą).

6. Bez przejęcia umowy dotyczącej korzystania z jednego samochodu i wierzytelności niepieniężnych wynikającej z tej umowy syn Wnioskodawcy może prowadzić działalność gospodarczą, którą w dniu dokonania darowizny prowadzić będzie Wnioskodawca (produkcja gotowych wyrobów metalowych, zamków i zawiasów; produkcja maszyn i urządzeń mających zastosowanie w rolnictwie przemyśle i przetwórstwie, naprawa i konserwacja maszyn oraz sprzedaż hurtowa różnego rodzaju maszyn) - ta umowa nie jest przejmowana, bo syn Wnioskodawcy nabędzie inne środki trwałe, w tym środki transportu oraz przejmie inne umowy dotyczące korzystania ze środków transportu wystarczające do kontynuowania działalności gospodarczej Wnioskodawcy.

7. Bez przejęcia umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych w zakresie numeru telefonu użytkowanego przez Wnioskodawcę i wierzytelności niepieniężnych wynikającej z tej umowy syn Wnioskodawcy może prowadzić działalność gospodarczą, którą w dniu dokonania darowizny prowadzić będzie Wnioskodawca (produkcja gotowych wyrobów metalowych, zamków i zawiasów; produkcja maszyn i urządzeń mających zastosowanie w rolnictwie przemyśle i przetwórstwie, naprawa i konserwacja maszyn oraz sprzedaż hurtowa różnego rodzaju maszyn) - ta umowa nie jest przejmowana, bo z numeru tego telefonu korzysta Wnioskodawca, a Wnioskodawca nie nawiąże żadnych relacji umownych ze swoim synem. Osoba wnioskodawcy nie jest potrzebna by syn Wnioskodawcy mógł prowadzić działalność gospodarczą, którą w dniu dokonania darowizny prowadzić będzie Wnioskodawca.

Jeżeli zaś chodzi o:

1. nieruchomość gruntową, położoną w (…), składającą się z jednej działki, stanowiącą własność Gminy (…) oddaną w użytkowanie wieczyste Wnioskodawcy i jego żonie wraz z prawem własności magazynu znajdującego się na tej działce,

2. nieruchomość gruntową zabudowaną położoną w (…), stanowiącą własność Wnioskodawcy i jego żony,

te nieruchomości wraz z budynkami i budowlami na nich się znajdującymi są konieczne by syn Wnioskodawcy mógł prowadzić działalność gospodarczą, którą w dniu dokonania darowizny prowadzić będzie Wnioskodawca (produkcja gotowych wyrobów metalowych, zamków i zawiasów; produkcja maszyn i urządzeń mających zastosowanie w rolnictwie przemyśle i przetwórstwie, naprawa i konserwacja maszyn oraz sprzedaż hurtowa różnego rodzaju maszyn).

Dlatego też nieruchomości te zostaną oddane synowi Wnioskodawcy, na podstawie zawartej umowy, do używania, za zapłatą odpowiedniego rynkowego czynszu.

Nieruchomości te stanowią majątek wspólny małżonków (…) (Wnioskodawcy i jego żony). Na zbycie tych nieruchomości konieczna jest zgoda obu małżonków, zgodnie z przepisami kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Syn Wnioskodawcy (obdarowany) nie jest jedynym dzieckiem i potencjalnym spadkobiercą małżonków (…). Zachodzi konieczność uwzględnienia interesów także innych spadkobierców. Dlatego też małżonkowie postanowili zachować te nieruchomości we własnym majątku.

Z uwagi na to, że z darowizny jest wyłączona nieruchomość w (…) nie zostaną przejęte przez syna Wnioskodawcy także umowy na dostawę mediów do tej nieruchomości oraz wierzytelności niepieniężne wynikające z tych umów.”

Na pytanie zadane w wezwaniu „Jakie środki pieniężne będą przedmiotem darowizny a jakie nie będą jej przedmiotem?”, odpowiedział Pan „Odpowiadając na pytanie nr 3 wskazuję, że środki pieniężne nie będą w ogóle przedmiotem darowizny.”

Na pytanie Organu „Czy wyodrębnienie w Pana działalności zespołu składników materialnych i niematerialnych będących przedmiotem darowizny nastąpi na bazie statutu, regulaminu lub innego aktu wewnętrznego Pana firmy?”, odpowiedział Pan „Odpowiadając na pytanie nr 4 wskazuję, że wyodrębnienie zespołu składników materialnych i niematerialnych będących przedmiotem darowizny nastąpi w wewnętrznym dokumencie sporządzonym przez Wnioskodawcę. Treść tego dokumentu znajdzie odzwierciedlenie w umowie darowizny.”

Na pytanie zadane w wezwaniu „Czy zespół składników majątku przenoszonych na rzecz Pana syna na dzień darowizny będzie wyodrębniony:

a) organizacyjnie, tj. czy będzie stanowił wyodrębniony zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązań) przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo realizujące te zadania? Należy dokładnie podać, w czym wyodrębnienie organizacyjne będzie się przejawiało;

b) finansowo, tj. czy będzie posiadał samodzielność finansową, pozwalającą na autonomiczne funkcjonowanie w obrocie gospodarczym oraz czy na podstawie prowadzonej ewidencji księgowej możliwe jest/będzie przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do wyodrębnionej działalności? Należy dokładnie podać, w czym wyodrębnienie finansowe będzie się przejawiało;

c) funkcjonalnie, tj. czy będzie stanowił odrębną całość – obejmował elementy niezbędne do samodzielnego prowadzenia działań gospodarczych i posiadał potencjalną zdolność do funkcjonowania jako samodzielny podmiot gospodarczy, a co za tym idzie umożliwiał nabywcy podjęcie działalności gospodarczej w ramach odrębnego przedsiębiorstwa? Należy dokładnie podać, w czym wyodrębnienie funkcjonalne będzie się przejawiało.”,

odpowiedział Pan „W interpretacji indywidualnej z dnia 31 lipca 2024 roku, 0111-KDIB3-3.4012.155.2024.2.MPU, wydanej dla Wnioskodawcy, w podobnym stanie faktycznym do przedstawionego w niniejszym wniosku, wskazano: „Jeżeli dana działalność nie wymaga korzystania z nieruchomości bądź też nieruchomość jest potrzebna do jej prowadzenia, lecz podatnik może korzystać z niej na podstawie innego tytułu niż prawo własności, np. umowa dzierżawy czy najmu, to nie ma podstaw dla uznania, że zespół składników majątkowych i niemajątkowych niezawierający nieruchomości nie będzie stanowić przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 Kodeksu cywilnego. Jak wynika z podanych okoliczności brak przeniesienia nieruchomości nie spowoduje zerwania lub ograniczenia funkcjonalnych związków istniejących dotychczas pomiędzy składnikami majątku, które pozwolą Pana synowi na kontynuowanie działalności gospodarczej prowadzonej dotychczas przez Pana w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej. Wynika to m.in. z tego, że pomimo nieposiadania przez Pana syna statusu właściciela nieruchomości, będzie miał On nadal zapewnione prawo korzystania z nieruchomości na podstawie stosownej umowy dzierżawy albo najmu zawartej pomiędzy Panem oraz Pana synem. Pana syn będzie mógł korzystać z nieruchomości w takim samym zakresie, w jakim Pan korzystał dotychczas z przedmiotowych nieruchomości w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej.(…) Zatem pomimo, że w niniejszej sprawie, przedmiotem darowizny składników majątku dla Pana syna, majątku Pana przedsiębiorstwa, nie będą wszystkie elementy przedsiębiorstwa enumeratywnie wymienione w przepisie art. 551 Kodeksu cywilnego, to biorąc pod uwagę powołane wyżej przepisy oraz ugruntowane orzecznictwo TSUE w kontekście analizowanej sprawy (całokształtu przedstawionych przez Pana okoliczności) brak jest podstaw, aby stwierdzić, że ich brak będzie okolicznością, która spowoduje, że masa ta nie będzie wpisywać się w definicję przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 k.c. Powyższe znajduje swoje oparcie w Pana twierdzeniu, że Pana syn będzie prowadził działalność gospodarczą, którą w dniu dokonania darowizny prowadzić będzie Pan. A w oparciu o przenoszony przez Pana zespół składników majątkowych, Pana Syn będzie mógł prowadzić działalność gospodarczą, bez konieczności podejmowania dodatkowych działań lub nabywania dodatkowych składników. W związku z powyższym wskazane przez Pana składniki majątkowe, które mają być przedmiotem darowizny na rzecz Pana syna, stanowią zespół za pomocą którego można prowadzić samodzielną działalność gospodarczą, która to będzie kontynuowana przez Pana syna. Zatem, dokonana przez Pana darowizna składników materialnych i niematerialnych na rzecz Pana syna stanowić będzie transakcję zbycia przedsiębiorstwa, o której mowa w art. 6 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług i na podstawie tego przepisu będzie wyłączona od opodatkowania podatkiem od towarów i usług.”

Interpretacja ta została wydana dwa lata temu i w związku z upływem czasu zmieniły się pewne elementy stanu faktycznego. W interpretacji z dnia 31 lipca 2024 roku, 0111-KDIB3-3.4012.155.2024.2.MPU, wydanej dla Wnioskodawcy uznano, że przedmiotem darowizny będzie przedsiębiorstwo.

Niezależnie od powyższego wskazuję jednak, że w oparciu o nabywane od Wnioskodawcy składniki majątkowe i przejęte prawa i obowiązki z umów, porozumień, relacji, handlowych i biznesowych, z uwzględnieniem przyznanego mu prawa do używania nieruchomości w (…) oraz (…) (nieruchomość gruntowa, położona w (…) składająca się z jednej działki, stanowiąca własność Gminy (…), oddana w użytkowanie wieczyste Wnioskodawcy i jego żonie wraz z prawem własności magazynu znajdującego się na tej działce), po dokonaniu darowizny, syn Wnioskodawcy będzie prowadzić działalność gospodarczą, którą w dniu dokonania darowizny prowadzić będzie Wnioskodawca.

Wskazuję także, że przedmiotem działalności gospodarczej Wnioskodawcy jest produkcja gotowych wyrobów metalowych, zamków i zawiasów; produkcja maszyn i urządzeń mających zastosowanie w rolnictwie przemyśle i przetwórstwie, naprawa i konserwacja maszyn oraz sprzedaż hurtowa różnego rodzaju maszyn oraz najem i dzierżawa nieruchomości własnych, przy czym ów najem/dzierżawa dotyczy:

1. części nieruchomości gruntowej wraz z halą produkcyjną i parkingiem, położonej w (…), składającej się z dwóch działek stanowiącej własność Gminy (…) oddanej w użytkowanie wieczyste Wnioskodawcy i jego żonie, która to nieruchomość będzie przedmiotem darowizny,

2. części nieruchomości gruntowej wraz z magazynem, położonej w (…), składającej się z jednej działki stanowiącej własność Gminy (…) oddanej w użytkowanie wieczyste Wnioskodawcy i jego żonie, wchodzącej w skład przedsiębiorstwa Wnioskodawcy – ta nieruchomość nie będzie przedmiotem darowizny, ale zostanie w całości oddana do używania synowi Wnioskodawcy,

3. części nieruchomości gruntowej zabudowanej położonej w (…), stanowiącej własność Wnioskodawcy oraz jego żony – ta nieruchomość nie będzie przedmiotem darowizny, ale zostanie w całości oddana do używania synowi Wnioskodawcy,

4. nieruchomości gruntowej, położonej w (…), składającej się z dwóch działek, stanowiącej własność Gminy (…), oddanej w użytkowanie wieczyste Wnioskodawcy i jego żonie wraz z prawem własności masztu telefonii komórkowej posadowionej na jednej z tych działek – ta nieruchomość nie będzie przedmiotem darowizny i nie zostanie też w jakiejkolwiek części oddana do używania synowi Wnioskodawcy.

Funkcjonalnie wyodrębniona jest działalność polegająca na: produkcji gotowych wyrobów metalowych, zamków i zawiasów; produkcji maszyn i urządzeń mających zastosowanie w rolnictwie przemyśle i przetwórstwie, naprawie i konserwacji maszyn oraz sprzedaży hurtowej różnego rodzaju maszyn (Dział P.) oraz najem i dzierżawa nieruchomości własnych (Dział N.).

Organizacyjnie w ramach wewnętrznego podziału zadań w przedsiębiorstwie Wnioskodawcy, Wnioskodawca wydał zarządzenie, w którym wyodrębnił Dział N. oraz Dział P. i wskazał siebie jako osobę wyłącznie odpowiedzialną za Dział N. Wnioskodawca decyduje o tym czy, z kim i na jakich warunkach zawierać umowy najmu i dzierżawy. Jako właściciel przedsiębiorstwa Wnioskodawca sprawuje też kierownictwo nad Działem P. Wszyscy pracownicy Wnioskodawcy i osoby wykonujące pracę na innej podstawie niż umowa o pracę są przypisani do Działu P.

Wnioskodawca nie prowadzi ksiąg rachunkowych, lecz podatkową księgę przychodów i rozchodów oraz inne ewidencji określone przepisami prawa podatkowego (ewidencje dla celów podatku od towarów i usług, ewidencja środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych).

Dla celów wyodrębnienia finansowego, Wnioskodawca wydał zarządzenie, w którym zarządził by na podstawie zapisów w podatkowej księgi przychodów i rozchodów, z uwzględnieniem wystawionych i otrzymanych faktur, generować na koniec miesiąca raport określający przychody ze świadczenia usług najmu i dzierżawy oraz wierzytelności wynikające ze świadczonych usług najmu i dzierżawy (przychody oraz wierzytelności Działu N.) oraz koszty związane z tymi przychodami oraz zobowiązania do zapłaty wynikające z nabywanych towarów i usług dotyczących Działu N. (koszty i zobowiązania Działu N.), przy czym w przypadku kosztów i zobowiązań dotyczących nieruchomości wskazanych w punktach 1-3 powyżej, z uwagi na ich wykorzystywanie zarówno przez Wnioskodawcę oraz inne podmioty (tylko te inne podmioty są najemcami lub dzierżawcami), te koszty i zobowiązania są przypisane są do Działu N. w części, z zastosowaniem odpowiednich kluczy alokacji. Znając łączną wartość przychodów, kosztów, należności i zobowiązań w przedsiębiorstwie Wnioskodawcy oraz wartość przychodów, kosztów, należności i zobowiązań Działu N., ustala się, jako różnicę między tymi wartościami, przychody, koszty, należności i zobowiązania Działu P.”

Pytanie

Czy dokonana przez Wnioskodawcę na rzecz syna Wnioskodawcy darowizna wszystkich składników majątkowych, które w dniu dokonania darowizny wchodzić będą w skład przedsiębiorstwa Wnioskodawcy, z wyłączeniem:

1. nieruchomości gruntowej, położonej w (..), składającej się z dwóch działek, stanowiącej własność Gminy (…), oddanej w użytkowanie wieczyste Wnioskodawcy i jego żonie wraz z prawem własności masztu telefonii komórkowej posadowionej na jednej z tych działek,

2. nieruchomości gruntowej, położonej w (…), składającej się z jednej działki, stanowiącej własność Gminy (…), oddanej w użytkowanie wieczyste Wnioskodawcy i jego żonie wraz z prawem własności magazynu znajdującego się na tej działce,

3. nieruchomości gruntowej zabudowanej położonej w (…), stanowiącej własność Wnioskodawcy i jego żony,

4. wierzytelności pieniężnych,

5. środków pieniężnych,

6. jednego środka trwałego w postaci samochodu osobowego,

7. wierzytelności niepieniężnych wynikające z umów z których prawa i obowiązki nie zostaną przeniesione na syna Wnioskodawcy,

połączona z przeniesieniem praw i obowiązków ze wszystkich umów porozumień, relacji biznesowych i handlowych, które w dniu dokonania darowizny wchodzić będą w skład przedsiębiorstwa Wnioskodawcy, z wyłączaniem praw i obowiązków, a w konsekwencji z wyłączeniem wierzytelności niepieniężnych z:

1. umów na dostawę mediów do nieruchomości gruntowej zabudowanej położonej w (…), stanowiącej własność Wnioskodawcy i jego żony, w szczególności dostawy energii elektrycznej, dostawy wody i odprowadzania ścieków, dostawy internetu, wywozu odpadów,

2. umów rachunków bankowych,

3. umowy dotyczącej korzystania z jednego samochodu osobowego,

4. umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych w zakresie numeru telefonu użytkowanego przez Wnioskodawcę,

połączona z przejęciem przez syna Wnioskodawcy długów niepieniężnych (zobowiązań niepieniężnych) Wnioskodawcy funkcjonalnie związane z działalnością gospodarczą Wnioskodawcy, z wyłączeniem długów niepieniężnych (zobowiązań niepieniężnych) wynikających z umów, z których prawa i obowiązki nie zostaną przeniesione na syna Wnioskodawcy, połączona z oddaniem synowi Wnioskodawcy do używania na podstawie zawartej z Wnioskodawcą umowy, za zapłatą odpowiedniego rynkowego czynszu:

1. nieruchomości gruntowej stanowiącej własność Gminy (…) oddanej w użytkowanie wieczyste Wnioskodawcy i jego żonie wraz z magazynem, który znajduje się na tej nieruchomości,

2. nieruchomości gruntowej zabudowanej położonej w (…)

stanowić będzie zbycie przedsiębiorstwa, która to transakcja nie podlega przepisom ustawy o podatku od towarów i usług?

Pana stanowisko w sprawie

Dokonana przez Wnioskodawcę na rzecz syna Wnioskodawcy darowizna wszystkich składników majątkowych, które w dniu dokonania darowizny wchodzić będą w skład przedsiębiorstwa Wnioskodawcy, z wyłączeniem:

1. nieruchomości gruntowej, położonej w (…), składającej się z dwóch działek, stanowiącej własność Gminy (…), oddanej w użytkowanie wieczyste Wnioskodawcy i jego żonie wraz z prawem własności masztu telefonii komórkowej posadowionej na jednej z tych działek,

2. nieruchomości gruntowej, położonej w (…), składającej się z jednej działki, stanowiącej własność Gminy (…), oddanej w użytkowanie wieczyste Wnioskodawcy i jego żonie wraz z prawem własności magazynu znajdującego się na tej działce,

3. nieruchomości gruntowej zabudowanej położonej w (…), stanowiącej własność Wnioskodawcy i jego żony,

4. wierzytelności pieniężnych,

5. środków pieniężnych,

6. jednego środka trwałego w postaci samochodu osobowego,

7. wierzytelności niepieniężnych wynikające z umów z których prawa i obowiązki nie zostaną przeniesione na syna Wnioskodawcy,

połączona z przeniesieniem praw i obowiązków ze wszystkich umów porozumień, relacji biznesowych i handlowych, które w dniu dokonania darowizny wchodzić będą w skład przedsiębiorstwa Wnioskodawcy, z wyłączaniem praw i obowiązków, a w konsekwencji z wyłączeniem wierzytelności niepieniężnych z:

1. umów na dostawę mediów do nieruchomości gruntowej zabudowanej położonej w (…), stanowiącej własność Wnioskodawcy i jego żony, w szczególności dostawy energii elektrycznej, dostawy wody i odprowadzania ścieków, dostawy internetu, wywozu odpadów;

2. umów rachunków bankowych,

3. umowy dotyczącej korzystania z jednego samochodu osobowego,

4. umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych w zakresie numeru telefonu użytkowanego przez Wnioskodawcę,

połączona z przejęciem przez syna Wnioskodawcy długów niepieniężnych (zobowiązań niepieniężnych) Wnioskodawcy funkcjonalnie związane z działalnością gospodarczą Wnioskodawcy, z wyłączeniem długów niepieniężnych (zobowiązań niepieniężnych) wynikających z umów, z których prawa i obowiązki nie zostaną przeniesione na syna Wnioskodawcy połączona z oddaniem synowi Wnioskodawcy do używania na podstawie zawartej z Wnioskodawcą umowy, za zapłatą odpowiedniego rynkowego czynszu:

1. nieruchomości gruntowej stanowiącej własność Gminy (…) oddanej w użytkowanie wieczyste Wnioskodawcy i jego żonie wraz z magazynem, który znajduje się na tej nieruchomości;

2. nieruchomości gruntowej zabudowanej położonej w (…)

stanowić będzie zbycie przedsiębiorstwa, która to transakcja nie podlega przepisom ustawy o podatku od towarów i usług.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustaw z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług (dalej „ustawa o VAT”) opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają:

  1. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;

  2. eksport towarów;

  3. import towarów na terytorium kraju;

  4. wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;

  5. wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

Zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy o VAT przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o VAT przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również:

  1. przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie;

  2. wydanie towarów na podstawie umowy dzierżawy, najmu, leasingu lub innej umowy o podobnym charakterze zawartej na czas określony lub umowy sprzedaży na warunkach odroczonej płatności, jeżeli umowa przewiduje, że w następstwie normalnych zdarzeń przewidzianych tą umową lub z chwilą zapłaty ostatniej raty prawo własności zostanie przeniesione;

  3. wydanie towarów na podstawie umowy komisu: między komitentem a komisantem, jak również wydanie towarów przez komisanta osobie trzeciej;

  4. wydanie towarów komitentowi przez komisanta na podstawie umowy komisu, jeżeli komisant zobowiązany był do nabycia rzeczy na rachunek komitenta;

  5. ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu oraz przekształcenie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, a także ustanowienie na rzecz członka spółdzielni mieszkaniowej odrębnej własności lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu oraz przeniesienie na rzecz członka spółdzielni własności lokalu lub własności domu jednorodzinnego;

  6. oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste;

  7. zbycie praw, o których mowa w pkt 5 i 6.

Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o VAT przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się również przekazanie nieodpłatnie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa, w szczególności:

  1. przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia,

  2. wszelkie inne darowizny

- jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych.

Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o VAT przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

  1. przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;

  2. zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;

  3. świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy o VAT za odpłatne świadczenie usług uznaje się również:

  1. użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, w tym w szczególności do celów osobistych podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych;

  2. nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.

W celu dokonania prawidłowej oceny, czy dana transakcja podlega VAT konieczne jest ustalenie, czy jej przedmiot będzie stanowił przedsiębiorstwo lub zorganizowaną część przedsiębiorstwa.

Zdaniem Wnioskodawcy wykładnia terminów użytych w art. 6 pkt 1 ustawy o VAT - przedsiębiorstwo oraz jego zorganizowana część - ma kluczowe znaczenie dla oceny sytuacji podatkowej Wnioskodawcy, gdyż rozstrzyga o tym, czy na skutek czynności planowanych do dokonania przez Wnioskodawcę dojdzie do zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

W związku z tym, zdaniem Wnioskodawcy, organ wydający interpretację powinien dokonać wykładni terminu „przedsiębiorstwo” użytego w art. 6 pkt 1 ustawy o VAT i, tym samym, dokonać oceny, czy przedstawiona w opisie zdarzenia przyszłego transakcja będzie wyłączona z opodatkowania podatkiem VAT na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy o VAT (uprawnienie organów do dokonania takiej klasyfikacji znajduje potwierdzenie w licznych wyrokach sądów administracyjnych - tak np. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku dnia 6 stycznia 2010 roku sygn. akt I FSK 1216/09).

Wnioskodawca wskazuje, że istotne wskazówki co do zakresu pojęcia przedsiębiorstwo i zorganizowana część przedsiębiorstwa zostały zawarte przez Ministerstwo Finansów w Objaśnieniach podatkowych z dnia 11 grudnia 2018 roku „Opodatkowanie podatkiem od towarów i usług transakcji zbycia nieruchomości komercyjnych” (dalej: „Objaśnienia”).

Zgodnie z Objaśnieniami przy ocenie czy składniki majątku powinny być uznane za przedsiębiorstwo/zorganizowaną część przedsiębiorstwa, o którym mowa w art. 6 pkt 1 ustawy o VAT uwzględnić należy następujące okoliczności:

1. zamiar kontynuowania działalności prowadzonej dotychczas przez zbywcę przy pomocy składników majątkowych będących przedmiotem zbycia oraz

2. faktyczną możliwość kontynuowania tej działalności w oparciu o składniki majątkowe będące przedmiotem transakcji.

Minister Finansów wskazuje, że daną transakcję należy uznać za mającą za przedmiot przedsiębiorstwo lub zorganizowaną część przedsiębiorstwa, jeżeli na moment transakcji spełnione są łącznie następujące warunki:

1. przenoszony na nabywcę zespół składników zawiera zespół składników majątku (zaplecze) umożliwiający kontynuację działalności prowadzonej przez zbywcę i wystarczający do prowadzenia tej działalności;

2. nabywca - w ramach swojej działalności - ma zamiar kontynuowania działalności prowadzonej w dotychczasowym zakresie przez zbywcę przy pomocy szeregu składników majątkowych będących przedmiotem transakcji.

Zgodnie z Objaśnieniami, ustalając czy przenoszony zespół składników majątkowych umożliwia kontynuację działalności prowadzonej przez zbywcę i czy jest do jej prowadzenia wystarczający, należy wziąć pod uwagę czy taki zespół składników majątkowych nie będzie wymagać od nabywcy angażowania innych składników majątku, które nie są przedmiotem transakcji lub podejmowania dodatkowych działań faktycznych lub prawnych (np. zawarcia umów) niezbędnych do prowadzenia działalności gospodarczej w oparciu o przejęte składniki.

Jak wynika z opisu zdarzenia przyszłego na rzecz syna Wnioskodawcy zostanie dokonana darowizna następujących składników majątkowych:

1. prawa ochronnego do słowno-graficznego znaku towarowego wchodzącego w skład przedsiębiorstwa Wnioskodawcy w dniu dokonania darowizny;

2. nieruchomości gruntowej, położonej w (…), składającej się z dwóch działek stanowiącej własność Gminy (…) oddanej w użytkowanie wieczyste Wnioskodawcy i jego żonie wraz z prawem własności hali produkcyjnej i parkingu posadowionych na tych działkach;

3. wszystkich maszyn, urządzeń i środków transportu, będących środkami trwałymi z wyjątkiem jednego środka trwałego w postaci samochodu osobowego, wchodzących w skład przedsiębiorstwa Wnioskodawcy w dniu dokonania darowizny, tj. środków trwałych koniecznych do kontynuowania działalności gospodarczej w zakresie produkcji gotowych wyrobów metalowych, zamków i zawiasów; produkcji maszyn i urządzeń mających zastosowanie w rolnictwie przemyśle i przetwórstwie, naprawy i konserwacji maszyn oraz sprzedaży hurtowa różnego rodzaju maszyn, prowadzanej przez Wnioskodawcę przez syna Wnioskodawcy;

4. wszystkich towarów, materiałów (surowców) podstawowych, materiałów (surowców) pomocniczych, wyrobów gotowych, wchodzących w skład przedsiębiorstwa Wnioskodawcy w dniu dokonania darowizny;

5. wszystkich majątkowych praw autorskich i praw pokrewnych wchodzących w skład przedsiębiorstwa Wnioskodawcy w dniu dokonania darowizny;

6. wszystkich wierzytelności niepieniężnych, związanych z działalnością gospodarczą Wnioskodawcy istniejących w dniu dokonania darowizny, za wyjątkiem wierzytelności niepieniężnych wynikających z umów, z których prawa i obowiązki nie zostaną przeniesione na syna Wnioskodawcy;

7. bazy danych dostawców/usługodawców wchodzących w skład przedsiębiorstwa Wnioskodawcy w dniu dokonania darowizny;

8. bazy danych nabywców/usługobiorców wchodzących w skład przedsiębiorstwa Wnioskodawcy w dniu dokonania darowizny.

Syn Wnioskodawcy otrzyma też dokumenty związane z przenoszonymi składnikami majątkowymi.

Na syna Wnioskodawcy przeniesione zostaną prawa i obowiązki ze wszystkich umów porozumień, relacji biznesowych i handlowych, które w dniu dokonania darowizny wchodzić będą w skład przedsiębiorstwa Wnioskodawcy z wyjątkiem praw i obowiązków z:

1. umów na dostawę mediów do nieruchomości gruntowej zabudowanej położonej w (…), stanowiącej własność Wnioskodawcy i jego żony, w szczególności dostawy energii elektrycznej, dostawy wody i odprowadzania ścieków, dostawy internetu, wywozu odpadów,

2. umów rachunków bankowych,

3. umowy dotyczącej korzystania z jednego samochodu osobowego,

4. umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych w zakresie numeru telefonu użytkowanego przez Wnioskodawcę.

Syn Wnioskodawcy będzie w dalszym ciągu używał, na podstawie zawartej umowy, za zapłatą odpowiedniego rynkowego czynszu nieruchomość gruntową zabudowaną położoną w (…) oraz nieruchomość gruntową stanowiąca własność Gminy (…) oddanej w użytkowanie wieczyste Wnioskodawcy i jego żonie wraz magazynem, który znajduje się na tej nieruchomości. Nieruchomości te zostaną oddane do używania synowi Wnioskodawcy w całości.

Z powyższego wynika, że przedmiot transakcji będzie obejmował wszystko, co warunkuje kontynuowanie działalności gospodarczej Wnioskodawcy, którą Wnioskodawca będzie prowadził w dniu dokonania darowizny. W ramach transakcji na syna Wnioskodawcy nie zostaną co prawda przeniesiona wskazana wyżej nieruchomość w (…), lecz nieruchomość ta zostanie oddana do używania synowi Wnioskodawcy w dniu dokonania darowizny. W ramach transakcji na syna Wnioskodawcy nie zostaną także przeniesione wierzytelności pieniężne, środki pieniężne, prawa i obowiązki z niektórych umów, jednak ich przeniesienie nie warunkuje kontynuowania działalności gospodarczej Wnioskodawcy przez syna Wnioskodawcy w oparciu o przenoszone składniki.

Syn Wnioskodawcy w oparciu o nabywane składniki majątkowe i przejęte prawa i obowiązki z umów, porozumień, relacji, handlowych i biznesowych, z uwzględnieniem przyznanego mu prawa do używania wskazanej wyżej nieruchomości (które prawo to i tak już w pewnym zakresie posiada) będzie mógł prowadzić działalność gospodarczą, którą w dniu dokonania darowizny będzie prowadzić Wnioskodawca. Składniki majątkowe, w tym część nieruchomości, i przejęte prawa i obowiązki z umów, porozumień, relacji, handlowych i biznesowych, z uwzględnieniem przyznanego prawa do używania wskazanej wyżej nieruchomości to kluczowe składniki wykorzystywane przez Wnioskodawcę do prowadzenia działalności gospodarczej, a nabycie składników majątkowych wyłączonych z darowizny jak również przejecie niektórych praw i obowiązków z umów nie jest niezbędne dla kontynuowania działalności gospodarczej, którą w dniu dokonania darowizny prowadzić będzie Wnioskodawca. Syn Wnioskodawcy w oparciu o przenoszony przez Wnioskodawcę zespół składników majątkowych, wchodzących w skład przedsiębiorstwa Wnioskodawcy będzie mógł prowadzić działalność gospodarczą, bez konieczności podejmowania dodatkowych działań lub nabywania dodatkowych składników. W oparciu o nabywane składniki majątkowe i przejęte prawa i obowiązki z umów, porozumień, relacji, handlowych i biznesowych, z uwzględnieniem prawa do używania wskazanej wyżej nieruchomości możliwe jest prowadzenie samodzielnej i niezależnej działalności gospodarczej. Działalność tą mógłby prowadzić także inny podmiot niż syn Wnioskodawcy.

Wskazuje Pan, że w wyroku z 10 marca 2011 r. sygn. akt I FSK 1062/10 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że wyłączenie ze składników przedsiębiorstwa nieruchomości i zagwarantowanie nabywcy możliwości korzystania z takich nieruchomości na podstawie umowy najmu sprawia, nie skutkuje tym, że przedmiotem transakcji nie jest przedsiębiorstwo lub zorganizowana część przedsiębiorstwa.

Podobnie w interpretacji indywidualnej z 21 sierpnia 2019 r. nr 0113-KDIPT1-3.4012.314.2019.2.MK zaprezentowano stanowisko zgodnie z którym „Jak wynika z opisu sprawy przedmiotem aportu będą kluczowe elementy, które umożliwiają kontynuowanie działalności gospodarczej. Zespół składników majątkowych wniesionych aportem (tj. przedsiębiorstwo z wyłączeniem nieruchomości) będzie stanowić całość pod względem organizacyjnym i funkcjonalnym i będzie mieć możliwość samodzielnego działania i kontynuowania dotychczasowej działalności. W rozpatrywanej sprawie z czynności zbycia majątku przedsiębiorstwa wyłączone zostaną co prawda nieruchomości, jednakże nie wpłynie to na możliwość kontynuowania działalności Przedsiębiorstwa, gdyż będą one przedmiotem długotrwałej umowy najmu lub dzierżawy. Spółka komandytowa, do której wniesiony zostanie aport w postaci przedsiębiorstwa z wyłączeniem nieruchomości, będzie kontynuowała dotychczasową działalność Wnioskodawcy w niezmienionym zakresie. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że w rozpatrywanej sprawie zostaną spełnione wszystkie wskazane powyżej przesłanki do uznania składników materialnych i niematerialnych, wchodzących w skład prowadzonej przez Wnioskodawcę działalności gospodarczej i mających być przedmiotem aportu do spółki komandytowej, za przedsiębiorstwo, o którym mowa w art. 551 k.c. Tym samym, planowana przez Wnioskodawcę transakcja wniesienia ww. majątku aportem do spółki komandytowej będzie stanowić transakcję zbycia, o której mowa w art. 6 pkt 1 ustawy, oraz będzie wyłączona z opodatkowania podatkiem VAT na tej podstawie.” Podobne stanowisko wyrażono w interpretacji z dnia 7 lutego 2022 roku, nr. 0111-KDIB3-2.4012.948.2021.1.ASZ.

Również w interpretacji indywidualnej z dnia 31 lipca 2024 roku, 0111-KDIB3-3.4012.155.2024.2.MPU, wydanej dla Wnioskodawcy w podobnym stanie faktycznym do przedstawionego w niniejszym wniosku, wskazano: „Jeżeli dana działalność nie wymaga korzystania z nieruchomości bądź też nieruchomość jest potrzebna do jej prowadzenia, lecz podatnik może korzystać z niej na podstawie innego tytułu niż prawo własności, np. umowa dzierżawy czy najmu, to nie ma podstaw dla uznania, że zespół składników majątkowych i niemajątkowych niezawierający nieruchomości nie będzie stanowić przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551Kodeksu cywilnego. Jak wynika z podanych okoliczności brak przeniesienia nieruchomości nie spowoduje zerwania lub ograniczenia funkcjonalnych związków istniejących dotychczas pomiędzy składnikami majątku, które pozwolą Pana synowi na kontynuowanie działalności gospodarczej prowadzonej dotychczas przez Pana w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej. Wynika to m.in. z tego, że pomimo nieposiadania przez Pana syna statusu właściciela nieruchomości, będzie miał On nadal zapewnione prawo korzystania z nieruchomości na podstawie stosownej umowy dzierżawy albo najmu zawartej pomiędzy Panem oraz Pana synem. Pana syn będzie mógł korzystać z nieruchomości w takim samym zakresie, w jakim Pan korzystał dotychczas z przedmiotowych nieruchomości w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej.(…) Zatem pomimo, że w niniejszej sprawie, przedmiotem darowizny składników majątku dla Pana syna, majątku Pana przedsiębiorstwa, nie będą wszystkie elementy przedsiębiorstwa enumeratywnie wymienione w przepisie art. 551Kodeksu cywilnego, to biorąc pod uwagę powołane wyżej przepisy oraz ugruntowane orzecznictwo TSUE w kontekście analizowanej sprawy (całokształtu przedstawionych przez Pana okoliczności) brak jest podstaw, aby stwierdzić, że ich brak będzie okolicznością, która spowoduje, że masa ta nie będzie wpisywać się w definicję przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 k.c. Powyższe znajduje swoje oparcie w Pana twierdzeniu, że Pana syn będzie prowadził działalność gospodarczą, którą w dniu dokonania darowizny prowadzić będzie Pan. A w oparciu o przenoszony przez Pana zespół składników majątkowych, Pana Syn będzie mógł prowadzić działalność gospodarczą, bez konieczności podejmowania dodatkowych działań lub nabywania dodatkowych składników. W związku z powyższym wskazane przez Pana składniki majątkowe, które mają być przedmiotem darowizny na rzecz Pana syna, stanowią zespół za pomocą którego można prowadzić samodzielną działalność gospodarczą, która to będzie kontynuowana przez Pana syna. Zatem, dokonana przez Pana darowizna składników materialnych i niematerialnych na rzecz Pana syna stanowić będzie transakcję zbycia przedsiębiorstwa, o której mowa w art. 6 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług i na podstawie tego przepisu będzie wyłączona od opodatkowania podatkiem od towarów i usług.”

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Według art. 2 pkt 6 ustawy:

Przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).

Jednocześnie na mocy art. 6 pkt 1 ustawy:

Przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Termin „transakcja zbycia” należy rozumieć w sposób zbliżony do pojęcia „dostawy towarów” w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy, tzn. „zbycie” obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania przedmiotem jak właściciel, np. sprzedaż, zamianę, darowiznę, nieodpłatne przekazanie, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego, czyli aportu. Zbycie przedsiębiorstwa podlega zasadzie swobody umów, a więc może nastąpić na podstawie każdej czynności rozporządzającej.

Ze względu na szczególny charakter przepisu art. 6 pkt 1 ustawy o podatku VAT, winien on być interpretowany ściśle, co oznacza, że ma zastosowanie wyłącznie w przypadku zbycia (a zatem wszelkich czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel) przedsiębiorstwa (w rozumieniu Kodeksu cywilnego) lub zorganizowanej jego części, zdefiniowanej w art. 2 pkt 27e ustawy.

Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie zawierają definicji „przedsiębiorstwa”. Dla potrzeb przepisów podatkowych należy stosować definicję zawartą w art. 551 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795). Zgodnie z tym przepisem:

Przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej. Obejmuje ono w szczególności:

1. oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa);

2. własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości;

3. prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych;

4. wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne;

5. koncesje, licencje i zezwolenia;

6. patenty i inne prawa własności przemysłowej;

7. majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne;

8. tajemnice przedsiębiorstwa;

9. księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

W myśl art. 552 Kodeksu cywilnego:

Czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, chyba że co innego wynika z treści czynności prawnej albo z przepisów szczególnych.

Należy zauważyć, że powyższa definicja opisuje przedsiębiorstwo w ujęciu przedmiotowym, jako zespół niematerialnych i materialnych składników stanowiący przedmiot prawa w szerokim znaczeniu. Użyte w ww. przepisie określenie „w szczególności” wskazuje na przykładowe wyliczenie składników przedsiębiorstwa. Oznacza to, że z jednej strony w jego skład mogą wchodzić inne elementy, niewymienione w tym artykule, a z drugiej – brak któregoś z tych elementów może nie pozbawiać zespołu rzeczy i praw przymiotu przedsiębiorstwa. Nie wszystkie elementy tworzące pojęcie przedsiębiorstwa są na tyle istotne, by bez ich zbycia nie można było mówić o zbyciu przedsiębiorstwa. O tym, jakie konkretnie składniki muszą być przeniesione na nabywcę, aby można było uznać, że nastąpiło zbycie przedsiębiorstwa, decydują okoliczności faktyczne. Każdorazowo należy więc badać okoliczności faktyczne związane z konkretną transakcją.

Przedsiębiorstwo, jako przedmiot zbycia, musi zatem stanowić całość pod względem organizacyjnym i funkcjonalnym. Składniki materialne i niematerialne wchodzące w skład przedsiębiorstwa powinny pozostawać ze sobą we wzajemnych relacjach w ten sposób, że można mówić o nich jako o zespole, a nie zbiorze pewnych elementów. Istotne jest, aby w zbywanym przedsiębiorstwie zachowane zostały funkcjonalne związki pomiędzy poszczególnymi składnikami tak, żeby przekazana masa mogła posłużyć kontynuowaniu określonej działalności gospodarczej.

Oznacza to, że najistotniejsze dla przedmiotowego zagadnienia jest ustalenie czy przenoszony majątek stanowi na tyle zorganizowany kompleks praw, obowiązków i rzeczy, że jest zdolny do realizacji zadań gospodarczych przypisywanych przedsiębiorstwu.

W praktyce obrotu gospodarczego zdarzają się sytuacje, w których niektóre elementy przedsiębiorstwa podlegają wyłączeniu z transakcji sprzedaży. Jednakże nawet w takim przypadku, składniki materialne i niematerialne wchodzące w skład przedsiębiorstwa powinny pozostawać ze sobą we wzajemnych relacjach w taki sposób, by można było o nich mówić jako o zespole, a nie tylko zbiorze pewnych elementów. Decydujące zatem jest to, aby w zbywanym przedsiębiorstwie zachowane zostały funkcjonalne związki pomiędzy poszczególnymi składnikami umożliwiające kontynuowanie określonej działalności gospodarczej. Przeniesione składniki materialne i niematerialne mają umożliwić funkcjonowanie w obrocie na niezmienionych zasadach, pomimo ich zbycia.

Z opisu sprawy wynika,że w skład prowadzonego przez Pana przedsiębiorstwa wchodzą:

1. prawo ochronne do słowno-graficznego znaku towarowego )…),

2. nieruchomość gruntowa, położona w (…), składająca się z dwóch działek, stanowiąca własność Gminy (…), oddana w użytkowanie wieczyste Panu i Pana żonie wraz z prawem własności masztu telefonii komórkowej posadowionej na jednej z tych działek,

3. nieruchomość gruntowa, położona w (…), składająca się z dwóch działek stanowiąca własność Gminy (…) oddana w użytkowanie wieczyste Panu i Pana żonie wraz z prawem własności hali produkcyjnej i parkingu posadowionych na tych działkach,

4. nieruchomość gruntowa, położona w (…), składająca się z jednej działki, stanowiąca własność Gminy (…) oddana w użytkowanie wieczyste Panu i Pana żonie wraz z prawem własności magazynu znajdującego się na tej działce,

5. nieruchomość gruntowa zabudowana położona w (…), stanowiąca własność Pana i Pana żony,

6. maszyny, urządzenia i środki transportu,

7. towary, materiały (surowce) podstawowe, materiały (surowce) pomocnicze, wyroby gotowe, braki oraz odpady,

8. majątkowe prawa autorskie i prawa pokrewne,

9. wierzytelności pieniężne i niepieniężne,

10. bazy danych dostawców/usługodawców,

11. bazy danych nabywców/usługobiorców,

12. środki pieniężne,

13. księgi i dokumenty związane z prowadzoną działalnością gospodarczą.

W związku z prowadzoną przez Pana działalnością gospodarczą ciążą na Panu także długi (zobowiązania) pieniężne i niepieniężne funkcjonalnie związane z tą działalnością gospodarczą.

Na rzecz Pana syna zostanie dokonana darowizna następujących składników majątkowych:

1. prawa ochronnego do słowno-graficznego znaku towarowego wchodzącego w skład Pana przedsiębiorstwa w dniu dokonania darowizny,

2. nieruchomości gruntowej, położonej w (…), składającej się z dwóch działek, stanowiącej własność Gminy (…), oddanej w użytkowanie wieczyste Panu i Pana żonie wraz z prawem własności hali produkcyjnej i parkingu posadowionych na tych działkach,

3. wszystkich maszyn, urządzeń i środków transportu, będących środkami trwałymi z wyjątkiem jednego środka trwałego w postaci samochodu osobowego, wchodzących w skład Pana przedsiębiorstwa w dniu dokonania darowizny, tj. środków trwałych koniecznych do kontynuowania działalności gospodarczej w zakresie produkcji gotowych wyrobów metalowych, zamków i zawiasów; produkcji maszyn i urządzeń mających zastosowanie w rolnictwie przemyśle i przetwórstwie, naprawy i konserwacji maszyn oraz sprzedaży hurtowa różnego rodzaju maszyn;

4. wszystkich towarów, materiałów (surowców) podstawowych, materiałów (surowców) pomocniczych, wyrobów gotowych, wchodzących w skład Pana przedsiębiorstwa w dniu dokonania darowizny,

5. wszystkich majątkowych praw autorskich i praw pokrewnych wchodzących w skład Pana przedsiębiorstwa w dniu dokonania darowizny,

6. wszystkich wierzytelności niepieniężnych, związanych z Pana działalnością gospodarczą istniejących w dniu dokonania darowizny, za wyjątkiem wierzytelności niepieniężnych wynikających z umów, z których prawa i obowiązki nie zostaną przeniesione na Pana syna,

7. bazy danych dostawców/usługodawców wchodzących w skład Pana przedsiębiorstwa w dniu dokonania darowizny,

8. bazy danych nabywców/usługobiorców wchodzących w skład Pana przedsiębiorstwa w dniu dokonania darowizny.

Pana syn otrzyma też dokumenty związane z przenoszonymi składnikami majątkowymi.

Na Pana syna przeniesione zostaną prawa i obowiązki ze wszystkich umów porozumień, relacji biznesowych i handlowych, które w dniu dokonania darowizny wchodzić będą w skład Pana przedsiębiorstwa (z wyłączeniami).

Syn przejmie Pana długi niepieniężne (zobowiązania niepieniężne) funkcjonalnie związane z działalnością gospodarczą, z wyjątkiem długów niepieniężnych (zobowiązań niepieniężnych) wynikających z umów, z których prawa i obowiązki nie zostaną przeniesione na Pana syna.

Określi Pan w drodze dokumentu wewnętrznego składniki materialne i niematerialne będące przedmiotem darowizny. Treść tego dokumentu znajdzie odzwierciedlenie w umowie darowizny.

Na Pana syna nie zostaną przeniesione:

1. nieruchomość gruntowa, położona w (…), składająca się z dwóch działek, stanowiąca własność Gminy (…), oddana w użytkowanie wieczyste Panu i Pana żonie wraz z prawem własności masztu telefonii komórkowej posadowionej na jednej z tych działek – ta nieruchomość nie będzie przedmiotem darowizny i nie zostanie też w jakiejkolwiek części oddana do używania Panu synowi,

2. nieruchomość gruntowa, położona w (…), składająca się z jednej działki, stanowiąca własność Gminy (…), oddana w użytkowanie wieczyste Panu i Pana żonie wraz z prawem własności magazynu znajdującego się na tej działce,

3. nieruchomość gruntowa zabudowana położona w (…), stanowiąca własność Pana i Pana żony,

4. wierzytelności pieniężne,

5. środki pieniężne,

6. jeden środek trwały w postaci jednego samochodu osobowego,

7. wierzytelności niepieniężne wynikające z umów z których prawa i obowiązki nie zostaną przeniesione na Pana syna.

Pana syn nie przejmie praw i obowiązków z:

1. umów na dostawę mediów do nieruchomości gruntowej zabudowanej położonej w (…), stanowiącej własność Pana i Pana żony, w szczególności dostawy energii elektrycznej, dostawy wody i odprowadzania ścieków, dostawy internetu, wywozu odpadów;

2. umów rachunków bankowych;

3. umowy dotyczącej korzystania z jednego samochodu;

4. umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych w zakresie numeru telefonu użytkowanego przez Pana.

Pana syn nie przejmie Pana długów pieniężnych funkcjonalnie związanych z działalnością gospodarczą.

Środki pieniężne nie będą w ogóle przedmiotem darowizny.

Syn stanie się na zasadzie art. 23(1) kodeksu pracy stroną umów o pracę, w Pana miejsce.

Syn będzie w dalszym ciągu używał, na podstawie zawartej z Panem umowy, za zapłatą odpowiedniego rynkowego czynszu:

1. nieruchomość gruntową stanowiącą własność Gminy (…) oddaną w użytkowanie wieczyste Panu i Pana żonie wraz magazynem, który znajduje się na tej nieruchomości;

2. nieruchomość gruntową zabudowaną położoną w (…).

Jako rezultat dokonanej Transakcji Pana syn będzie prowadził działalność gospodarczą, którą w dniu dokonania darowizny prowadzić będzie Pan (produkcja gotowych wyrobów metalowych, zamków i zawiasów; produkcja maszyn i urządzeń mających zastosowanie w rolnictwie przemyśle i przetwórstwie, naprawa i konserwacja maszyn oraz sprzedaż hurtowa różnego rodzaju maszyn). Powyższa działalność będzie prowadzona przez Pana syna z wykorzystaniem: przeniesionych składników majątkowych, umów porozumień, relacji biznesowych i handlowych które Pan zawarł/nawiązał, z których prawa i obowiązki zostały przejęte oraz przejętych długów niepieniężnych oraz z wykorzystaniem oddanej synowi, na podstawie zawartej umowy, do używania, za zapłatą odpowiedniego rynkowego czynszu nieruchomości gruntowej zabudowanej położonej w (…) oraz nieruchomości gruntowej stanowiącą własność Gminy (…) oddanej w użytkowanie wieczyste Panu i Pana żonie wraz z magazynem, który znajduje się na tej nieruchomości.

Pana wątpliwości w niniejszej sprawie dotyczą uznania czy opisany zespół składników materialnych i niematerialnych stanowić będzie przedsiębiorstwo, którego dostawa nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy o VAT.

Aby można uznać, że przedmiotem dokonywanej czynności jest przedsiębiorstwo to przedmiotem tym muszą być objęte bezwzględnie te elementy, które umożliwią kontynuowanie działalności gospodarczej. Nie można w tym zakresie formułować jednoznacznych, uniwersalnych wzorów czy kryteriów. Będą się one zmieniały przy każdej dokonywanej czynności a okoliczności konkretnego przypadku stanowią podstawę oceny czy przedmiotem czynności prawnej jest przedsiębiorstwo czy też nie. Tym samym, ocena czy doszło do zbycia przedsiębiorstwa jest możliwa w sytuacji kiedy miarodajne będzie ustalenie czy zbyto minimum środków, bez których kontynuowanie przez nabywcę działalności gospodarczej realizowanej przed zbyciem nie jest możliwe. Przy czym, strony – jak wynika z art. 552 Kodeksu cywilnego – mają pozostawioną swobodę co do tego, jakie elementy tworzące przedsiębiorstwo objąć przedmiotem czynności prawnej, z tym że swoboda w wyłączeniu poszczególnych składników nie może iść tak daleko, aby zakres wyłączeń przekreślił istotę przedsiębiorstwa.

W niniejszych okolicznościach przedmiotem dostawy na rzecz Pana syna będzie zespół składników materialnych i niematerialnych wraz z prawami i obowiązkami umów. W analizowanej sprawie nie można jednak uznać, że przedmiotem dostawy będzie całe Pana przedsiębiorstwo tj. wszystkie składniki prowadzonego przedsiębiorstwa.

Z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego jednoznacznie wynika, iż z transakcji wyłączone zostały elementy:

- nieruchomość gruntowa, położona w (…), składająca się z dwóch działek, stanowiąca własność Gminy (…), oddana w użytkowanie wieczyste Panu i Pana żonie wraz z prawem własności masztu telefonii komórkowej posadowionej na jednej z tych działek,

- nieruchomość gruntowa, położona w (…), składająca się z jednej działki, stanowiąca własność Gminy (…), oddana w użytkowanie wieczyste Panu i Pana żonie wraz z prawem własności magazynu znajdującego się na tej działce,

- nieruchomość gruntowa zabudowana położona w (…), stanowiąca własność Pana i Pana żony,

- wierzytelności pieniężne,

- środki pieniężne,

- jeden środek trwały w postaci jednego samochodu osobowego,

- wierzytelności niepieniężne wynikające z umów z których prawa i obowiązki nie zostaną przeniesione na Pana syna.

Ponadto Pana syn nie przejmie praw i obowiązków z:

- umów na dostawę mediów do nieruchomości gruntowej zabudowanej położonej w (…), stanowiącej własność Pana i Pana żony, w szczególności dostawy energii elektrycznej, dostawy wody i odprowadzania ścieków, dostawy internetu, wywozu odpadów;

- umów rachunków bankowych;

- umowy dotyczącej korzystania z jednego samochodu;

- umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych w zakresie numeru telefonu użytkowanego przez Pana.

Pana syn nie przejmie także Pana długów pieniężnych funkcjonalnie związanych z Pana działalnością gospodarczą.

Wskazał Pan również, że jeżeli zaś chodzi o:

- nieruchomość gruntową, położoną w (…), składającą się z jednej działki, stanowiąca własność Gminy (…), oddaną w użytkowanie wieczyste Panu i żonie wraz z prawem własności magazynu znajdującego się na tej działce,

- nieruchomość gruntową zabudowaną położona w (…), stanowiąca własność Pana i żony,

te nieruchomości wraz z budynkami i budowlami na nich się znajdującymi są konieczne by Pana syn mógł prowadzić działalność gospodarczą, którą w dniu dokonania darowizny prowadzić będzie Pan (produkcja gotowych wyrobów metalowych, zamków i zawiasów; produkcja maszyn i urządzeń mających zastosowanie w rolnictwie przemyśle i przetwórstwie, naprawa i konserwacja maszyn oraz sprzedaż hurtowa różnego rodzaju maszyn). Dlatego też nieruchomości te zostaną oddane Pana synowi, na podstawie zawartej umowy, do używania, za zapłatą odpowiedniego rynkowego czynszu. Z uwagi na to, że z darowizny jest wyłączona nieruchomość w (…), nie zostaną przejęte przez Pana syna także umowy na dostawę mediów do tej nieruchomości oraz wierzytelności niepieniężne wynikające z tych umów.

Zatem jak wskazuje na to opis sprawy z transakcji zostały wyłączone istotne elementy składające się na katalog obejmujący zespół składników materialnych i niematerialnych stanowiących przedsiębiorstwo. Dokonana w przedstawionej sprawie całościowa analiza opisanych wyłączeń składników majątkowych wskazuje, że w niniejszych okolicznościach zakres ten jest zbyt szeroki i daleko idący, by można było mówić, iż przedmiotem transakcji będzie całe przedsiębiorstwo.

Sformułowanie przepisu art. 551 Kodeksu cywilnego tworzy domniemanie prawne, w myśl którego przedsiębiorstwo obejmuje każdy składnik zespołu, a zatem wszelkie dobra materialne i niematerialne podlegające ochronie prawnej i służące wykonywaniu celów gospodarczych.

Zatem wyłączenie z przedmiotu dostawy wskazanych powyżej aktywów i zobowiązań potwierdza, że zbiór składników majątkowych będących przedmiotem dostawy mogłoby stanowić co najwyżej wyodrębnioną część przedsiębiorstwa, nie zaś przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 551 Kodeksu cywilnego.

Podkreślenia wymaga, że planowana transakcja nie obejmuje wszystkich tych elementów przedsiębiorstwa, które umożliwiają prowadzenie działalności gospodarczej. Nie można bowiem stwierdzić, iż składniki wyłączone z transakcji nie są konieczne do kontynuowania działalności. Jak bowiem wykazano powyżej z opisanej we wniosku dostawy wyłączone zostaną składniki majątku stanowiące o jego istocie. W wyniku zbycia Pana syn nie przejmie całego przedsiębiorstwa.

Przedsiębiorstwo, co już wyjaśniono, obejmuje całość aktywów posiadanych przez podatnika zorganizowanych w celu prowadzenia działalności gospodarczej. Zatem zbycie przez podatnika tylko części swoich aktywów, wymienionych enumeratywnie w definicji sformułowanej w art. 551 ustawy Kodeks cywilny, nie może być zakwalifikowane jako zbycie przedsiębiorstwa, nawet jeśli przedmiotem zbycia jest zdecydowana większość składników majątkowych należących do przedsiębiorstwa zbywcy. W przypadku sprzedaży bądź innej formy zbycia wszystkich tych składników, które utożsamiane są z przedsiębiorstwem jako całością i identyfikują to przedsiębiorstwo i zakres jego działalności, możemy mówić o zbyciu przedsiębiorstwa jako jednolitej całości. Na takie rozumienie wskazuje treść art. 551 Kodeksu cywilnego, który pojęciem przedsiębiorstwo obejmuje wszystko co wchodzi w skład przedsiębiorstwa (przedsiębiorstwa już istniejącego). Jak wynika z przedstawionych okoliczności sprawy, taka sytuacja nie miała miejsca w opisanym stanie faktycznym bowiem z przedmiotu zbycia wyłączone były istotne elementy stanowiące o istnieniu przedsiębiorstwa co zaprzecza jego zbyciu jako całości.

Tak więc z uwagi na przedstawione okoliczności należy stwierdzić, że przekazywany zespół składników materialnych i niematerialnych na dzień dokonania transakcji nie będzie stanowił przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 Kodeksu cywilnego. Zatem zbycie części składników materialnych i niematerialnych, służących prowadzeniu określonych zadań gospodarczych, można rozpatrywać wyłącznie w kategorii zbycia części przedsiębiorstwa.

Przepis art. 2 pkt 27e ustawy o podatku od towarów i usług stanowi, że:

Pod pojęciem zorganizowanej części przedsiębiorstwa rozumie się organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.

Podstawowym wymogiem dla uznania, że transakcja dotyczy zorganizowanej części przedsiębiorstwa jest więc to, aby obejmowała ona zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązań). Kolejnym warunkiem jest wydzielenie tego zespołu w istniejącym przedsiębiorstwie. Wydzielenie to ma zachodzić na trzech płaszczyznach: organizacyjnej, finansowej i funkcjonalnej (przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych).

Wyodrębnienie organizacyjne oznacza, że zorganizowana część przedsiębiorstwa ma swoje miejsce w strukturze organizacyjnej podatnika jako dział, wydział, oddział itp. Przy czym, w doktrynie zwraca się uwagę, że organizacyjne wyodrębnienie powinno być dokonane na bazie statutu, regulaminu lub innego aktu o podobnym charakterze. Organizacyjny aspekt wyodrębnienia oznacza, że składniki tworzące „część przedsiębiorstwa” powinny posiadać cechę zorganizowania. Cecha ta powinna występować w „istniejącym przedsiębiorstwie”, a więc w ramach prowadzonej działalności i dotyczyć określonego zespołu składników tworzących część tego przedsiębiorstwa.

Wyodrębnienie finansowe najpełniej realizowane jest w przypadku zakładu lub oddziału osoby prawnej. Wyodrębnienie finansowe nie oznacza samodzielności finansowej, ale sytuację, w której przez odpowiednią ewidencję zdarzeń gospodarczych możliwe jest przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Ponadto, wymagane jest, aby zorganizowana część przedsiębiorstwa mogła stanowić potencjalnie niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące zadania gospodarcze, których realizacji służy w istniejącym przedsiębiorstwie. Powyższe oznacza, że przez zorganizowaną część przedsiębiorstwa można rozumieć wyłącznie tę część przedsiębiorstwa, która jest przede wszystkim wyodrębniona organizacyjnie, ale także posiada wewnętrzną samodzielność finansową.

Natomiast wyodrębnienie funkcjonalne należy rozumieć jako przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych. Zorganizowana część przedsiębiorstwa musi stanowić funkcjonalnie odrębną całość – obejmować elementy niezbędne do samodzielnego prowadzenia działań gospodarczych, którym służy w strukturze przedsiębiorstwa. Aby zatem część mienia przedsiębiorstwa mogła być uznana za jego zorganizowaną część, musi ona – obiektywnie oceniając – posiadać potencjalną zdolność do funkcjonowania jako samodzielny podmiot gospodarczy. Składniki majątkowe materialne i niematerialne wchodzące w skład zorganizowanej części przedsiębiorstwa muszą zatem umożliwić nabywcy podjęcie działalności gospodarczej w ramach odrębnego przedsiębiorstwa.

W związku z powyższym, w rozumieniu przepisów podatkowych, aby określony zespół składników majątkowych mógł zostać zakwalifikowany jako zorganizowana część przedsiębiorstwa, nie jest wystarczające jakiekolwiek zorganizowanie masy majątkowej, ale musi się ona odznaczać pełną odrębnością niezbędną do samodzielnego funkcjonowania w obrocie gospodarczym.

Zorganizowaną część przedsiębiorstwa tworzą więc składniki, będące we wzajemnych relacjach, takich by można było mówić o nich jako o zespole, a nie o zbiorze przypadkowych elementów, których jedyną cechą wspólną jest własność jednego podmiotu gospodarczego.

Reasumując, na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług mamy do czynienia ze zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki:

1. istnieje zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania;

2. zespół ten jest organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie;

3. składniki te przeznaczone są do realizacji określonych zadań gospodarczych;

4. zespół tych składników mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące ww. zadania gospodarcze.

Brak zaistnienia którejkolwiek z omawianych powyżej przesłanek wyklucza uznanie zespołu składników majątkowych przedsiębiorstwa za jego zorganizowaną część w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy.

Zaznaczenia wymaga, że definicja zorganizowanej części przedsiębiorstwa zawarta w przepisie art. 2 pkt 27e ustawy, nie jest definicją samoistną, lecz należy rozpatrywać ją m.in. w kontekście uregulowań art. 6 pkt 1 ustawy, który wyłącza z opodatkowania podatkiem od towarów i usług zbycie składników majątkowych i niemajątkowych uprzednio wyodrębnionych organizacyjnie i finansowo w istniejącym przedsiębiorstwie, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, nie dotyczy zaś zbycia poszczególnych składników majątkowych przedsiębiorstwa.

Zakres powyższego wyłączenia zdefiniował w wyrokach Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W wyroku z dnia 27 listopada 2003 r. w sprawie C-497/01 Zita Modes Sarl stwierdził, że celem ww. opcji jest uproszczenie rozliczeń związanych z przeniesieniem majątku przedsiębiorstwa lub jego części, bądź wniesieniem ich aportem. W wyroku tym przyjęto, że jeżeli państwo członkowskie wprowadziło do swojego systemu VAT opcję zawartą w pierwszym zdaniu art. 5 ust. 8 Szóstej Dyrektywy uznając, że w przypadku wydania całości majątku nie ma miejsca dostawa towarów w rozumieniu regulacji VAT, to zasada ta ma zastosowanie – nie wyłączając możliwości ograniczenia jej stosowania do okoliczności zawartych w zdaniu drugim tego samego paragrafu – do każdego wydania przedsiębiorstwa lub samodzielnej części przedsiębiorstwa, włączając składniki materialne i niematerialne, które łącznie stanowią przedsiębiorstwo lub część przedsiębiorstwa, mogącego samodzielnie prowadzić działalność gospodarczą. Nabywca musi jednak wyrazić zamiar dalszego prowadzenia nabytego przedsiębiorstwa lub jego części, a nie jego bezpośredniej likwidacji i sprzedaży zapasów. TSUE wskazał, że biorąc pod uwagę cel dyrektywy, pojęcia w niej użyte powinny być interpretowane w sposób jednolity i niezależny (autonomiczny), uwzględniając kontekst i cel regulacji. W wyroku tym, dokonując wykładni funkcjonalnej art. 5 ust. 8 Szóstej Dyrektywy, TSUE uznał, że celem wyłączenia zbycia przedsiębiorstwa z opodatkowania jest zapewnienie neutralności podatkowej takiej czynności, która obciążając stronę istotnym zobowiązaniem podatkowym i tak rodziłaby prawo do odliczenia lub zwrotu podatku naliczonego. Trybunał podkreślił, że przeniesienie, o jakim mowa w art. 19 Dyrektywy 2006/112/WE, dotyczy między innymi części przedsiębiorstwa, a istotne znaczenie ma funkcjonalne powiązanie składników majątkowych umożliwiające realizację określonego zadania gospodarczego. Natomiast w wyroku C-444/10 z dnia 10 listopada 2011 r. TSUE wywiódł, że jeżeli działalność gospodarcza tego nie wymaga, przedmiotem zbycia nie muszą być wszystkie składniki z nią związane, aby czynność ta wyłączona była z opodatkowania na podstawie art. 5 ust. 8 Szóstej Dyrektywy.

Ponadto, w wyroku z 21 czerwca 2012 r., sygn. I FSK 1586/11 NSA zauważył, że „Sam tylko fakt wyłączenia jakiegokolwiek składnika majątku nie pozwala na stwierdzenie, że już z tego powodu przedmiotem zbycia nie jest zorganizowana część przedsiębiorstwa, bowiem decydującą jest okoliczność, czy przy użyciu tej części można samodzielnie prowadzić działalność gospodarczą. (…) Jeśli wyłączenie określonego składnika nie pozbawi wydzielonego kompleksu majątkowego cech przedsiębiorstwa bądź jego zorganizowanej części, to zbycie w takiej postaci nie podlega podatkowi od towarów i usług”.

Odnosząc powyższe przepisy do opisu sprawy należy stwierdzić, iż opisane we wniosku składniki majątkowe i niemajątkowe, będące przedmiotem transakcji będą stanowiły na dzień dokonanej transakcji zorganizowaną część przedsiębiorstwa ze względu na spełnienie wszystkich przesłanek zawartych w art. 2 pkt 27e ustawy o podatku od towarów i usług.

W opisie sprawy wskazał Pan, że funkcjonalnie wyodrębniona jest działalność polegająca na: produkcji gotowych wyrobów metalowych, zamków i zawiasów; produkcji maszyn i urządzeń mających zastosowanie w rolnictwie przemyśle i przetwórstwie, naprawie i konserwacji maszyn oraz sprzedaży hurtowej różnego rodzaju maszyn (Dział P.) oraz najem i dzierżawa nieruchomości własnych (Dział N.). Ponadto wskazał Pan, że organizacyjnie w ramach wewnętrznego podziału zadań w Pana przedsiębiorstwie, wydał Pana zarządzenie, w którym wyodrębnił Dział Nieruchomości oraz Dział P. i wskazał siebie jako osobę wyłącznie odpowiedzialną za Dział N. Jako właściciel przedsiębiorstwa sprawuje Pan też kierownictwo nad Działem P. Podał Pan także, że wszyscy pracownicy i osoby wykonujące pracę na innej podstawie niż umowa o pracę są przypisani do Działu P. Wskazał Pan również, że dla celów wyodrębnienia finansowego, wydał Pan zarządzenie, w którym zarządził by na podstawie zapisów w podatkowej księgi przychodów i rozchodów, z uwzględnieniem wystawionych i otrzymanych faktur, generować na koniec miesiąca raport określający przychody ze świadczenia usług najmu i dzierżawy oraz wierzytelności wynikające ze świadczonych usług najmu i dzierżawy (przychody oraz wierzytelności Działu N.) oraz koszty związane z tymi przychodami oraz zobowiązania do zapłaty wynikające z nabywanych towarów i usług dotyczących Działu N. (koszty i zobowiązania Działu N.), przy czym w przypadku kosztów i zobowiązań dotyczących niektórych nieruchomości, z uwagi na ich wykorzystywanie zarówno przez Pana oraz inne podmioty (tylko te inne podmioty są najemcami lub dzierżawcami), te koszty i zobowiązania są przypisane są do Działu N. i w części, z zastosowaniem odpowiednich kluczy alokacji. Znając łączną wartość przychodów, kosztów, należności i zobowiązań w Pana przedsiębiorstwie oraz wartość przychodów, kosztów, należności i zobowiązań Działu N., ustala się, jako różnicę między tymi wartościami, przychody, koszty, należności i zobowiązania Działu P.

Ponadto wskazał Pan, że syn w oparciu o nabywane składniki majątkowe i przejęte prawa i obowiązki z umów, porozumień, relacji, handlowych i biznesowych, z uwzględnieniem przyznanego mu prawa do używania wskazanej wyżej nieruchomości w (…) oraz (…) będzie mógł prowadzić działalność gospodarczą, którą w dniu dokonania darowizny prowadzić będzie Pan (produkcja gotowych wyrobów metalowych, zamków i zawiasów; produkcja maszyn i urządzeń mających zastosowanie w rolnictwie przemyśle i przetwórstwie, naprawa i konserwacja maszyn oraz sprzedaż hurtowa różnego rodzaju maszyn). Pana syn w oparciu o przenoszony przez Pana zespół składników majątkowych, będzie mógł prowadzić działalność gospodarczą, bez konieczności podejmowania dodatkowych działań lub nabywania dodatkowych składników. W oparciu o nabywane składniki majątkowe i przejęte prawa i obowiązki z umów, porozumień, relacji, handlowych i biznesowych, z uwzględnieniem prawa do używania wskazanej wyżej nieruchomości w (…) i (…) zabudowanej magazynem, możliwe jest prowadzenie samodzielnej i niezależnej działalności gospodarczej.

Co istotne, odnośnie wyłączonych ze zbycia składników majątku wyjaśnił Pan, że prowadzenie działalności jedynie w oparciu o składniki będące przedmiotem transakcji będzie możliwe. Składniki majątku będące przedmiotem transakcji obejmują kluczowe składniki wykorzystywane do prowadzenia działalności w zakresie produkcji gotowych wyrobów metalowych, zamków i zawiasów, produkcji maszyn i urządzeń mających zastosowanie w rolnictwie, przemyśle i przetwórstwie, naprawa i konserwacja maszyn oraz sprzedaż hurtowa różnego rodzaju maszyn, a składniki wyłączone z transakcji nie będą niezbędne dla kontynuowania prowadzenia tej działalności. W związku z tym, że z darowizny zostaną wyłączone nieruchomości tj. nieruchomość gruntowa stanowiąca własność Gminy (…) wraz z magazynem oraz nieruchomość gruntowa zabudowana położona w (…), w celu kontynuowania działalności została zawarta umowa najmu tych nieruchomości i tym samym lokalizacja działalności pozostanie niezakłócona.

W świetle powyższego, opisany w stanie faktycznym zespół składników, materialnych i niematerialnych Pana przedsiębiorstwa, który będzie przedmiotem darowizny, będzie stanowił (na dzień darowizny) zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy. W związku z tym, na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy jego darowizna nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Oceniając jednak całościowo Pana stanowisko w zakresie zadanego pytania, zgodnie z którym opisany zespół składników materialnych i niematerialnych stanowić będzie zbycie przedsiębiorstwa, która to transakcja nie podlega przepisom ustawy o podatku od towarów i usług, należało uznać je za nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Należy zauważyć, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Ponosi Pan ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu zdarzenia przyszłego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Pana w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, wydana interpretacja traci swą aktualność.

Odnosząc się do powołanych przez Pana interpretacji wskazać należy, że interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane są w indywidualnych sprawach podatników i niewątpliwie kształtują sytuację prawną tych podatników w sprawach będących przedmiotem rozstrzygnięcia, lecz dotyczą konkretnych stanów faktycznych oraz konkretnych stanów prawnych i nie mają mocy prawa powszechnie obowiązującego co oznacza, że należy je traktować indywidualnie (por. prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 27 marca 2015 r., sygn. akt III SA/Łd 109/15).

Ponadto, zgodnie z art. 14e § 1 Ordynacji podatkowej, Szef Krajowej Administracji Skarbowej może, z urzędu, zmienić wydaną interpretację indywidualną, jeżeli stwierdzi jej nieprawidłowość, uwzględniając w szczególności orzecznictwo sądów, Trybunału Konstytucyjnego lub Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Oznacza to, że wydane interpretacje indywidualne, każdorazowo podlegają analizie i weryfikacji, a w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości, Szef Krajowej Administracji Skarbowej może zmienić interpretację indywidualną z urzędu.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

  1. z zastosowaniem art. 119a;

  2. w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

  3. z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.